Στην πρώτη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής μετά τις εκλογές, η Φ. Γεννηματά προέβη σε μια αποστροφή για πρώτη φορά: “Το ΚΙΝ.ΑΛΛ. μπορεί ταυτόχρονα να συνομιλεί και με τη Ν.Δ. και με τον ΣΥΡΙΖΑ”.
Για τα δεδομένα του κόμματος, των τελευταίων τεσσάρων χρόνων, αυτή η αναφορά συνιστά μια νέα πτυχή στο πλαίσιο της αλλαγής στρατηγικής που επιχειρεί η Φ. Γεννηματά έπειτα από το ποσοστό που κατέγραψε, σε συνδυασμό με την εμφατική αποτυχία της “γραμμής” της “στρατηγικής ήττας” του ΣΥΡΙΖΑ. Δηλαδή, από εκεί που απέρριπτε κατηγορηματικά οποιαδήποτε μελλοντική συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ όσο εκείνος βρισκόταν στη διακυβέρνηση και ενώ δήλωνε έτοιμη να διασφαλίσει ακόμα και με ψήφο ανοχής τη σταθερότητα στην περίπτωση που η Ν.Δ. δεν επιτύγχανε αυτοδυναμία, τώρα η Φ. Γεννηματά δεν αποκλείει ούτε τον ΣΥΡΙΖΑ.
“Το Κίνημα Αλλαγής δεν ήταν, δεν είναι και δεν πρόκειται να γίνει ‘ΚΚΕ του κέντρου’. Η πολιτική μας τοποθέτηση, παρέμβαση και παρουσία έχει πάντα ως στόχο τη διεκδίκηση και την εφαρμογή των προγραμματικών μας θέσεων". Αυτή ήταν η απάντηση του γραμματέα Μ. Χριστοδουλάκη, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο κυβερνητικών συνεργασιών τόσο με τη Ν.Δ. όσο και με τον ΣΥΡΙΖΑ.
Το ΚΙΝ.ΑΛΛ. μοιάζει να ψάχνει τώρα με μεγαλύτερες αξιώσεις τον τρόπο να κρατά “ίσες αποστάσεις” από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Ν.Δ. σε σύγκριση με τον προσχηματικό τρόπο που αυτό γινόταν, στην πράξη προς όφελος της στρατηγικής της Ν.Δ., όσο κυβερνούσε ο ΣΥΡΙΖΑ. Η Χαρ. Τρικούπη θέλει να απευθυνθεί στους προοδευτικούς ψηφοφόρους. Να συνεχίσει αυτό που προσπαθούσε προεκλογικά αλλά απέτυχε να κάνει, λαμβάνοντας μόλις 8,1%, την ώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ, αν και υπέστη ήττα, διατήρησε πολύ σημαντικό ποσοστό (31,6%).
Ο στόχος παραμένει ο ίδιος για τη Φ. Γεννηματά. Το προοδευτικό κοινό. Όμως έχει αλλάξει η προσέγγιση: Από τη μια, η αποστασιοποίηση από τη “Δεξιά” και η εντονότερη “αντιδεξιά” κριτική προς τη Ν.Δ. Από την άλλη, η εμφανώς μετριασμένη επιθετικότητα προς τον ΣΥΡΙΖΑ και η εγκατάλειψη της εμμονικής αντι-ΣΥΡΙΖΑ ρητορικής. Αυτά τραβούν αντικειμενικά το ΚΙΝ.ΑΛΛ. λίγο πιο αριστερά πάνω στη γραμμή που ορίζει την απόσταση ΣΥΡΙΖΑ - Ν.Δ. και με αυτόν τον τρόπο θέλει να βρεθεί στο κέντρο αυτού του διαστήματος. Αυτές είναι οι νέες “ίσες αποστάσεις”. Η Φ. Γεννηματά κάνει μισό βήμα μακριά από τη Ν.Δ. και πιο κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ, για να απευθυνθεί στους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, όμως έτσι την ίδια στιγμή θα βρεθεί λίγο πιο κοντά σε αυτόν...
"Υπονομευτές" της αυτόνομης πορείας
Αυτή τη στρατηγική της “αυτόνομης πορείας” έχει την ευχέρεια πλέον να την αναπτύξει έχοντας περάσει στην αντιπολίτευση και αφού η αυτοδυναμία της Ν.Δ. την έβγαλε από τη δύσκολη θέση να “αναγκαστεί” να διασφαλίσει την “πολιτική σταθερότητα”. Μιλώντας για την αυτόνομη πορεία, η Φ. Γεννηματά έχει υπονοήσει ότι η προσπάθειά της υπονομεύτηκε από δύο απόψεις που εμφανίστηκαν το 2015 στο κόμμα: "συμπλήρωμα της Ν.Δ. - συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ". Είναι ηλίου φαεινότερο, με τις δηλώσεις που έκανε όταν απέπεμψε τον Ευ. Βενιζέλο από τα ψηφοδέλτια προκειμένου να απευθυνθεί αποτελεσματικότερα στους προοδευτικούς ψηφοφόρους, ότι την άποψη περί “συμπληρώματος της Ν.Δ.” τη χρεώνει σε εκείνον. Εμφανίστηκε να εξηγεί ότι αναγκάστηκε να διαμορφώσει η ίδια τους όρους, προκειμένου να ανακοπεί μια νέα πρόσδεση στο άρμα της Ν.Δ.
