Κατά το αποχαιρετιστήριο ταξίδι του στην Ευρώπη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ θέλησε να χρησιμοποιήσει τις μεγάλες κρίσεις που αντιμετωπίζει η Ε.Ε. για να μιλήσει για όλο τον κόσμο. Έτσι, επέλεξε να επισκεφτεί μόνο δύο χώρες, την Ελλάδα και τη Γερμανία. Η ευρωπαϊκή οικονομική κρίση και το προσφυγικό έχουν βασικές χώρες αιχμής· ακριβώς αυτές τις δύο χώρες. Στην Αθήνα έστειλε ένα μήνυμα Δημοκρατίας, ως πλατφόρμα συνέχειας από τα αρχαία χρόνια, ενώ στο Βερολίνο κάλεσε τους ισχυρότερους ηγέτες της Ε.Ε. εν όψει της έναρξης της “εποχής Τραμπ”.
Στο σημείο που βρίσκεται η Ευρώπη μπροστά στο βλέμμα πολλών πλευρών όσο κι αν ακούγεται ρηξικέλευθο ο Αλέξης Τσίπρας και η Άνγκελα Μέρκελ αναδεικνύονται ως οι βασικοί πυλώνες σταθερότητας. Ο μεν πρώτος στην Περιφέρεια, η δε δεύτερη στον πυρήνα. Μπορεί η Γερμανίδα καγκελάριος να έχει μπροστά της μια εκλογική αναμέτρηση τον Σεπτέμβριο, αλλά, έστω κι αν δεν έχει εκδηλώσει επίσημα την πρόθεσή της να συνεχίσει, σε περίπτωση που το κάνει, όλα τα προγνωστικά δείχνουν ότι οδεύει προς μια τέταρτη θητεία. Την ίδια ώρα, ιστορικά κράτη - μέλη της Ε.Ε. βρίσκονται μπροστά σε περιδίνηση. Ο Ματέο Ρέντζι θα δοκιμαστεί σε ένα δημοψήφισμα την 4η Δεκεμβρίου, το οποίο, αν το χάσει, θα βυθίσει την Ιταλία στην πολιτική αβεβαιότητα. Στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν δείχνει να περνάει στον δεύτερο γύρο με ρητορική που θυμίζει σε πολλές περιπτώσεις Ντόναλντ Τραμπ και Βρετανούς πολιτικούς που σήκωσαν τη σημαία του Brexit - και κέρδισαν. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση που ορκίστηκε στην Ισπανία βρίσκεται... στο έλεος της αντιπολίτευσης. Ενώ παράλληλα αναμένεται το πρώτο εξάμηνο του 2017 το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για την έξοδο από την Ε.Ε.
Με δεδομένη την κινούμενη άμμο στην οποία έχει περιπέσει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, προκύπτει η ανάγκη να “κλείσουν τρύπες” ή έστω να υπάρξουν αποφάσεις προς μια άλλη κατεύθυνση πριν από τη μετακόμιση στον Λευκό Οίκο του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φαίνεται ότι προσεγγίζεται από όλη την Ευρώπη ως άγνωστος Χ. Το θέμα της ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους, έστω κι αν δεν αναφέρθηκε στην κοινή συνέντευξη Τύπου του Μπάρακ Ομπάμα με την Άνγκελα Μέρκελ, θεωρείται βέβαιο ότι αποτελεί αιχμή για το κλείσιμο της θητείας του απερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ στον Λευκό Οίκο. “Πιστεύω πως υπάρχει μια ευκαιρία και οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε μια ανθεκτική λύση, αντί κάθε χρόνο ή κάθε έξι μήνες να έχουμε διαπραγμάτευση. Αυτό θα ήταν καλό για όλους. Και τώρα που η ελληνική οικονομία μπήκε και πάλι σε τροχιά ανάπτυξης, ίσως, επαναλαμβάνω, να είναι η κατάλληλη στιγμή” είπε κατά τις κοινές δηλώσεις που είχε με τον πρωθυπουργό. Και δεν ήταν η μόνη φορά. Σε αρκετές αποστροφές του λόγου του φρόντισε να στείλει μήνυμα προς του πιστωτές τής χώρας να προχωρήσουν σε ρύθμιση του χρέους.
Άλλωστε, για τον ίδιο, όπως προέκυψε από τις παρεμβάσεις του, το φαινόμενο του λαϊκισμού δεν αποτελεί την αιτία, αλλά το σύμπτωμα. “Το μάθημα που εγώ αποκόμισα συνοψίζεται σε ένα τοπίο που αφορά όλες τις χώρες, είναι κοινό για όλες τις χώρες: Ζητήματα, προβλήματα, όπως η ανισότητα, που πρέπει να αντιμετωπιστούν, πρέπει κάτι να κάνουμε για τη μετακίνηση της οικονομικής δραστηριότητας” τόνισε.
Από την άλλη πλευρά, η προσφυγική κρίση αναδείχτηκε σε ένα από τα βασικά ζητήματα της επίσκεψής του στην Αθήνα, για τα οποία συνεχάρη προσωπικά τον πρωθυπουργό. Κι αυτό αποτελεί ακόμα ένα ζήτημα που σε επίπεδο διαχείρισης απαιτούσε τη συνεργασία Ελλάδας - Γερμανίας. Μάλιστα, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές με άμεση γνώση των ευρωπαϊκών ισορροπιών το Βερολίνο φέρεται να έχει εγκαταλείψει την πολιτική της κάλυψης στις χώρες Βίσεγκραντ και να έχει μετατοπιστεί προς την υποστήριξη σε χώρες της Μεσογείου. Βέβαια, κάτι τέτοιο δεν αποτυπώθηκε στον προϋπολογισμό της Ε.Ε., ωστόσο οι ίδιες πηγές επιμένουν ότι σε πολιτικό και τεχνικό επίπεδο η εικόνα είναι διαφορετική.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών σε αυτή την τελευταία του περιοδεία ηγήθηκε μιας προσπάθειας επαναφοράς εξωστρεφών ισορροπιών. Αναζήτησε ιστορικούς συμβολισμούς (κυρίως στην Αθήνα), μίλησε σαφώς απελευθερωμένος από τις ασφυκτικές προεδρικές υποχρεώσεις του και, τόσο στην Αθήνα, όσο και στο Βερολίνο, υποσχέθηκε πως θα ξανάρθει...
