Η εβδομάδα που πέρασε δεν ήταν η καλύτερη για την ελληνική διπλωματία, καθώς ήταν γεμάτη… παρεξηγήσεις με τους στενότερους συμμάχους της χώρας. Ίσως η μεγαλύτερη παρεξήγηση ήταν αυτή με τους Ευρωπαίους εταίρους μας και το χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE για την άμυνα, το οποίο βάζει και την Τουρκία μέσα είτε με όρους που λαμβάνουν υπόψη τα ελληνικά συμφέροντα, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών, είτε όχι, σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας. Εάν δεν μπορούν να συνεννοηθούν στην κυβέρνηση ούτε γι’ αυτό, κάτι δεν πάει καλά. Εξίσου μεγάλη, πάντως, ήταν και η… παρεξήγηση με τη μεγάλη μας φίλη, την Αίγυπτο, την περασμένη Πέμπτη για το μέλλον της υπεραιωνόβιας Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Σινά.
Μόλις πριν από λίγες ημέρες, στις 7 Μαΐου, είχε βρεθεί στην Αθήνα ο Πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι για να επιβεβαιώσει στο πλάι του Κυριάκου Μητσοτάκη τη σημασία των διμερών σχέσεων. Μεταξύ άλλων, ο Μητσοτάκης και ο Αλ Σίσι μίλησαν, όπως είπαν, και για την ανάγκη διατήρησης του χαρακτήρα της Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Σινά «ως ζωντανού και λειτουργικού φάρου του ελληνορθόδοξου κόσμου», με τον πρωθυπουργό να ευχαριστεί τον Πρόεδρο της Αιγύπτου «για το προσωπικό του ενδιαφέρον» για το θέμα. Εκ των υστέρων έγινε σαφές ότι οι ελληνικές και οι αιγυπτιακές Αρχές, η ηγεσία της εκκλησίας και η ανεξάρτητη -λέμε τώρα- Δικαιοσύνη της Αιγύπτου αντιλαμβάνονται διαφορετικά τον ρόλο του «φάρου της Ορθοδοξίας». Γι’ αυτό και η απόφαση του αιγυπτιακού εφετείου για το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής Σινά, ότι ανήκει δηλαδή στο αιγυπτιακό Δημόσιο, έσκασε σαν βόμβα στην Αθήνα, προκαλώντας μια ολιγόωρη, πλην μείζονα κρίση στις διμερείς σχέσεις.
Τηλεφωνική συνομιλία κορυφής
Για την υπέρβαση της κρίσης χρειάστηκε έως και τηλεφωνική συνομιλία το μεσημέρι της Παρασκευής μεταξύ του πρωθυπουργού και του Προέδρου της Αιγύπτου, οι οποίοι συμφώνησαν να μεταβεί σήμερα, Δευτέρα στο Κάιρο μια ελληνική αντιπροσωπεία για να επεξεργαστεί και να ολοκληρώσει ταχύτατα μια επίσημη συμφωνία που θα διασφαλίζει τον ελληνορθόδοξο χαρακτήρα της Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά. Τι σημαίνει αυτή η ανακοίνωση; Ότι δεν υπάρχει έτοιμη συμφωνία, πως θα χρειαστεί διαπραγμάτευση και βεβαίως ότι η Αθήνα δεν περίμενε ούτε την απόφαση του αιγυπτιακού δικαστηρίου ούτε την κρίση που ξέσπασε.
Υπό την πίεση της Εκκλησίας
Υπενθυμίζεται ότι αρχικά η απόφαση του εφετείου, που ξεδιπλώνεται σε 160 σελίδες τις οποίες μάλλον κανείς αρμόδιος στην Αθήνα δεν τις είχε διαβάσει, ερμηνεύτηκε ως κλείσιμο του μοναστηριού που υπάρχει από τα χρόνια του Ιουστινιανού και μετατροπή του σε μουσείο. Η αντίδραση της Εκκλησίας, η οποία μάλλον έχει την καλύτερη πληροφόρηση για τα dessous της απόφασης, ήταν άμεση και έντονη. Και η πίεση στην κυβέρνηση να αντιδράσει τεράστια. Όπως και το έκανε, πρώτα με μια αμήχανη δήλωση του υπουργείου Εξωτερικών και στη συνέχεια με μια πιο έντονη δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου, ότι η Αθήνα αναμένει να υπογραφεί συμφωνία για τη διατήρηση του λατρευτικού ελληνορθόδοξου χαρακτήρα της Μονής Σινά. Μερικές ώρες αργότερα η αιγυπτιακή προεδρία βγήκε να ερμηνεύσει την απόφαση του δικαστηρίου ως διασφάλιση ότι το «μοναδικό και ιερό θρησκευτικό καθεστώς της μονής δεν θα παραβιαστεί». Με δυο λόγια, ότι δεν πρόκειται να κλείσει το μοναστήρι και να εκδιωχθούν οι μοναχοί, αλλά ως εκεί. Και μέχρι να υπογραφεί η σχετική επίσημη συμφωνία υπάρχει περιθώριο διαπραγματεύσεων και παζαριού, με τα οποία θα έπρεπε να ασχοληθεί ο Γιώργος Γεραπετρίτης και να κριθεί εκ του αποτελέσματος.