Η έντονη κατηγορία προς τον Κυρ. Μητσοτάκη για "μπούλινγκ στο ΚΙΝ.ΑΛΛ. από κατευθυνόμενα κέντρα και εγκάθετους" ίσως είναι χαρακτηριστική μιας στροφής που έχει υπάρξει και η οποία προκαλεί εκνευρισμό στη Ν.Δ. ως εάν να διαψεύδονται κάποιες προσδοκίες της. Διότι, η αντίδραση αυτή της Χαρ. Τρικούπη αφορούσε σε διαδικτυακό δημοσίευμα που καταλογίζει στη "μονταζιέρα" του Μαξίμου ότι διακίνησε, περί δήθεν συνάντησης της ίδιας με τον Αλ. Τσίπρα και τον επιχειρηματία Βαρδή Βαρδινογιάννη, μία ημέρα πριν ξεκινήσει η συζήτηση για τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης.
Υπ’ αυτά τα δεδομένα, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η κίνηση του Οδ. Κωνσταντινόπουλου να δηλώσει την Παρασκευή ότι προτείνει τον Ευ. Βενιζέλο για Πρόεδρο της Δημοκρατίας και ότι μάλιστα θα δώσει μάχη για να υποστηριχθεί η υποψηφιότητά του.
Προγραμματική αντιπολίτευση στη Ν.Δ., βολές στον ΣΥΡΙΖΑ
Δεν έμεινε απαρατήρητο το γεγονός ότι, κατά την τριήμερη διαδικασία ψήφου εμπιστοσύνης, η Φ. Γεννηματά προχώρησε σε εκτενή και έντονη προγραμματική κριτική απέναντι στη Ν.Δ. Αν και σε ορισμένα βασικά σημεία, όπως για το ασφαλιστικό (που κανείς δεν ξέρει ποια είναι η θέση του ΚΙΝ.ΑΛΛ.), παρέμεινε συνειδητά ασαφής, ο αντιπολιτευτικός λόγος της είχε εμφανώς εμπλουτιστεί με διάθεση κόντρας πρωτίστως απέναντι στην κυβέρνηση και λιγότερο απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ. “Η πολιτική σας έχει ιδεολογικό πρόσημο και το κρύβετε. Είναι βαθιά συντηρητικό, με ολίγο από λαϊκή Δεξιά”, είπε απευθυνόμενη στον Κυρ. Μητσοτάκη. Παράλληλα, είναι εμφανής η διάθεση του ΚΙΝ.ΑΛΛ. για κριτική στην κυβέρνηση. Το έκανε με υψηλούς τόνους, με αφορμή το νομοσχέδιο για “επιτελικό κράτος”, μιλώντας για “αυτοκρατορικό κράτος του κ. Μητσοτάκη” και νομοσχέδιο “που μας πηγαίνει πιο πίσω από τη δεκαετία του ‘60”.
Ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει βέβαια ο βασικός πολιτικός αντίπαλός του ΚΙΝ.ΑΛΛ. καθώς η Χαρ. Τρικούπη κυρίως θέλει να απευθυνθεί στον προοδευτικό χώρο, όπου, ιδιαίτερα μετά τις εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ καθιερώθηκε ως αναμφισβήτητος κυρίαρχος. Έτσι, θα συνεχίσει να “πυροβολεί” τον ΣΥΡΙΖΑ με κάθε ευκαιρία, αλλά ο πρώτος στόχος είναι πλέον η αντιπολίτευση στη Ν.Δ.
Η εφεύρεση του τρίτου παίκτη στο πολιτικό σύστημα
Ανάμεσα στο δίπολο Ν.Δ. - ΣΥΡΙΖΑ, συντήρηση-πρόοδος, που παγιώθηκε στην κάλπη της 7ης Ιουλίου, η Φ. Γεννηματά εμφανώς προσπαθεί να καθιερώσει το ΚΙΝ.ΑΛΛ. ως ένα τρίτο πόλο μεταξύ των δύο μεγάλων πολιτικών δυνάμεων. Αν και δεν υιοθετούν τον ρόλο που τους αποδίδεται ως “κόμμα τύπου Γκένσερ” (ο οποίος συμμαχούσε εναλλάξ με Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες), οι δημόσιες τοποθετήσεις των επιτελών της Χαρ. Τρικούπη δεν κρύβουν την αξίωσή τους για ένα “τρικομματικό πολιτικό σύστημα”. Το οποίο αν δεν υπάρχει, θα πρέπει να εφευρεθεί.
Οι ίδιοι μιλούν για “σαφείς ιδεολογικές διαφορές” μεταξύ των τριών πόλων. Η Φ. Γεννηματά ορίζει τη Δεξιά ως “ιδεολογικό αντίπαλο”. Παράλληλα, επιμένει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ (“αυτός ο ΣΥΡΙΖΑ”) δεν έχει σχέση με τη σοσιαλδημοκρατία. “Οι εκπρόσωποι της σοσιαλδημοκρατίας στην Ελλάδα είμαστε εμείς”. Έτσι, προσπαθεί να αποσείσει το βεβαρημένο από την ταύτιση με τη Ν.Δ. παρελθόν του ΠΑΣΟΚ και να πει ότι υπάρχει ένας κενός χώρος που αναλογεί στη σοσιαλδημοκρατία και που ανήκει ιστορικά, σχεδόν κληρονομικώ δικαίω, στο ΠΑΣΟΚ, δηλαδή στο ΚΙΝ.ΑΛΛ.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι δηλώσεις του Αλ. Τσίπρα το βράδυ των εκλογών για μετασχηματισμό του ΣΥΡΙΖΑ προκάλεσαν εκνευρισμό και ανησυχία στη Χαρ. Τρικούπη.
