Την ώρα που αχνοφαίνεται η πιθανότητα συμφωνίας για τον τερματισμό του ουκρανικού πολέμου, η ελληνική κυβέρνηση δείχνει να δέχεται καταιγισμό υποδείξεων από την Αμερική μέσω της νέας Αμερικανίδας πρέσβεως Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Για τις εμπορικές της σχέσεις, ακόμα και για οικονομικές επιλογές. Ο τρόπος των υποδείξεων, όπως και η συμπεριφορά της κυβέρνησης, δημιουργούν αρνητικούς συνειρμούς για τη συμπεριφορά αλλά και για τις προθέσεις της ελληνικής κυβέρνησης.
Οι υποδείξεις made in USA μάλιστα προκαλούν τριβές με την Κίνα, με την οποία υπάρχουν στενότατες και διευρυμένες εμπορικές σχέσεις.
Τριβές εντονότερες από το προηγούμενο διάστημα υπάρχουν φυσικά με τη Ρωσία, η οποία αντιδρά στη συνεχή και αμέριστη στήριξη της Ουκρανίας από την Αθήνα.
Την ίδια ώρα υπάρχουν πολλά ερωτήματα για το κόστος της ενέργειας τα επόμενα χρόνια, για τις συνέπειες που θα έχει η αποκλειστική προμήθεια αμερικανικού LNG (από το 20928 και μετά) στην ελληνική οικονομία.
Οι υποδείξεις της κ. Γκίλφοϊλ, εκτός από το γεγονός ότι γίνονται πέρα από κάθε διπλωματική συμπεριφορά, ουσιαστικά ζητούν από την Ελλάδα να συμμορφωθεί με επιλογές που εξυπηρετούν σχεδόν αποκλειστικά τα αμερικανικά εμπορικά και οικονομικά συμφέροντα. Η συμπεριφορά της κ. Γκϊλφοϊλ δεν είναι άσχετη με τις συνομιλίες που έχει με τους εκπροσώπους της κυβέρνησης, με τη δική τους στάση. Η νέα Αμερικανίδα πρέσβης επισκέπτεται το ένα υπουργείο μετά το άλλο ανακοινώνοντας σχεδόν ειλημμένες αποφάσεις για το τι ακριβώς θα αποφασίσει η ελληνική κυβέρνηση ειδικά σε θέματα ενέργειας και εμπορίου.
Η αντιπολίτευση αντιδρά έντονα, πρωτίστως ο ΣΥΡΙΖΑ αλλά και το ΠΑΣΟΚ, και ζητά ενημέρωση και εξηγήσεις για όλα τα παραπάνω.
Η αμερικανική κυβέρνηση ζητά και από την Ελλάδα (όπως συνολικά από τους Ευρωπαίους) να διακόψει κάθε σχέση με τη Ρωσία (ειδικά σε ό,τι αφορά την ενέργεια), αλλά να σπάσει και συμφωνίες με την Κίνα.
Η Ουάσιγκτον κρατά για τον εαυτό της το απόλυτο δικαίωμα να συνάπτει συμφωνίες με τη Ρωσία αλλά και με την Κίνα. Δεν θέλει όμως το ανάλογο δικαίωμα για τους Ευρωπαίους.
Τη στιγμή που ο Τραμπ ζητά από τον Ζελένσκι να συμβιβαστεί, ζητά (και) από την Ελλάδα να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία, να παρέχει οπλικά συστήματα στο Κίεβο, να κλείνει συμφωνίες για παροχή LNG (μέσω Αλεξανδρούπολης) χωρίς να είναι σαφές ποιος θα πληρώσει ένα τεράστιο κόστος. Η Ουκρανία, πάντως, δεν δείχνει να έχει τέτοιες δυνατότητες.
Για τους ίδιους λόγους προκύπτουν ερωτήματα για το ποιες ακριβώς είναι οι δυνατότητες συνεργασίας της Ελλάδας με την Ουκρανία και για συστήματα drones θαλάσσης ή και αέρος.
Η COSCO, ο Πειραιάς και το... Σουέζ
Και αν κάποιος μπορεί να δει την ένταση στις σχέσεις Μόσχας-Αθήνας ως αναμενόμενο επακόλουθο της γενικότερης κατάστασης, δεν έχει εύκολες εξηγήσεις για την παρέμβαση της κ. Γκίλφοϊλ για το λιμάνι του Πειραιά.
