Τους πανηγυρικούς τόνους σχετικά με την πολιτική συμφωνία για το Σύμφωνο για το Μεταναστευτικό και το Άσυλο αποδομούν η Ευρωομάδα της Αριστεράς και ο Κώστας Αρβανίτης, κάνοντας λόγο για μία «μαύρη μέρα».
«Η συμφωνία για το Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση σηματοδοτεί τον θάνατο του ατομικού δικαιώματος ασύλου στην ΕΕ», τονίζει σε ανακοίνωσή της η Ευρωομάδα της Αριστεράς.
«Η βιασύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Συμβουλίου να επιτύχουν τη συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα το πρωί έρχεται εις βάρος της κατάργησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη. Το Νέο Σύμφωνο είναι μια υπόκλιση στους δεξιούς εξτρεμιστές και τους φασίστες της Ευρώπης. Η αυστηροποίηση των νόμων για το άσυλο ήταν προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις κάθε Μελόνι και Όρμπαν. Το Σύμφωνο Μετανάστευσης δεν θα σταματήσει την αναγκαστική μετανάστευση λόγω διώξεων, πολέμου και φτώχειας.
Η συμφωνία, μια ιστορική στιγμή για όλους τους λάθος λόγους, θα έχει εκτεταμένες συνέπειες στα δικαιώματα των ανθρώπων που μετακινούνται τις επόμενες δεκαετίες. Τα πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων που η ΕΕ προβάλλει ως αξίες γεννήθηκαν από τις στάχτες και τη φρίκη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ωστόσο αυτή η συμφωνία σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής καθώς νομιμοποιούνται οι τρέχουσες παραβιάσεις δικαιωμάτων που σχετίζονται με τη μετανάστευση.
Η εγκριθείσα νομοθεσία εξομαλύνει την αυθαίρετη κράτηση ατόμων εν κινήσει, συμπεριλαμβανομένων παιδιών και οικογενειών και αυξάνει τις ρατσιστικές παραμέτρους. Το Συμβούλιο κατάφερε να το δρομολογήσει και συμπεριέλαβε την έννοια της λεγόμενης «εργαλειοποίησης» της μετανάστευσης στον κανονισμό για την κρίση. Αυτή η αμφιλεγόμενη ιδέα είναι μια λευκή επιταγή για την αναστολή σχεδόν όλων των δικαιωμάτων των ατόμων που αναζητούν προστασία.
Η Αριστερά αντιτίθεται στην προσέγγιση περί «μεταναστευτικής κρίσης» στην ΕΕ. Αντιμετωπίζουμε μια «κρίση» εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο, που αντικατοπτρίζεται στις καθημερινές παραβιάσεις αυτής της νομοθεσίας από τα κράτη μέλη.
Η Αριστερά αγωνίζεται για μια ανθρώπινη μεταναστευτική πολιτική βασισμένη στην αλληλεγγύη με προτεινόμενες εναλλακτικές λύσεις που θα επέτρεπαν στους ανθρώπους να έρθουν στην Ευρώπη με αξιοπρέπεια».
«Μια μαύρη ημέρα για την Ευρώπη, αφού για ακόμη μια φορά η ηγεσία της απέτυχε να εξασφαλίσει πραγματική αλληλεγγύη, την προστασία των χωρών πρώτης υποδοχής, όπως η Ελλάδα και το δικαίωμα στο άσυλο. Η πραγματική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη αναζητείται. Η υποκρισία είναι σίγουρα εδώ» τονίζει ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Κώστας Αρβανίτης.
