Η προσπάθεια για συναίνεση δεν είναι το δυνατό χαρτί του Κυριάκου Μητσοτάκη, τη δυναμιτίζουν η οίησή του και οι τοξικοί λογογράφοι του. Αυτό φάνηκε και από τη μαγική εικόνα που παρουσίασε στην -σπάνια- εμφάνισή του στη Βουλή στην προ ημερησίας διάταξης συζήτηση για την εξωτερική πολιτική, την οποία ο ίδιος ζήτησε. Ούτε λίγο ούτε πολύ ο πρωθυπουργός μίλησε για ένα ατέλειωτο success story σε όλα τα μέτωπα, για μια Ελλάδα «όρθια και περήφανη με εμπιστοσύνη στις δυνάμεις της», «πυλώνα σιγουριάς» και «γέφυρα διεθνών συνεργασιών», για ένα success story χάρη «σε μία σειρά από σωστές επιλογές». Προφανώς, απαιτώντας από το πανελλήνιο και από την αντιπολίτευση να ξεχάσουν τις σαφέστατα λάθος επιλογές της κυβέρνησής του, από τη μονόπαντη στήριξη του Νετανιάχου μέχρι τα αργά ανακλαστικά με τη Λιβύη και από την παρατεταμένη απουσία της χώρας στα Βαλκάνια μέχρι τη δυσκολία της να περάσει έστω ένα καλώδιο από την Κάσο χωρίς να ρωτήσει την Τουρκία.
Εκτός, όμως, από το να ευλογήσει τα γένια του με τις φανταστικές επιτυχίες του, ο πρωθυπουργός θέλησε με την ομιλία του να προϊδεάσει την αντιπολίτευση αλλά και το κόμμα του για το τι θέλει -ή τι του ετοιμάζουν- να κάνει στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Επιδιώκει, είπε, τη συνεννόηση με όλους τους γείτονες στην Ανατολική Μεσόγειο και θέλει να διοργανώσει το επόμενο διάστημα μια συνάντηση όλων των παράκτιων κρατών, ένα διεθνές φόρουμ όπου οι συμμετέχουσες χώρες θα εξετάσουν από κοινού «όλα όσα μας απασχολούν». Διαβεβαίωσε ότι για αυτό έχει την «ενθάρρυνση» των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ επανέλαβε για ακόμα μια φορά ότι το ενδιαφέρον του αμερικανικού πετρελαϊκού κολοσσού Chevron για τα πιθανά κοιτάσματα υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης αποτελεί εγγύηση για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Η εμπιστοσύνη του Μητσοτάκη στο «όλα τα λύνει η αγορά» παραμένει ακλόνητη - και παράλληλα ακατανόητη.
Μοιάζει με την τουρκική ιδέα
Υπενθυμίζεται ότι ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει ρίξει από πολύ καιρό στο τραπέζι την ιδέα μιας ανάλογης περιφερειακής διάσκεψης. Μάλιστα, λίαν προσφάτως, τουρκικές διπλωματικές πηγές επιβεβαίωναν ότι η πρόταση για μια διάσκεψη των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου ισχύει και ότι το μοναδικό εμπόδιο στην υλοποίησή της ήταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και η γενοκτονία των Παλαιστινίων. Τώρα, που χάρη στον μέγα ειρηνοποιό Τραμπ η γενοκτονία στη Λωρίδα της Γάζας φαίνεται να σταμάτησε, το εμπόδιο παραμερίστηκε.
Αραγε η ιδέα που παρουσίασε την περασμένη Πέμπτη από το βήμα της Βουλής ο Μητσοτάκης είναι η ίδια με την παλιά πρόταση Ερντογάν; Ή απλώς τα μεγάλα πνεύματα συναντώνται;
Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών, η ελληνική πρόταση είναι ένα πολυμερές σχήμα 5Χ5 που περιλαμβάνει 5 χώρες (Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Τουρκία και Λιβύη) και 5 θεματικές (Μεταναστευτικό, προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, συνδεσιμότητα, οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών και πολιτική προστασία), που θα μπορούσε ενδεχομένως να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά.
Σε κάθε περίπτωση είναι θετικό να κάθονται οι γειτονικές χώρες σε ένα τραπέζι και να συζητούν αυτά που τις χωρίζουν στον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών, καλύτερο από το βγάζουν τις φρεγάτες τους να κάνουν βόλτες στις δυνητικές θαλάσσιες ζώνες των άλλων. Βεβαίως και έχει κομβική σημασία το πλαίσιο αυτής της συζήτησης, αλλά (υποτίθεται ότι) η ελληνική κυβέρνηση έχει πάντοτε ως μπούσουλα το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, οπότε για αυτό το πλαίσιο θα παλέψει, εφόσον πράγματι υλοποιήσει την ιδέα του φόρουμ. Ίσως, μάλιστα, χρειαστεί να βιαστεί. Με τη μέχρι στιγμής εμπειρία της ειρηνοποιού δράσης του Αμερικανού Προέδρου θα έπρεπε άπαντες να προσεύχονται να μην προλάβει να στρέψει το βλέμμα του στα ελληνοτουρκικά και στην Κύπρο για να επιλύσει τα χρόνια προβλήματα με τον θαυμαστό του τρόπο.
Το «νέο Ελσίνκι»... κατά ΠΑΣΟΚ
Την έκπληξη στη συζήτηση στη Βουλή έκανε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος δεν είχε διακριθεί μέχρι τώρα ως υπέρμαχος του διαλόγου με την Τουρκία, με την πρότασή του για ένα «νέο Ελσίνκι». Υπενθυμίζεται ότι η λεγόμενη «Στρατηγική του Ελσίνκι» από το 1999 συνέδεε μεταξύ άλλων την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας με την επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών μέσω προσφυγής στη Διεθνή Διαιτησία της Χάγης. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, μάλλον γενικόλογα, βλέπει ως «νέο Ελσίνκι» την άσκηση πιέσεων στην Τουρκία μέσω Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο Μητσοτάκης του απάντησε, εξίσου γενικόλογα, ότι αυτό ήδη γίνεται.
Επί της ουσίας, όμως, το 1999 ουδεμία σχέση έχει με το 2025. Η μεν Ε.Ε. είναι σήμερα πολύ πιο αδύναμη στην παγκόσμια σκακιέρα και όλο και λιγότερο προσηλωμένη στις αρχές και στις αξίες της, η δε Τουρκία έχει πάψει από καιρό να πιστεύει στην προοπτική της ένταξης και να είναι πρόθυμη για υποχωρήσεις στον βωμό της. Αντιθέτως, στα χρόνια της στρατιωτικοποίησης της Ευρώπης, του ReΑrm Europe, η Τουρκία έχει μεγαλύτερη δύναμη διαπραγμάτευσης. Οι μεγάλες χώρες της Ε.Ε. -της φιλτάτης Γαλλίας συμπεριλαμβανομένης- επιθυμούν διακαώς τη συνεργασία με την Άγκυρα και τη θέλουν ενταγμένη στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας. Μπορεί ο Μητσοτάκης να εμφανίστηκε για ακόμα μια φορά υπερήφανος για την «εθνική επιτυχία» να ισχύσει η αρχή της ομοφωνίας στον κανονισμό για το -χρηματοδοτικό εργαλείο- SAFE, άρα να μπορεί να μπλοκάρει τη συμμετοχή της Τουρκίας αν δεν άρει το casus belli, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει τίποτε για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ReArm. Εκεί τη θέλουν οι άλλοι - και βέτο δεν υπάρχει.
