Στην ανθρωπόκαινο εποχή, την εποχή που λιώνουν οι παγετώνες και κομμάτια πάγου αποσπώνται εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ο τρόπος που σκεφτόμαστε πρέπει να αλλάξει, η φαντασία μας πρέπει να αλλάξει. Τι νόημα έχει να θέλει ο άνθρωπος να ξεπεράσει τον εαυτό του σε έναν κόσμο που καταρρέει, που αποσυντίθεται; Αυτό είναι το σκεπτικό του βιβλίου «Το ανεξερεύνητο» του Γάλλου φιλόσοφου Μπατίστ Μοριζό. «Το ανεξερεύνητο δεν βρίσκεται πλέον σε μακρινές και έρημες περιοχές, το ανεξερεύνητο είναι οι δεσμοί των ζωντανών οργανισμών μεταξύ τους και μαζί μας, είναι κάτω από τα πόδια μας, είναι στις οικολογικές, ηθολογικές και εξελικτικές τους διαστάσεις και στις ιστορικές, κοινωνικές και πολιτικές τους διαστάσεις. Το ανεξερεύνητο είναι οι σχέσεις. Εντός των ζωντανών οργανισμών και μαζί με τους ζωντανούς οργανισμούς» παρατηρεί ο φιλόσοφος.
Αυτή ήταν μία, μεταξύ πολλών άλλων, αντίδραση σε εικόνες από το Έβερεστ που δείχνουν... μποτιλιαρίσματα ορειβατών! Είναι χαρακτηριστικό ότι το Νεπάλ χορήγησε τη φετινή χρονιά περίπου 500 άδειες για αναρρίχηση στο θρυλικό βουνό, ενώ οι Αρχές εξετάζουν πλέον τη μείωση αυτών των αδειών για το Έβερεστ και τις άλλες κορυφές των Ιμαλαΐων. Υπολογίζεται πως πριν φτάσουν στην κορυφή, περίπου 40.000 άτομα συνωστίζονται κάθε χρόνο στην πρώτη κατασκήνωση βάσης σε υψόμετρο 5.300 μέτρων. Χαρακτηριστική επίσης και η είδηση ότι ένας 22χρονος youtuber, χωρίς καμία προηγούμενη ορειβατική εμπειρία, κατάφερε να κατακτήσει την κορυφή του Έβερεστ. Μια «πρόκληση» που ο Ινές Μπεναζούζ, ο «Inoxtag», είχε ανακοινώσει στους 6 εκατομμύρια ακολούθους του στις 25 Φεβρουαρίου πέρσι: «Την προπόνηση μιας ζωής πρέπει να την κάνω σε έναν χρόνο». Μια αναρρίχηση με τη μορφή «υπέρβασης» των προσωπικών του ορίων έναντι του διόλου αμελητέου ποσού του 1,2 εκατ. ευρώ. Η είδηση αυτή αποτυπώνει την εμπορευματοποίηση και τον μαζικό τουρισμό υπό το πρίσμα της «κατάκτησης» της εμβληματικής βουνοκορυφής.
Πλέον το Έβερεστ τείνει να μετατραπεί σε... πάρκο αναψυχής για υπερπλούσιους, πελάτες που πληρώνουν εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια για να κατακτήσουν την ιστορική κορυφή, που από την 1η Μαΐου του 1953 έχει κατακτηθεί περίπου 12.000 φορές από 6.664 άτομα. Με τις διάφορες δραστηριότητες όμως να προκαλούν καταστροφικές και ρυπογόνες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Μία από αυτές είναι, π.χ., η αύξηση κάθε είδους απορριμμάτων που αφήνουν πίσω τους οι χιλιάδες ορειβάτες εγκαταλείποντας τον ορειβατικό τους εξοπλισμό, ρυπαίνοντας με κάθε τρόπο...
Στο βιβλίο του «Everest, Inc.» ο δημοσιογράφος Γουίλ Κόκρελ μιλά για την ιστορία της μετατροπής ενός πολύ ψηλού βουνού σε μπίζνα. «Οι αντάρτες και οι απατεώνες που έχτισαν μια βιομηχανία στην κορυφή του κόσμου» είναι ο υπότιτλος του βιβλίου, που περιγράφει τη βιομηχανία των οδηγών που ξεκίνησε να διαμορφώνεται στις δεκαετίες του 1980 και του 1990.
«Τώρα ακόμη και ινφλουένσερ θα κάνουν αναρρίχηση στο Έβερεστ. Το βουνό έγινε ένα εμπορικό προϊόν, ένα είδος πολυτελείας» γράφει ο Γκασπάρ ντ’ Αλέν στην οικολογική ιστοσελίδα Reporterre. «Γι’ αυτό και σήμερα επείγει να εφεύρουμε ξανά τη σχέση μας μαζί του» προσθέτει. «Σήμερα το βουνό γίνεται αντικείμενο “like” σαν να είναι ένα οποιοδήποτε εμπορικό προϊόν. Οι πανύψηλες κορυφές του γίνονται αντικείμενο της δικής μας ύβρεως, της επιθυμίας μας για κατάκτηση και επίδοση. Η άγρια φύση έχει γίνει αντικείμενο του Inastagram. Ένας τόπος σκηνοθεσίας και εγωισμού».
* Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων-Εξωτερικής Πολιτικής και Ευρωπαϊκής Ενέργειας, Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας
