Η φετινή ΔΕΘ δεν θα χαρακτηριστεί από όσα μας λέει, και μάλιστα σε δόσεις, ο πρωθυπουργός, αλλά από αυτά που δεν θα μας πει: για την ακρίβεια, τα καρτέλ, τη στέγαση, τον πληθωρισμό στα τρόφιμα, το κόστος ζωής, για τη φτωχοποίηση των μικρομεσαίων και γενικώς της μεσαίας τάξης. Γιατί ο κ. Μητσοτάκης δεν αλλάζει, δεν θέλει να αλλάξει την οικονομική πολιτική του. Ακριβώς γι’ αυτό από τον Απρίλιο και εντονότερα τις τελευταίες ημέρες μοιράζει «καθρεφτάκια» για να μας ξεγελάσει: επιδόματα, βοηθήματα, κάποια μείωση φόρων, μερικές επιμέρους ρυθμίσεις για διάφορες κοινωνικές κατηγορίες. Το θέμα, όμως, είναι ότι τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις δεν βγαίνουν, δεν μπορούν να διαχειριστούν πλέον την ακρίβεια, ειδικά στην ενέργεια (ρεύμα και βενζίνες-πετρέλαιο), στη στέγαση, στις τηλεπικοινωνίες, στα τρόφιμα, στα βασικότερα, δηλαδή, αγαθά και υπηρεσίες που είναι υποχρεωτικά για την επιβίωση και τη λειτουργία. Ο κ. Μητσοτάκης και οι υπουργοί του δεν θέλουν να μιλήσουν για όλα αυτά, δεν έχουν αφήγημα για να αντιμετωπίσουν την πραγματική οικονομία.
Η κατάσταση σε κοινωνία και οικονομία
«Οι εργαζόμενοι μας παρακαλάνε να νομοθετήσουμε για να μπορούν να δουλεύουν 13 ώρες» μας ενημέρωσε η Νίκη Κεραμέως. Και την ίδια ώρα η υπουργός Απασχόλησης, όπως και ο πρωθυπουργός υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε τροχιά ανάπτυξης. Μια χώρα στην οποία οι εργαζόμενοι πολίτες αναγκάζονται να εργάζονται 13 ώρες την ημέρα δεν βρίσκεται σε καμία ανάπτυξη. Ζει στο όριο της επιβίωσης.
Οι αριθμοί δεν αποδεικνύουν αυτό που ισχυρίζεται η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά ακριβώς το αντίθετο, τη φτωχοποίηση της ελληνικής κοινωνίας και μάλιστα των περισσότερων στρωμάτων της. Την ίδια ώρα θησαυρίζουν λίγες και συγκεκριμένες μάλιστα εταιρείες στους κρισιμότερους κλάδους: στην ενέργεια, στις τηλεπικοινωνίες, στο εμπόριο τροφίμων, στις συγκοινωνίες, στα μεγάλα έργα. Η καρτελοποίηση είναι εμφανής σε όλους, και στις οικογένειες και στους επιχειρηματίες. Η ακρίβεια είναι το αποτέλεσμα των συγκεκριμένων πολιτικών της κυβέρνησης, που είναι συνειδητές επιλογές της. Δεν είναι τυχαίο γεγονός ούτε αποτέλεσμα της κακής συγκυρίας. Οι πολιτικές της κυβέρνησης Μητσοτάκη ευνοούν σκανδαλωδώς περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων, αδιαφορώντας για την υπόλοιπη επιχειρηματικότητα.
Υπάρχουν τρόποι και πολιτικές για να αντιμετωπιστεί η ολιγοπωλιακή κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, και πρακτικά (έλεγχοι, φορολογία κ.ά.) αλλά και νομοθετικά (νόμοι αντιμονοπωλιακοί που εφαρμόζονται εδώ και δεκαετίες σε όλο τον καπιταλιστικό κόσμο). Όμως η κυβέρνηση δεν έχει κανέναν τέτοιο σκοπό. Όπως αναφέρει ο καθηγητής Διεθνούς Οικονομίας Κώστας Μελάς: «Η κυβέρνηση Μητσοτάκη υπερκέρασε όλων των προηγουμένων στην ίδια κατεύθυνση: Η μεγέθυνση της οικονομίας, με όλα τα μέσα, είναι το παν. Η λογική της μεγέθυνσης κυριάρχησε παντού. Όμως η μεγεθυντική διαδικασία χωρίς την αναπτυξιακή της διάσταση είναι μια φτωχή και κουτσή διαδικασία. Αποτελεί ληστρική εκμετάλλευση των περιβαλλοντικών και πλουτοπαραγωγικών πόρων με στόχο το γρήγορο και εύκολο χρήμα και τις εύκολες εκλογικές νίκες. Είναι μια επικίνδυνη διαδικασία με εντελώς βραχυχρόνιους στόχους. Είναι μια διαδικασία με σίγουρο δυσχερές τέλος. Η χώρα πληρώνει ακριβά τη “φτηνή” μεγέθυνση, που επιτρέπει τον περαιτέρω πλουτισμό των εχόντων με “νόμιμους”, αλλά κυρίως με μη νόμιμους τρόπους».
Η κατάσταση, όμως, είναι δυσβάστακτη για τους εργαζόμενους, τους μικρούς και τους μεσαίους επιχειρηματίες. Οι πελάτες λιγοστεύουν αφού η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων είναι η χαμηλότερη στην Ε.Ε. Το 70% των Ελλήνων έχει εισόδημα κάτω από 2.000 ευρώ. Με βάση στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το ποσοστό του πληθυσμού που ζούσε κάτω από το κατώφλι της φτώχειας το 2019 ήταν 17,9%, ενώ το 2015 21,4%. Το 2024 ήταν 19,6%. Μάλιστα, καταγράφεται ανοδική τάση (2022: 18,8%, 2023: 18,9%, 2024: 19,6%). Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι για τους άνω των 65 ετών το αντίστοιχο ποσοστό το 2019 ήταν 12,2%, ενώ το 2024 18,8%. Στις εκπτώσεις του Ιουλίου το 60% των επιχειρήσεων είχε μείωση πωλήσεων.
Η ακρίβεια είναι η κυρίαρχη κατάσταση. Ο κ. Μητσοτάκης θα υποσχεθεί στη ΔΕΘ κάποια επιδόματα και βοηθήματα. Καμία συζήτηση για πραγματική οικονομική πολιτική.
Τα μέτρα Μητσοτάκη
Το κόστος των εξαγγελιών υπολογίζεται σε περίπου 1,5-2 δισ. ευρώ. Θα περιλαμβάνονται κυρίως φορολογικές ελαφρύνσεις για μισθωτούς, συνταξιούχους, αυτοπασχολούμενους και επαγγελματίες αγρότες. «Το πρωτογενές πλεόνασμα για το διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου είναι υψηλότερο από τον στόχο που είχαμε θέσει κατά 1,2 δισ. ευρώ. Αρχή μας είναι τα πλεονάσματα να επιστρέφονται στους πολίτες, κάθε διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος θα αξιοποιείται προς όφελος της κοινωνίας» λέει ο πρωθυπουργός.
Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης φαίνεται ότι έχει λάβει τις τελικές αποφάσεις για τις αλλαγές στη φορολογική κλίμακα, με επικρατέστερο σενάριο την προσθήκη δύο ενδιάμεσων συντελεστών: 15% για εισοδήματα 10.000-15.000 ευρώ, από 22% που είναι σήμερα, και 40% ή 42% για εισοδήματα 40.000-50.000 ευρώ, από 44% που ισχύει σήμερα. «Η μείωση του φορολογικού συντελεστή από 22% σε 15% για τα εισοδήματα 10.000-15.000 ευρώ σημαίνει ότι εργαζόμενος με μηνιαίο μισθό 1.000 ευρώ, δηλαδή ετησίως 14.000 ευρώ, θα έχει όφελος περίπου 23 ευρώ τον μήνα, ήτοι 280 ευρώ ετησίως. Εργαζόμενος με 1.600 ευρώ μηνιαίο μισθό, δηλαδή 22.400 τον χρόνο, θα έχει όφελος περίπου τον μήνα 29 ευρώ, δηλαδή 350 ευρώ ετησίως» εξηγεί η φοροτεχνικός Αρλέτα Βελισσαράκου.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η αύξηση του αφορολόγητου από τα 8.636 ευρώ στα 10.000 ευρώ για όσους δεν έχουν παιδιά. Για μισθωτούς, συνταξιούχους και κατ’ επάγγελμα αγρότες με εξαρτώμενα τέκνα το βασικό σενάριο προβλέπει αύξηση από τα 1.000 στα 1.500-2.000 ευρώ για κάθε παιδί.
Προσωπική διαφορά
Επί τάπητος βρίσκεται και η προσωπική διαφορά για 670.000 συνταξιούχους. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται ο περιορισμός ή ακόμα και η κατάργησή της, με ταυτόχρονη καταβολή όλων των αυξήσεων που θα προκύπτουν στις συντάξεις. Στο πακέτο των μέτρων που επεξεργάζεται η κυβέρνηση περιλαμβάνεται και η σταδιακή μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης κατά 30% έως το 2027.
