Επί δεκαετίες η Δεξιά έστησε το κράτος κυβερνώντας με αστυνομοκρατία και εφαρμογή πολιτικών άγριας καταστολής. Η ασφάλεια αποτέλεσε βασικό προεκλογικό σύνθημα του Κυριάκου Μητσοτάκη και υπερθεματίζει στο όνομα της τάξης και της ασφάλειας. Έτσι, η κυβέρνηση της Ν.Δ., ακολουθώντας το δόγμα της Δεξιάς, εφαρμόζει πολιτική «τρόμου και πάταξης», που, αντί να εδραιώσει το αίσθημα της ασφάλειας στην κοινότητα, εντείνει την ανασφάλεια του πολίτη, καθώς η βαριά εγκληματικότητα καλπάζει, οι λαϊκές γειτονιές υποπροστατεύονται, οι γυναικοκτονίες τείνουν να γίνουν κανονικότητα και η οπαδική βία φουντώνει επικίνδυνα.
Οι διαρκείς αλλαγές υπουργών στο Προστασίας του Πολίτη (ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης είναι ο τρίτος υπουργός από τον Ιούνιο του 2023) και οι διαρκείς αποτυχίες της αστυνομίας σε επιχειρήσεις, όπως αυτή με τους Κροάτες, που, έχοντας διασχίσει ανενόχλητοι τη μισή χώρα, κατέληξαν στη δολοφονία του Μιχάλη, η δολοφονία του άτυχου αστυνομικού στον Ρέντη και πολλά εγκληματικά περιστατικά, τελικά αποδεικνύουν την πλήρη αποτυχία της πολιτικής Μητσοτάκη στον τομέα της δημόσιας ασφάλειας. Η κυβέρνηση, αντί να σκύψει στα βαθιά κοινωνικά αίτια μιας διαρκώς αυξανόμενης βίας, π.χ. λαμβάνοντας ανάλογα μέτρα παρέμβασης σε όλους τους τομείς, ουσιαστικά καλλιεργεί κλίμα φόβου στην κοινωνία αδρανοποιώντας τη.
Ευρύτερη έννοια
Ωστόσο, η ασφάλεια είναι μια έννοια ευρύτερη. Ασφάλεια είναι να αισθάνεται ο κάθε πολίτης ότι η ζωή του δεν θα αλλάξει δραματικά την επόμενη μέρα. Ότι θα έχει σταθερή απασχόληση, μέσα από συλλογικές συμβάσεις εργασίας, με την οποία θα καλύπτει τις βασικές του ανάγκες μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχούς ακρίβειας, ή ότι δεν θα κινδυνεύει η πρώτη κατοικία του από πλειστηριασμό, καθώς η δεκαετής οικονομική κρίση και τα Μνημόνια άλλαξαν τα δεδομένα και τις βεβαιότητες της καθημερινότητάς του, οδηγώντας τα νοικοκυριά σε υπερχρέωση.
Ασφάλεια είναι η ελεύθερη, απρόσκοπτη και δωρεάν πρόσβαση στη δημόσια Υγεία σε όλες τις βαθμίδες. Να μπορεί ο πολίτης να βρίσκει τα φάρμακά του όταν τα χρειάζεται, να εξασφαλίζεται η νοσηλεία του με αξιοπρέπεια και να μην γίνεται, π.χ., η διακομιδή του σε μονάδες Υγείας ακόμη και με καρότσες φορτηγών.
