Έντονη κριτική στην αρμόδια υφυπουργό Υγείας Ζωή Ράπτη και στις νομοθετικές παρεμβάσεις που περιλήφθησαν σε νομοσχέδιο με τη διαδικασία του κατεπείγοντος ασκούν τα μέλη της Ομάδας Ψυχικής Υγείας του Τμήματος Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ, τονίζοντας ότι δεν συνιστούν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την Ψυχική Υγεία, ενώ, στηλιτεύοντας τις ανακοινώσεις της για τη δημιουργία εθνικού δικτύου για τις εξαρτήσεις, σημειώνουν ότι δεν είναι παρά το σερβίρισμα υφιστάμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων σε ένα νέο περιτύλιγμα.
«Ελπίζουμε το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία που ανακοίνωσε η κ. Ράπτη ότι θα παρουσιαστεί το 2021 να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση» σημειώνει η Ομάδα Ψυχικής Υγείας του Τμήματος Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ, επισημαίνοντας το παράδοξο να ανακοινώνεται αύξηση του τακτικού προϋπολογισμού για τις υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας και απεξάρτησης για το 2021 κατά 21% (από 34 εκατ. σε 58 εκατ.) την ίδια ώρα που μειώνονται δραματικά οι δαπάνες για την Υγεία κατά 572 εκατομμύρια ευρώ εν μέσω πανδημίας.
Όπως αναφέρουν τα μέλη της Ομάδας, είναι αναγκαίες οι απαραίτητες διευκρινήσεις για το πού ακριβώς θα διοχετευθούν αυτά τα επιπλέον κονδύλια ώστε να υπάρχει και η δυνατότητα δημόσιου ελέγχου.
Συγκεκριμένα υπογραμμίζεται ότι στις εξαγγελίες της υπουργού δεν υπάρχουν αναφορές σε δράσεις για τη μείωση των ακούσιων νοσηλειών (νομοθετικές και επιχειρησιακές), για τη δημιουργία νέων ψυχιατρικών κλινικών σε γενικά νοσοκομεία, νέων ΚΨΥ και ΚοΚεΨΥ παιδιών και εφήβων, μετασχηματισμό των ψυχιατρικών νοσοκομείων σε πολυδύναμα νοσηλευτικά ιδρύματα, ενίσχυση των υπηρεσιών φροντίδας παιδιών - εφήβων και ειδικών πληθυσμών (που είχαν δρομολογηθεί) ενταγμένων σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα Ψυχικής Υγείας με τομεοποιημένη λειτουργία και σε διασύνδεση με την ΠΦΥ, ούτε για το σχέδιο που έχει για την οργάνωση της ΠΨΥ.
Δεν υπήρξε επίσης καμία αναφορά στην αξιολόγηση των υπηρεσιών και εποπτεία των υπηρεσιών (το μόνο που φρόντισε η υφυπουργός ήταν η δυνατότητα στις ιδιωτικές κλινικές για ακούσιες νοσηλείες), στην ενίσχυση των δομών επαγγελματικής αποκατάστασης (ΚΟΙΣΠΕ κ.λπ.), ενώ ακόμη και οι ανακοινώσεις της υφυπουργού για τις υπηρεσίες για τον αυτισμό αφήνει ουσιαστικά έξω την περιφέρεια.
Αναφορικά με τις εξαγγελίες της υφυπουργού για τη δημιουργία εθνικού δικτύου για τις εξαρτήσεις, η Ομάδα Ψυχικής Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ τονίζει ότι είναι το σερβίρισμα υφιστάμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων σε ένα νέο περιτύλιγμα, καθώς όλες οι δράσεις είναι χρηματοδοτούμενες από τα ΕΣΠΑ και σχεδιάζονται ήδη από την περίοδο 2016-2017.
Η υφυπουργός κατέγραψε οτιδήποτε είχε σχεδιαστεί να λειτουργήσει και το παρουσίασε ως Εθνικό Δίκτυο για τις εξαρτήσεις, χωρίς ωστόσο να δεσμεύεται για τη συνέχεια των δομών που θα δημιουργηθούν με ευρωπαϊκούς πόρους μετά τη λήξη της χρηματοδότησης, υπενθυμίζοντας ότι πολλές φορές στο παρελθόν είχαν σταματήσει δομές στην απεξάρτηση αφήνοντας μετέωρους ανθρώπους που είχαν ανάγκη.
Επίσης, σύμφωνα με την ανακοίνωση, η υφυπουργός αποκρύπτει το γεγονός ότι καμία ανάπτυξη ή ενίσχυση δεν προβλέπεται για τα υφιστάμενα προγράμματα των δομών απεξάρτησης που πάσχουν πάνω από μια δεκαετία από υποστελέχωση και λειτουργούν χάρη στην αυταπάρνηση των εργαζομένων.