Ο Κώστας Αρβανίτης υπενθυμίζει τον αγώνα που δόθηκε από τον ίδιο και την πολιτική ομάδα The Left για την υποχρεωτική μετεγκετάσταση σε στιγμές κρίσης. Ωστόσο, όπως σημειώνει, όσο προχωρούσαν οι διαπραγματεύσεις, άρχισε να επικρατεί η δεξιά ρητορική της ευρωπαϊκής ηγεσίας και έπαψε η υποχρεωτική μετεγκατάσταση να είναι η μοναδική μορφή αλληλεγγύης σε στιγμές κρίσης. «Πλέον θα μπορούν τα κράτη μέλη να πληρώνουν, να χορηγούν τις χώρες πρώτης υποδοχής, για να κρατάνε αυτοί τους πρόσφυγες και τους αιτούντες άσυλο. Ευρωπαϊκά Γκουαντάναμο με νόμιμη ευρωπαϊκή χορηγία» τονίζει.
Σύμφωνα με τον Κ. Αρβανίτη, αναιρέθηκαν και επαναδιατυπώθηκαν όλες οι επιτυχίες της ευρωομάδας της Αριστεράς. «Μετά την “χορηγία” των χωρών πρώτης υποδοχής, περιορίστηκε σημαντικά και η διαδικασία χορήγησης διεθνούς προστασίας, prima facia. Όχι μόνο ξαναμπήκε στο φάκελο η έννοια της ανωτέρας βίας, που δίνει την δυνατότητα παρέκκλισης στα κράτη μέλη χωρίς κανέναν έλεγχο και έγκριση, αλλά προστέθηκε και η έννοια της “εργαλειοποίησης” ως ακόμα μια δυνατότητα για να “παρανομούν” οι χώρες που το επιθυμούν. Νομίζω όλοι κατανοούμε την εκμετάλλευση και κατάχρηση που θα επιφέρει αυτή η προσθήκη» επισημαίνει.
«Με λίγα λόγια, ακόμα μια φορά η Ευρώπη αποτυγχάνει να εξασφαλίσει πραγματική αλληλεγγύη, την προστασία των χωρών πρώτης υποδοχής όπως η Ελλάδα και το δικαίωμα στο άσυλο. Ακόμα μια ευκαιρία χαμένη, θυσιασμένη στον βωμό της δεξιάς-ρατσιστικής ρητορικής της Ευρώπης φρούριο, της Ευρώπης των λευκών χριστιανών που οτιδήποτε διαφορετικό είναι απλά ο “χρήσιμος” εχθρός» υπογραμμίζει ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
Σχολιάζοντας την συμφωνία, η Γερμανίδα ευρωβουλευτής Κορνέλια Έρνστ μεταξύ άλλων σημείωσε ότι «σήμερα είναι μια δραματική μέρα για τα δικαιώματα των ανθρώπων που αναζητούν προστασία στην Ευρώπη: ένα δεξιό λαϊκιστικό όνειρο που γίνεται πραγματικότητα. Στις διαπραγματεύσεις για το Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έγινε "χαλάκι" πόρτας για τα κράτη μέλη. Η συμφωνία, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην εντολή του Συμβουλίου, είναι η πιο μαζική αυστηροποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για το άσυλο και τη μετανάστευση από την ίδρυση της ΕΕ. Στο μέλλον, οι αιτούντες άσυλο θα κρατούνται στα σύνορα, συμπεριλαμβανομένων των οικογενειών με παιδιά όλων των ηλικιών. Από εκεί, στη συνέχεια, θα είναι δυνατή η απέλαση ατόμων απευθείας, εάν είναι δυνατόν, στις αποκαλούμενες "ασφαλείς τρίτες χώρες", κάτι που σημαίνει ότι το ατομικό δικαίωμα στο άσυλο είναι de facto νεκρό ... Μια πραγματική μεταρρύθμιση του Δουβλίνου απέτυχε. Αντί να μεταφέρουν ανθρώπους, τα κράτη μέλη μπορούν να χρηματοδοτήσουν έργα σε τρίτες χώρες ή να παρέχουν κεφάλαια για την επιτήρηση των συνόρων, όπως συρματοπλέγματα εντός της ΕΕ. Αυτό που ονομάζεται «αλληλεγγύη» είναι σκέτη κοροϊδία. Το Συμβούλιο κατάφερε να το δρομολογήσει και συμπεριέλαβε την έννοια της λεγόμενης «εργαλειοποίησης» της μετανάστευσης στον κανονισμό για την κρίση. Αυτή η αμφιλεγόμενη ιδέα είναι μια λευκή επιταγή για την αναστολή σχεδόν όλων των δικαιωμάτων των ανθρώπων που αναζητούν προστασία και μια λευκή επιταγή για απωθήσεις. Τα κράτη μέλη θα το καταχραστούν προκειμένου να καταστήσουν την εξαίρεση κανόνα. Μια μαύρη μέρα. Για άλλη μια φορά, η ΕΕ δεν θα λύσει τις προκλήσεις της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. Αντίθετα, η νέα μεταρρύθμιση νομιμοποιεί πολυετείς παραβιάσεις της νομοθεσίας της ΕΕ για το άσυλο από τα κράτη μέλη. Αυτό θα βλάψει σοβαρά το κράτος δικαίου στην Ευρώπη».