Ασφάλεια είναι η προστασία του πληθυσμού αλλά και των υποδομών από τις συνέπειες των φυσικών καταστροφών. Την εποχή της κλιματικής κρίσης που διανύουμε, η ανθεκτικότητα των συστημάτων είναι από τις πρώτες προτεραιότητες. Η πρόσφατη καταστροφή στη Θεσσαλία μπορεί να θεωρηθεί και ως προβολή στο μέλλον αν δεν υπάρξουν πολιτικές αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης και προσαρμογής σ’ αυτή, αν δεν εκπονηθούν περιφερειακά σχέδια προσαρμογής (στη Θεσσαλία δεν είχε ολοκληρωθεί) με βάση τα δεδομένα της επιστήμης, αλλά κυρίως με πολιτική βούληση για σύγκρουση με συμφέροντα και γραφειοκρατικούς μηχανισμούς. Η ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη για τις πρόσφατες φυσικές καταστροφές (Θεσσαλία, Έβρος, Ρόδος) είναι τεράστια. Δεν υπάρχει ένα σύγχρονο σύστημα πολιτικής προστασίας, ένα σαφές και επαρκές νομοθετικό πλαίσιο που θα τη διέπει και όχι παρωχημένα σχέδια δεκαετιών. Με επικοινωνιακή πολιτική, με δημιουργία υπουργείων «άδεια κελύφη», όπως το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, χωρίς σχεδιασμό και οργανόγραμμα, δεν αντιμετωπίζονται τα μεγάλα ζητήματα της κλιματικής κρίσης, που χρειάζονται το χτίσιμο ανθεκτικότητας της κοινωνίας και των συστημάτων.
Δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι η κλιματική κρίση όταν η Πολιτεία δεν έχει ανταποκριθεί ούτε στις θεσμικές της υποχρεώσεις. Υπάρχει ευρωπαϊκή νομοθεσία για την αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας και για τα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμού. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ολοκλήρωσε το 2017 και το 2018 αυτές τις υποχρεώσεις της χώρας. Όμως οι αναθεωρήσεις που έπρεπε να ολοκληρωθούν από τις 31.12 2021 καθυστερούν. Η δε Ε.Ε. μας εγκαλεί και μας παραπέμπει γι’ αυτό.
Ασφάλεια είναι οι ασφαλείς μεταφορές και η δυνατότητα να φτάσει κανείς στον προορισμό του με σιγουριά. Το έγκλημα όμως στα Τέμπη και οι 57 νεκροί αποδεικνύουν ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο. Η όλη διαχείριση του συμβάντος από την πλευρά της κυβέρνησης αποδεικνύει ότι ο «κομματισμός», το ρουσφέτι και η εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων είναι υπεράνω της ασφαλούς μετακίνησης των πολιτών!
Αλλες οι προτεραιότητες
Με τα ανωτέρω και πολλά άλλα θέματα της καθημερινότητας του πολίτη είναι πλέον εμφανές γιατί η ανασφάλεια διαρκώς αυξάνει. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, διανύοντας τον πέμπτο της χρόνο, φαίνεται, εκ των πεπραγμένων της, ότι έχει άλλες προτεραιότητες. Τις ιδιωτικοποιήσεις βασικών δημόσιων υποδομών, τα υπερκέρδη στην ηλεκτρική ενέργεια, τα υπερκέρδη στα διυλιστήρια. Δεν «πρόκανε» να ασχοληθεί με την προσαρμογή στην κλιματική κρίση, με συνέπεια πυρκαγιές, πλημμύρες κ.ά., ούτε βέβαια και με την αισχροκέρδεια στην αγορά. Δεν θέλει ένα δυνατό ΕΣΥ, καθώς παραχωρεί λειτουργίες του στον ιδιωτικό τομέα παράλληλα με τη συνειδητή υποβάθμισή του, ενώ οι μεταφορές σταδιακά ιδιωτικοποιούνται και σήμερα απειλούνται πράγματι η ασφάλεια και η ποιότητα ζωής των πολιτών.
Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ήταν όντως μια ευκαιρία για χρηματοδότηση δημόσιων πολιτικών σε τομείς βελτίωσης της καθημερινότητας του πολίτη και εδραίωσης του αισθήματος ασφάλειας. Όμως η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου από την πλευρά της κυβέρνησης μέσα από το κατατεθέν «Ελλάδα 2.0», αντί να αμβλύνει τις ανισότητες, τις οξύνει περαιτέρω, ενώ οι πόροι του κύρια κατευθύνονται σε λίγες μεγάλες επιχειρήσεις, αποκλείοντας τη συντριπτική πλειονότητα των ΜμΕ, ενώ απουσιάζει η περιφερειακή διάσταση.
Η Χαρά Καφαντάρη είναι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., πρώην βουλευτής Δυτικής Αθήνας