Τη δική της ιστορία έγραψε η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα στη Βραζιλία. Αλλά μάλλον για τους λάθους λόγους, όπως το επεισοδιακό τέλος της, το φτωχό και μάλλον απογοητευτικό περιεχόμενο της τελικής συμφωνίας, η τεράστια συμμετοχή λομπιστών και οι εκατοντάδες πτήσεις των ιδιωτικών τζετ με προορισμό το Μπελέμ.
Ήταν Σάββατο 22 Νοεμβρίου το απόγευμα όταν ο πρόεδρος της Διάσκεψης Αντρέ Κορέα ντο Λάγκο χτυπώντας τρεις φορές το σφυρί του κήρυττε τη λήξη της, εξοργίζοντας όμως πολλούς διπλωμάτες που ήταν παρόντες στη συνεδρίαση. Εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Κολομβίας και του Παναμά δήλωναν λίγο αργότερα ότι δεν είχαν ποτέ εγκρίνει το κείμενο που υιοθέτησε ο πρόεδρος στην τελευταία ολομέλεια, κατηγορώντας τον Ντο Λάγκο ότι έκλεισε τις εργασίες χωρίς να τους δώσει τον λόγο! Δύο ώρες αργότερα η ολομέλεια... συνέχιζε, ωστόσο ο Ντο Λάγκο επέμεινε ότι οι ληφθείσες αποφάσεις παραμένουν ως έχουν, ζητώντας παράλληλα συγγνώμη «γιατί όπως πολλοί, έτσι κι εγώ δεν έχω κοιμηθεί και αυτό μάλλον δεν βοήθησε, όπως και η προχωρημένη ηλικία μου»! Οι αντιρρήσεις όμως ήταν σοβαρές. Τον πρόεδρο υπερασπίστηκε εκπρόσωπος της ρωσικής αντιπροσωπείας, κατηγορώντας τις χώρες που εξέφρασαν αντιρρήσεις ότι συμπεριφέρονται ως «κακομαθημένα παιδιά που θέλουν γλυκίσματα!» Θεωρήθηκε έτσι ότι το τελικό κείμενο υιοθετήθηκε ομόφωνα από τα 194 μέρη και η COP30 ολοκληρώθηκε παρότι η Γαλλίδα υπουργός Οικολογικής Μετάβασης Μονίκ Μπαρμπί δήλωνε ότι «στην τωρινή του εκδοχή το κείμενο είναι απαράδεκτο». «Είναι αδύνατον να φύγουμε με ένα τελικό κείμενο που δεν λέει λέξη για τα ορυκτά καύσιμα και την αποψίλωση των δασών». Και όμως, αυτό έγινε...
Η απόφαση αποδείχθηκε κατώτερη των προσδοκιών εξαιτίας δύο κρίσιμων ελλείψεων. Παρά τις πιέσεις που ασκήθηκαν στην προεδρία, το κείμενο δεν περιλαμβάνει Οδικό Χάρτη σταδιακής εξόδου από τα ορυκτά καύσιμα, που προκαλούν σε μεγάλο βαθμό τα αέρια θερμοκηπίου που ευθύνονται για την υπερθέρμανση του πλανήτη, παραπέμποντας στη συμφωνία της COP28 στο Ντουμπάι το 2023. Δεν περιλαμβάνει επίσης Οδικό Χάρτη για το τέλος της αποψίλωσης των δασών παρότι το ζήτησαν πάνω από 90 χώρες - μια εξόχως προβληματική έλλειψη καθώς η Διάσκεψη διεξήχθη συμβολικά στην πόλη Μπελέμ στον Αμαζόνιο...
Άλλο ένα χαρακτηριστικό αφορά την παρουσία των περισσότερων εκπροσώπων των εταιρειών ορυκτών καυσίμων σε Παγκόσμια Κλιματική Διάσκεψη: Διαπιστεύθηκαν πάνω από 1.600 λομπίστες, σύμφωνα με τη ΜΚΟ «Έξω οι Μεγάλοι Ρυπαντές» («Kick Big Polluters Out»). Σε αυτούς προστέθηκαν και 300 λομπίστες της αγροτοβιομηχανίας...
Το τελευταίο χαρακτηριστικό δεν αποτελεί πρωτοτυπία της Διάσκεψης της Βραζιλίας. Μεγάλος αριθμός πτήσεων των ιδιωτικών τζετ είχε ήδη καταγραφεί στη Διάσκεψη του Μπακού το 2024 - 150 πτήσεις, υπερδιπλάσιες από τις 66 της προηγούμενης χρονιάς. Φέτος, έρευνα του οικολογικού ιστότοπου Reporterre και της συλλογικότητας «Ζωντανή Μνήμη» έδειξε ότι πραγματοποιήθηκαν 274 πτήσεις ιδιωτικών τζετ προς το Μπελέμ λόγω COP30 από τις 5 ως τις 23 Νοεμβρίου μεταφέροντας αρχηγούς κρατών, κυβερνητικές αντιπροσωπείες, VIPs... Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2024 στο περιοδικό Communications Earth & Environment, οι εκπομπές αερίων ιδιωτικών πτήσεων αυξήθηκαν κατά 46% την περίοδο 2019-2023, με αυξητικές τάσεις». Ενώ σύμφωνα με τη ΜΚΟ «Μεταφορές και Περιβάλλον», ένας επιβάτης τζετ εκπέμπει μέχρι 14 φορές περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από ό,τι επιβάτης σε εμπορική πτήση και ως και 50 φορές περισσότερο από επιβάτη τρένου... Στον κατάλογο χρηστών τζετ για το Μπελέμ περιλαμβάνονται χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Βρετανία, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Ιταλία κ.ά., με την οικοδέσποινα Βραζιλία να καταλαμβάνει την πρώτη θέση με... 30 πτήσεις!
* Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων, Εξωτερικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκής Ενέργειας και Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας
