Μόλις την περασμένη Πέμπτη διάσημος λεκές της εθνικής παραδημοσιολογίας που βασιλεύει στους ουρανούς της τηλεοπτικής οικουμένης είχε την ιδέα να αποκαλέσει τη σημαία της Παλαιστίνης «πατσαβούρι». Για να είμαστε ειλικρινείς, δεν είχε μόνο την ιδέα αλλά και το θράσος να το κάνει. Κι αυτό έχει τη μεγαλύτερη σημασία ή, σε κάθε περίπτωση, ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Και εξηγούμαι. Λίγες μέρες πιο πριν, την προηγούμενη Κυριακή, σε κεντρικό του άρθρο ο Γιάννης Πρετεντέρης, αφού πρώτα ξανάκανε σαφές -για όποιον τυχόν δεν έχει παρακολουθήσει τις απόψεις του τα τελευταία τριάντα χρόνια- ότι «στηρίζει το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα ενάντια στους τρομοκράτες της Χαμάς», κατέληξε ότι ο Νετανιάχου δεν πρέπει με την πολιορκία και τον αποκλεισμό της Γάζας να απωλέσει το ηθικό του πλεονέκτημα και να οδηγήσει έναν ολόκληρο πληθυσμό στον αφανισμό και στη λιμοκτονία.
Η σύγκριση έχει ένα ενδιαφέρον. Ο Γιάννης Πρετεντέρης υπήρξε ο πλέον διάπυρος αντίπαλος της Αριστεράς και των πιο ταυτοτικών ιδεών της -ανάμεσα στις οποίες συγκαταλέγεται και το παλαιστινιακό ζήτημα- κατά τη δεκαετία της απόλυτης πόλωσης της ελληνικής κοινωνίας. Και, για να είμαστε ειλικρινείς, η εμπάθεια ανάμεσα στον Πρετεντέρη και στην Αριστερά δεν ήταν μονομερής: ανεξάρτητα με το ποιος είχε δίκιο και ποιος άδικο, το μίσος ήταν αμοιβαίο.
Είναι λοιπόν ένα φαινόμενο άξιο μελέτης το πόσο απέχει ο σκληρότερος εκφραστής του βαθέως συστήματος την περίοδο της μεγάλης πόλωσης της ελληνικής κοινωνίας, όταν τα πάθη ήταν πολύ πιο οξυμένα, από τη σημερινή συστημική δημοσιολογία. Μπροστά σ’ αυτούς που ψέλνουν σήμερα τη λειτουργία των 8 για την κυβέρνηση, η αμέσως προηγούμενη βάρδια μοιάζει με τον Μιγκέλ ντε Ουναμούνο όταν αποκήρυξε τον Φράνκο.
Ας δούμε την πραγματικότητα όπως είναι. Στην Ελλάδα οι δωσίλογοι και οι πολιτικοί τους απόγονοι ουδέποτε αποδέχτηκαν ότι η εμβέλεια της κυριαρχίας τους στη χώρα μπορεί να περιοριστεί σε χώρο μικρότερο από αυτόν του 1950. Οποτεδήποτε αυτό αμφισβητήθηκε, αναδιπλώθηκαν, συσπείρωσαν τις δυνάμεις τους και επιχείρησαν να ανακτήσουν μια ηγεμονία που δεν θα είναι μόνο πολιτική και οικονομική, αλλά επίσης ηθική και αισθητική. Η πιο ουσιώδης αμφισβήτηση αυτής της ηγεμονίας δεν ήταν φυσικά η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ήταν το πολιτικό κεκτημένο της Μεταπολίτευσης συνολικά - γι’ αυτό και φαγώθηκαν να την τελειώσουν. Να γιατί η πιο δεξιά έκφραση του μεταπολιτευτικού κεκτημένου μοιάζει νησίδα πολιτισμού σε σχέση με τη σημερινή πλήρη απενοχοποίηση της κτηνώδους κακογουστιάς των ταγματασφαλιτών.
Αν η Αριστερά δεν ξεφύγει από τη συστολή της ήττας απέναντι σ’ αυτό το είδος αισθητικής αποκτήνωσης, η οικονομική οπισθοδρόμηση της τελευταίας δεκαπενταετίας θα μοιάζει μετριοπαθής μπροστά στον δωσιλογικό βόθρο που θα μας περικυκλώσει.