Πόσο μάλλον, όπως σημειώνουν, όταν η κυβέρνηση φρόντισε να διαλύσει τη διοίκηση του ΚΕΘΕΑ προκαλώντας μια κρίση από την οποία δεν έχει ακόμη βγει και ταυτόχρονα καθυστέρησε να ορίσει στον ΟΚΑΝΑ Διοικητικό Συμβούλιο για οκτώ μήνες, ενώ τον άφησε χωρίς γενικό διευθυντή για έναν ολόκληρο χρόνο.
Υπάρχει πράγματι λόγος που η κυρία Ράπτη μας λέει ότι τα προγράμματα του ΕΣΠΑ παρέμεναν σε αδράνεια: οφείλεται αποκλειστικά σε ωμές κυβερνητικές παρεμβάσεις και πολύμηνες καθυστερήσεις.
Αποφεύγει επίσης να πει με ποιον τρόπο και υπό ποιον σχεδιασμό σκοπεύει να εντάξει τις νέες μονάδες που έχουν δημιουργηθεί ή πρόκειται να λειτουργήσουν στη συνολική λειτουργία των οργανισμών απεξάρτησης.
Στο άρθρο 48 του πολυνομοσχεδίου η τυπολογία των μονάδων Ψυχικής Υγείας του Ν. 2716/99 εμπλουτίζεται μέσω μιας νομοθετικής διαδικασίας κατεπείγοντος με τις Μονάδες Έγκαιρης Παρέμβασης στην Ψύχωση και δίνεται η δυνατότητα να ιδρυθούν ως τμήματα εντός άλλων μονάδων ή μέσω μετατροπής μονάδων ΝΠΙΔ (εκτός των κινητών μονάδων).
Να θυμίσουμε ότι η πρωτοβουλία για αυτές τις νέες υπηρεσίες είχε αναληφθεί από τη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Η παρουσία και λειτουργία των νέων μονάδων θα κριθεί ως θετική στον βαθμό που θα ρυθμιστούν και θα προχωρήσουν τα ζητήματα στελέχωσής τους με νέο προσωπικό και λειτουργικής ένταξής τους σε ένα τομεοποιημένο κοινοτικό σύστημα Ψυχικής Υγείας και διασύνδεσής τους με τις λοιπές μονάδες.
Στο άρθρο 49 αναφέρεται στη δημιουργία των Κέντρων Εξειδικευμένης Περίθαλψης (Κέντρων Ημέρας, Νοσοκομείων Ημέρας, Κέντρων Παρέμβασης στην Κρίση). Ουσιαστικά αφορά τη δυνατότητα δημιουργίας Κέντρων Ημέρας από σχολές ή τμήματα ΑΕΙ για τον φοιτητικό πληθυσμό. Τίθεται ένα ζήτημα αναγκαιότητας ή μη της ρύθμισης αυτής και μάλιστα με χαρακτήρα κατεπείγοντος για μια ανάγκη μιας ομάδας πολιτών που μπορεί να καλυφθεί από κοινοτικές υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας.
Όπως υπενθυμίζεται, επί διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, με το κλείσιμο της εκκρεμότητας του συμφώνου Andor – Λυκουρέτζου, ανελήφθη με χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό η λειτουργία των ΑΜΚΕ με πάνω από 60 εκατ. κατ’ έτος, με ταυτόχρονη έναρξη της διαδικασίας αξιολόγησης.
Επίσης προκηρύχθηκε και καλύφθηκε κατά ένα μεγάλο μέρος σε συνθήκες δημοσιονομικής στενότητας ένα πρόγραμμα περίπου 300 προσλήψεων στον τομέα της Ψυχικής Υγείας (ψυχιάτρων, ψυχιάτρων παιδιών και εφήβων και άλλων επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας) που επέτρεψε ανάμεσα στα άλλα και το άνοιγμα τριών ψυχιατρικών τμημάτων σε γενικά νοσοκομεία, αλλά και την ενίσχυση των υφιστάμενων δομών.
Ακόμη σε θεσμικό επίπεδο, στην περίοδο της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ με τον Ν. 4461/2017 κατοχυρώθηκε η αποκέντρωση της διοίκησης των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, με ταυτόχρονη κατοχύρωση αποφασιστικών αρμοδιοτήτων στις περιφερειακές διοικήσεις και δημοκρατικής - αντιπροσωπευτικής συγκρότησης των επιτροπών.
Είναι σαφέςμ, καταλήγει η ανακοίνωση, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. θα συνεχίζει να αγωνίζεται για την ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, για ένα ολοκληρωμένο, προσανατολισμένο στην κοινότητα σύστημα υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας με καθολική πρόσβαση σε όλους, που θα ενσωματώνει τις νέες ανάγκες ιδιαίτερα στην εποχή της πανδημίας και μετά όπου οι επιπτώσεις στην Ψυχική Υγεία και στις εξαρτήσεις είναι και θα είναι σοβαρές.
