Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Θα έπρεπε να το ξέρουμε τόσον καιρό που το τρώμε στη μάπα.
Προχθές ο Μητσοτάκης παρουσίασε υπερηφάνως το Σχέδιο Ανάκαμψης. Και περίπου είπε τα εξής.
Ανακοίνωσε ότι η συνολική χρηματοδότηση θα είναι 57 δισ., ενώ η Ευρώπη μας δίνει 32.
Δηλαδή ότι ο ιδιωτικός τομέας θα βάλει 80% επιπλέον του ποσού για να προχωρήσουν οι επενδύσεις.
Μπορούμε να ανοίξουμε μια μεγάλη συζήτηση για το τι μπορεί να κάνει ο ιδιωτικός τομέας, σε πόσον καιρό περιμένει αποσβέσεις και με ποιον τρόπο θα επιχειρήσει να τις κατοχυρώσει. Αλλά θα πάει αλλού το πράγμα.
Παραμένει πάντως η απορία γιατί ο ιδιωτικός τομέας να βάλει λεφτά από την τσέπη του για να μας εξασφαλίσει «ψηφιακό αποτελεσματικό κράτος» και «έργα πνοής με κοινωνικό πρόσημο».
Λεπτομέρειες δεν έδωσε ούτε ο Μητσοτάκης ούτε η υπόλοιπη κυβέρνηση. Χορτάσαμε όμως καλολογικές εκφράσεις. Όπως, για παράδειγμα, «φορολογικό σύστημα φιλικό προς την ανάπτυξη».
Ο πολύς κόσμος μπορεί να το ακούει ασαφώς και δεν προσπαθεί να καταλάβει κάτι περισσότερο. Αλλά, μην ανησυχείτε, αυτοί που χρειάστηκε να πάρουν το μήνυμα μια χαρά κατάλαβαν.
Επίσης, ο πολύς κόσμος διαφωνεί βασικά, γιατί μία από τις μεγάλες επιτυχίες τού νεοφιλελευθερισμού είναι ότι έχει καταφέρει να δυσφημίσει πλήρως το φορολογικό σύστημα.
Η δεύτερη μεγάλη επιτυχία του είναι να μιλάει γενικώς και αορίστως για «μεταρρυθμίσεις».
Είναι ο Μητσοτάκης που θέλει μεταρρυθμίσεις και είμαστε και όλοι εμείς οι υπόλοιποι οι νεάντερνταλ που δεν τις θέλουμε.
Στον πραγματικό κόσμο δεν υπάρχουν μεταρρυθμίσεις γενικώς και αορίστως. Το να ενισχύσεις το ΕΣΥ είναι μεταρρύθμιση και το να διαλύσεις το ΕΣΥ είναι επίσης μεταρρύθμιση.
Αλλά οι νεοφιλελεύθεροι έχουν πατεντάρει το δικαίωμα να μιλάνε μόνο αυτοί για «μεταρρυθμίσεις».
Ως μεταρρυθμίσεις εννοούν το να κατευθύνονται γενικά οι πόροι στους πλούσιους. Με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό για τη φορολογία, την εργασία, το κοινωνικό κράτος, τα δημόσια αγαθά και το περιβάλλον.
Και το επιχείρημά του είναι ότι αν τα λεφτά πάνε στους πλούσιους, παράγεται ανάπτυξη και δημιουργούνται θέσεις εργασίας για όλους.
Πρόκειται φυσικά περί αηδιαστικού ψέματος. Από την κρίση του 2008 οι πλούσιοι είναι ήδη πλουσιότεροι. Αλλά καμία ανάπτυξη δεν έχει παραχθεί.
Αυτό δεν εμπόδισε τον Μητσοτάκη να υποσχεθεί 200.000 θέσεις εργασίας, «μόνιμες, ποιοτικές και καλοπληρωμένες».
Σοβαρά τώρα. Ενώ όλες οι μεταρρυθμίσεις του μέχρι τώρα στο υπουργείο Εργασίας έχουν ως στόχο να κάνουν τις θέσεις εργασίας λιγότερο μόνιμες, ποιοτικές και καλοπληρωμένες.
Προσοχή όταν αυτός ο τύπος μιλάει για «λύση δομικών αδυναμιών», την «αποκαθήλωση των ταμπού», τη «ρήξη με κατεστημένες αντιλήψεις που καθηλώνουν την οικονομία μας», την «εξάλειψη παγιωμένων παθογενειών».
Και για «εκσυγχρονισμό της εργασιακής νομοθεσίας».
Γιατί μόνιμος στόχος τους είναι όλες οι κοινωνικές παραχωρήσεις που έκανε κατά καιρούς το κεφάλαιο. Το οποίο θέλει τώρα να τις πάρει πίσω για να αυξήσει ακόμα περισσότερο την κερδοφορία του.
Ο κόσμος ακούει διάφορα θετικά και αποβλακώνεται - ποιος δεν θέλει ρήξη με κατεστημένες αντιλήψεις που καθηλώνουν το οτιδήποτε;
Και δεν καταλαβαίνει ότι «κατεστημένες αντιλήψεις» είναι οτιδήποτε του παρέχει κάποιο επίπεδο προστασίας και αξιοπρέπειας.
Λεπτομέρειες δεν λέει φυσικά ο Μητσοτάκης. Οι πραγματικές λεπτομέρειες κανονίζονται σε κλειστά δωμάτια μαζί με τις μίζες.
Το πρόβλημα είναι ότι επιχειρεί να συνδέσει την ενίσχυση 32 δισ. που μας δίνει η Ευρώπη με «μεταρρυθμίσεις» που θα εξαλείψουν τις «παθογένειες».
Δηλαδή Μνημόνιο. Σωστά καταλάβατε.