Η κ. Γκίλφοϊλ χαρακτήρισε «ατυχές» το γεγονός της συμφωνίας με την COSCO για τον Πειραιά, υπονοώντας πως «υπάρχουν τρόποι αυτό να παρακαμφθεί». Μια συμφωνία που έχει διάρκεια τουλάχιστον ως το 2050.
Η κινεζική πρεσβεία στην Αθήνα απάντησε με αυστηρό ύφος, κάνοντας λόγο για «αβάσιμες επιθέσεις» και «κακόβουλη συκοφάντηση» της σινοελληνικής συνεργασίας. Σε ανακοίνωσή της τόνισε ότι η επένδυση της COSCO συνέβαλε αποφασιστικά στην ανάταξη του λιμανιού και δημιούργησε χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενώ κατηγόρησε ευθέως την Ουάσιγκτον για «ψυχροπολεμική νοοτροπία». Η αμερικανική υπόδειξη προς την Ελλάδα, σύμφωνα με την πρεσβεία, συνιστά «σοβαρή παρέμβαση στα εσωτερικά της χώρας», ενώ η Αμερικανίδα πρέσβης καλείται να «αναλογιστεί σοβαρά» τις παρεμβάσεις της.
Για τη συμφωνία με την COSCO μίλησε με θετικό τρόπο ο πρώην πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής.
Και η κυβέρνηση, πάντως, δηλώνει ότι οι συμφωνίες τηρούνται. Ο πρωθυπουργός, μιλώντας σε οικονομικό φόρουμ στη Σιγκαπούρη, προσπάθησε να ισορροπήσει μεταξύ Αμερικής και Κίνας λέγοντας ότι η κυβέρνησή του μπορεί να κλείνει μελλοντικές συμφωνίες χωρίς να εγκαταλείπει τις προηγούμενες δεσμεύσεις.
Η παρέμβαση όμως της κ. Γκίλφοϊλ, πέρα από τον εμπορικό χαρακτήρα για το λιμάνι του Πειραιά, έχει και γεωπολιτική σημασία. Διότι οι Αμερικανοί δεν θέλουν τους Κινέζους να βρίσκονται στο πρώτο μεγάλο ευρωπαϊκό λιμάνι απέναντι από το Σουέζ.
Η πολιτική Μητσοτάκη
Οι υποδείξεις της Αμερικανίδας πρέσβεως ναι μεν δημιουργούν κακούς συνειρμούς, θέτουν όμως και πάλι επί τάπητος το είδος της εξωτερικής πολιτικής που ασκεί ο κ. Μητσοτάκης. Από την αρχή της διακυβέρνησής του έχει διαφανεί ότι ασκεί μια ΙΧ εξωτερική πολιτική, με γνώμονα πρωτίστως τα δικά του πολιτικά οφέλη.
Ήταν ορατό ότι αργά η γρήγορα στην Ουκρανία θα επέλθει κάποια συμφωνία υπό την πίεση των πραγματικοτήτων. Ο κ. Μητσοτάκης αρνήθηκε να το δει. Ήταν από τους πρώτους που έκλεισε συμφωνίες με την κυβέρνηση Ζελένσκι.
Στην περίοδο Μπάιντεν αυτό είχε κάποιες εξηγήσεις, αν και η μονομέρεια ποτέ δεν είναι σοφή επιλογή. Με την επιστροφή Τραμπ η κυβέρνηση έφερε τη χώρα στην περίεργη κατάσταση να μην έχει επαφή με τον Λευκό Οίκο, ενώ προκλήθηκε εχθρότητα με τη Ρωσία σε βαθμό που δεν υπήρχε ούτε στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου με τη Σοβιετική Ένωση.
Σήμερα δημιουργούνται ερωτήματα και για την Κίνα, ενώ μπαίνει στο τραπέζι ένα θέμα υπαρξιακό, το κόστος της ενέργειας.
Είναι καλοί οι πανηγυρισμοί επικοινωνιακού χαρακτήρα, όμως και ο επιχειρηματικός κόσμος αλλά και τα νοικοκυριά αναρωτιούνται τι πρέπει να περιμένουν τα επόμενα χρόνια, με το LNG να είναι τρεις φορές ακριβότερο από τη σημερινή ήδη πανάκριβη ενέργεια.