Αντίστοιχα, η Σουηδή ευρωβουλευτής Μάλιν Μπγιόρκ τόνισε ότι «Αυτό δεν είναι το σύμφωνό μας. Είναι μια θλιβερή ημέρα για όλους εμάς που έχουμε εργαστεί για μια πολιτική ασύλου της ΕΕ που βασίζεται στο σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των δεσμεύσεων, στην αξιοπρέπεια και την αλληλεγγύη. Μπροστά στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ΕΕ έδειξε ότι η αλληλεγγύη σε όσους αναζητούν προστασία είναι δυνατή. Αλλά αντί να βασίζεται σε αυτή την εμπειρία, η συμφωνία που μόλις επιτεύχθηκε θα θεσμοθετήσει και θα επιδεινώσει τις πιο κατασταλτικές πρακτικές: μαζική κράτηση, απωθήσεις και σκληρότητα στα σύνορα. Το ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πανηγυρίζουν τώρα έντονα μια τέτοια συμφωνία, που απορρίπτεται από όλους όσοι εργάζονται στην πραγματικότητα - και χαιρετίζονται από την ακροδεξιά - είναι φάρσα ... Το Eurodac έχει επεκταθεί πολύ πέρα από το αρχικό του πεδίο και θα χρησιμοποιηθεί κυρίως με κατασταλτικό τρόπο για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των αιτούντων άσυλο και ως μέσο κατά της δευτερογενούς μετακίνησης. Αυτή η μεταρρύθμιση σημαίνει ότι το Eurodac στοχεύει πλέον τους αιτούντες άσυλο ως απειλή για την ασφάλεια. Η επιβολή αυτού του είδους εγγραφής και χρήσης δεδομένων για οποιαδήποτε άλλη κατηγορία ανθρώπων θα ήταν πολιτικά αδύνατη, για τον απλούστατο λόγο ότι είναι αντίθετη με τις αρχές της αναλογικότητας, του περιορισμού του σκοπού και της προσωπικής ακεραιότητας».
Τι αναφέρει το Νέο Σύμφωνο
Οι πέντε νόμοι που περιλαμβάνονται στο Νέο Σύμφωνο είναι:
- Ο κανονισμός ελέγχου, ο οποίος προβλέπει μια προκαταρκτική διαδικασία για την ταχεία εξέταση του προφίλ ενός αιτούντος άσυλο και τη συλλογή βασικών πληροφοριών όπως η εθνικότητα, η ηλικία, τα δακτυλικά αποτυπώματα και η εικόνα του προσώπου. Θα πραγματοποιηθούν επίσης έλεγχοι υγείας και ασφάλειας.
- Ο τροποποιημένος κανονισμός Eurodac, ο οποίος ενημερώνει το Eurodac, τη μεγάλης κλίμακας βάση δεδομένων που θα αποθηκεύει τα βιομετρικά στοιχεία που συλλέγονται κατά τη διαδικασία ελέγχου. Η βάση δεδομένων θα μετατοπιστεί από την καταμέτρηση των αιτήσεων στην καταμέτρηση αιτούντων για την αποτροπή πολλαπλών αξιώσεων με το ίδιο όνομα.
- Ο τροποποιημένος κανονισμός για τις διαδικασίες ασύλου (APR), ο οποίος ορίζει δύο πιθανά βήματα για τους αιτούντες άσυλο: μια ταχεία διαδικασία στα σύνορα, που προορίζεται να διαρκέσει το πολύ 12 εβδομάδες, και την παραδοσιακή διαδικασία ασύλου, η οποία είναι πιο χρονοβόρα και μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες πριν βέβαιο συμπέρασμα.
- Ο Κανονισμός Διαχείρισης Ασύλου και Μετανάστευσης (AMMR), ο οποίος θεσπίζει ένα σύστημα «υποχρεωτικής αλληλεγγύης» που θα ενεργοποιείται όταν ένα ή περισσότερα κράτη μέλη υφίστανται «μεταναστευτική πίεση». Το σύστημα θα προσφέρει στις χώρες τρεις επιλογές για να βοηθήσουν: μετεγκατάσταση ορισμένου αριθμού αιτούντων άσυλο, καταβολή συνεισφοράς για κάθε αιτούντα που αρνούνται να μετεγκατασταθούν και χρηματοδότηση επιχειρησιακής υποστήριξης.
- Ο κανονισμός για την κρίση, ο οποίος προβλέπει εξαιρετικούς κανόνες που θα ισχύουν μόνο όταν το σύστημα ασύλου του μπλοκ απειλείται από ξαφνική και μαζική άφιξη προσφύγων, όπως συνέβη κατά τη μεταναστευτική κρίση 2015-2016, ή από μια κατάσταση ανωτέρας βίας, όπως η Πανδημία covid-19. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι εθνικές αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν αυστηρότερα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων μεγαλύτερων περιόδων κράτησης.
Ολόκληρη η δήλωση του Κώστα Αρβανίτη:
«Δύο μέρες μετά την Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών, το Ευρωκοινοβούλιο, η Επιτροπή και το Συμβούλιο κατέληξαν σήμερα, 20 Δεκεμβρίου 2023, στο Νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου.
Μια μαύρη ημέρα για την Ευρώπη, αφού για ακόμη μια φορά η ηγεσία της απέτυχε να εξασφαλίσει πραγματική αλληλεγγύη, την προστασία των χωρών πρώτης υποδοχής, όπως η Ελλάδα και το δικαίωμα στο άσυλο. Η πραγματική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη αναζητείται. Η υποκρισία είναι σίγουρα εδώ.
Από την πρώτη στιγμή πάλεψα ακούραστα και αποφασιστικά για την αλληλεγγύη στο κοινό μας σπίτι, την Ευρώπη. Για να υπερασπιστώ τις κόκκινες γραμμές της πολιτικής μας ομάδας The Left στην τελική μάχη για τον Υποφάκελο Κρίσης, στην σύνταξη του οποίου συμμετείχα ως σκιώδης εισηγητής. Γρήγορα αντιλήφθηκα ότι δημιουργήθηκε ως ο φάκελος των παρεκκλίσεων και των εξαιρέσεων. Δημιουργήθηκε για να μπορούν τα κράτη μέλη, κυρίως πρώτης υποδοχής όπως η Ελλάδα, να παρεκκλίνουν από το Ευρωπαϊκό κεκτημένο κατά το δοκούν.
Με αγώνα, κόπο και συμμαχίες καταφέραμε να μετατρέψουμε αυτόν τον υποφάκελο, σε έναν φάκελο πραγματικής αλληλεγγύης. Με στροφή 180 μοίρες, με συμμαχία ΣΔ- Πρασίνων – Αριστεράς, πείθοντας μερικές φορές το Renew, μερικές φορές το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP), καταφέραμε η θέση του Ευρωκοινοβουλίου να είναι η υποχρεωτική μετεγκατάσταση – mandatory relocation – σε στιγμές κρίσης, με σαφή ορισμό τι συνιστά κατάσταση κρίσης -ξεκάθαρο, χωρίς την αφηρημένη έννοια της ανωτέρας βίας που θα άφηνε να κράτη μέλη να παρεκκλίνουν όπως ήθελαν, χωρίς κανέναν έλεγχο- , με την εισαγωγή της διαδικασίας prima facia, αναγνώρισης προσφύγων εκ πρώτης όψεως. και με όσο το δυνατόν λιγότερες και για μικρό χρονικό διάστημα παρεκκλίσεις.
Όσο όμως προχωρούσαν οι τρίλογοι, είδαμε όλη την προσπάθειά μας να αποδημείτε, να αλλάζει πάλι ρότα ο φάκελος και να επικρατεί η δεξιά ρητορική της Ευρωπαϊκής ηγεσίας. Κομισιόν και Συμβούλιο χέρι χέρι αναίρεσαν επί της ουσίας το δικαίωμα στο άσυλο και την διεθνή προστασία.
Στο αποτέλεσμα των τριλόγων έπαψε η υποχρεωτική μετεγκατάσταση να είναι η μοναδική μορφή αλληλεγγύης σε στιγμές κρίσης. Πλέον θα μπορούν τα κράτη μέλη να πληρώνουν, να χορηγούν τις χώρες πρώτης υποδοχής, για να κρατάνε αυτοί τους πρόσφυγες και τους αιτούντες άσυλο. Ευρωπαϊκά Γκουαντάναμο με νόμιμη Ευρωπαϊκή χορηγία.
Αναιρέθηκαν και επαναδιατυπώθηκαν όλες οι επιτυχίες της ευρωομάδας της Αριστεράς. Μετά την «χορηγία» των χωρών πρώτης υποδοχής, περιορίστηκε σημαντικά και η διαδικασία χορήγησης διεθνής προστασίας, prima facia. Όχι μόνο ξαναμπήκε στο φάκελο η έννοια της ανωτέρας βίας, που δίνει την δυνατότητα παρέκκλισης στα κράτη μέλη χωρίς κανέναν έλεγχο και έγκριση, αλλά προστέθηκε και η έννοια της ¨εργαλειοποίησης¨ ως ακόμα μια δυνατότητα για να ¨παρανομούν¨ οι χώρες που το επιθυμούν. Νομίζω όλοι κατανοούμε την εκμετάλλευση και κατάχρηση που θα επιφέρει αυτή η προσθήκη.
Με λίγα λόγια, ακόμα μια φορά η Ευρώπη αποτυγχάνει να εξασφαλίσει πραγματική αλληλεγγύη, την προστασία των χωρών πρώτης υποδοχής όπως η Ελλάδα και το δικαίωμα στο άσυλο.
Ακόμα μια ευκαιρία χαμένη, θυσιασμένη στον βωμό της δεξιάς – ρατσιστικής ρητορικής της Ευρώπης φρούριο, της Ευρώπης των λευκών χριστιανών που οτιδήποτε διαφορετικό είναι απλά ο ¨χρήσιμος¨ εχθρός.
Ένα ταξίδι 4,5 ετών, με πολλές δυνατές στιγμές έφτασε στο τέλος του, με την πολύτιμη στήριξη και καθοδήγηση από τον πρώην υπουργό Δικαιοσύνης, καθηγητή Νίκο Παρασκευόπουλο τον οποίο ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου, με την άψογη συνεργασία με τον βουλευτή Κορινθίας Γιώργο Ψυχογιό, την καθοριστική συμβολή της διευθύντριας του γραφείου μου στις Βρυξέλλες Ουφούκ Μουσταφά, τους καλούς συναδέλφους ευρωβουλευτές της Αριστεράς Cornelia Ernst και Malin Bjork και τα ακούραστα μέλη του staff Παναγιώτα Μανιού, Amandine Bach και Dawit Tesfay.
Ένα ταξίδι με νίκες, αλλά και με ήττες ολοκληρώθηκε, αφήνοντας μια πικρή γεύση, αλλά και μεγαλύτερο πείσμα για τους αγώνες που έρχονται».
