«Η βιωσιμότητα είναι ο ακρογωνιαίος λίθος πάνω στον οποίο στηρίζονται η ειρήνη, η ευημερία, η ισότητα». «Να επενδύσουμε στην ανθεκτικότητα, να υπηρετήσουμε τη δικαιοσύνη, να θυμηθούμε για ποιον λόγο αγωνιζόμαστε». Τα καίρια αυτά λόγια ακούσαμε από τον Αντόνιο Γκουτιέρεζ, γενικό γραμματέα του ΟΗΕ στο μήνυμά του, την περασμένη Πέμπτη το πρωί, στην 7η Σύνοδο της Περιβαλλοντικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (UNEA-7) στην Κένυα με θέμα την «προώθηση βιώσιμων λύσεων για έναν ανθεκτικό πλανήτη». Υπογράμμισε ότι η Σύνοδος διεξάγεται σε μία κρίσιμη συγκυρία συγκρούσεων, κατά την οποία «επιβάλλεται η πολυμέρεια», όπως και η αποστολή μηνύματος «θάρρους και δημιουργικότητας». «Να επεξεργαστούμε λύσεις ανάλογες με τις προκλήσεις. Το χρέος μας είναι σαφές, πρέπει να αλλάξουμε διαλυμένα συστήματα, να ενώσουμε την πολιτική με την επιστήμη για λύσεις για όλους και κυρίως για τις νέες γενιές».
Λόγια-παραινέσεις στη Σύνοδο από τις 8 έως τις 12 Δεκεμβρίου, με τη συμμετοχή 170 κρατών και πάνω από 4.800 μετεχόντων στην έδρα του ΟΗΕ στο Ναϊρόμπι. Αυτές οι περιβαλλοντικές συνελεύσεις του ΟΗΕ, που ξεκίνησαν το 2014, είναι σημαντικές γιατί, παρότι μη δεσμευτικές, θέτουν τις πολιτικές προτεραιότητες και τις βάσεις του περιβαλλοντικού δικαίου. Φέτος οι εργασίες της 7ης Συνόδου της Περιβαλλοντικής Συνέλευσης του ΟΗΕ έλαβαν χώρα σε μια κρίσιμη συγκυρία. Σύμφωνα με όλες τις έγκυρες επιστημονικές έρευνες, η προσπάθεια να παραμείνει ο πλανήτης σε τροχιά περιορισμού της υπερθέρμανσης έχει εκτροχιαστεί. Πλέον οι τρεις παγκόσμιες περιβαλλοντικές κρίσεις -κλιματική αλλαγή, καταστροφή της φύσης, απώλεια βιοποικιλότητας- σε συνδυασμό με τη ρύπανση και τη δυσκολία διαχείρισης των απορριμμάτων ωθούν στα όριά τους τα φυσικά συστήματα με τις γνωστές, καταστροφικές συνέπειες που ήδη βιώνει ο πλανήτης.
Στο πλαίσιο αυτό οι εκπρόσωποι κρατών και διεθνών οργανισμών επεξεργάστηκαν δεκαπέντε ψηφίσματα και τρεις αποφάσεις, που αφορούν από την έκκληση για την προστασία των παγετώνων από τη ραγδαία τήξη και την αποτελεσματικότερη διαχείριση της παραγωγής ορυκτών και μετάλλων έως την αντιμετώπιση της μάστιγας των φυκιών, που κατακλύζουν τις ακτές του πλανήτη. Μεταξύ τους ξεχωρίζει το ψήφισμα-έκκληση προς τις χώρες για μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της Τεχνητής Νοημοσύνης. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι τα περιβόητα κέντρα δεδομένων της Τεχνητής Νοημοσύνης καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και πόσιμου νερού, παράγουν ηλεκτρονικά απόβλητα και βασίζονται σε ορυκτά που συχνά εξορύσσονται με μη βιώσιμο τρόπο... «Σας ζητώ σήμερα να κοιτάξετε πέρα από τη θύελλα και να στρέψετε τα μάτια σας βαθιά στον ορίζοντα και ας διασφαλίσουμε ότι η ιστορία θα καταγράψει πως εδώ, σε αυτή τη συνέλευση σταθήκαμε αντάξιοι της δράσης που επιβάλλει η κρίση» ήταν η έκκληση της Ίνγκερ Άντερσεν, εκτελεστικής διευθύντριας του περιβαλλοντικού προγράμματος του ΟΗΕ μιλώντας στη Σύνοδο. Το υψηλό τίμημα της κρίσης πληρώνει σήμερα η Μεσόγειος που υφίσταται με πιο γρήγορους ρυθμούς -από ό,τι άλλες περιοχές του κόσμου- τις συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη...
Η Μεσόγειος που είχα την τιμή να εκπροσωπήσω, ως μέλος της ελληνικής Βουλής, εκ μέρους της κοινοβουλευτικής συνέλευσης της Μεσογείου, υπογραμμίζοντας τις εντεινόμενες προσπάθειές μας για το δικαίωμα στο νερό στην περιοχή και για τις πολλαπλές επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στο περιβάλλον. «Μόνο ενώνοντας δυνάμεις μπορούμε να κάνουμε την αλλαγή που χρειάζεται καθαρότερο, ασφαλέστερο και ανθεκτικότερο πλανήτη, ειδικά σήμερα σε καιρούς που η διπλωματία και η πολυμερής δράση απειλούνται. Οι λαοί μας και ο πλανήτης μας ζητούν να δράσουμε μαζί για δημοκρατία, ειρήνη, κοινωνική συνοχή».
* Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων, Εξωτερικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκής Ενέργειας και Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας
