Μα σαφή και έντονο τρόπο εξέφρασαν χθες τη συμφωνία τους για την ανάγκη ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους την παρούσα περίοδο ο Μπάρακ Ομπάμα και ο Αλέξης Τσίπρας, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ των ελληνικών θέσεων, λέγοντας πως πιστεύει πως “υπάρχει μια ευκαιρία και οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε μία ανθεκτική λύση αντί κάθε χρόνο ή κάθε έξι μήνες να έχουμε διαπραγμάτευση”, ενώ ο πρωθυπουργός δήλωσε “εξαιρετικά αισιόδοξος” για το ότι “μπορούμε να πείσουμε την Άνγκελα Μέρκελ για τα απαραίτητα βήματα που πρέπει να γίνουν”.
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ένα μεγάλο μέρος της συνάντησης αφιερώθηκε στην οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα και στο πώς η χώρα “μπορεί να συνεχίσει να κινείται προς τα εμπρός”.
“Το είχα πει από την αρχή της κρίσης, ότι, για να είναι μακρόπνοες, βιώσιμες οι μεταρρυθμίσεις, η ελληνική οικονομία χρειάζεται χώρο για να επιστρέψει στον δρόμο της ανάπτυξης και να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας” υπενθύμισε υπογραμμίζοντας πως “η λιτότητα δεν μπορεί να είναι η συνταγή ανάπτυξης” και ότι “οι Έλληνες πρέπει να δουν βελτίωση στην καθημερινή τους ζωή και να ανακτήσουν την ελπίδα ότι η ζωή τους θα βελτιωθεί”.
“Στο πλαίσιο αυτό η Ελλάδα συνεχίζει να μεταρρυθμίζεται, το ΔΝΤ είπε ότι η ελάφρυνση του χρέους είναι ζωτικής σημασίας και εγώ θα συνεχίσω να ενθαρρύνω, να παροτρύνω τους πιστωτές να κάνουν ό,τι απαιτείται για να επανέλθει η Ελλάδα στον δρόμο που οδηγεί στην οικονομική ανάκαμψη” τόνισε συμπληρώνοντας:
“Όλοι μας θέλουμε να πετύχει η Ελλάδα, όλοι μας θέλουμε ο ελληνικός λαός να ευημερεί και να είναι σε θέση να παρέχει καλή ζωή στις οικογένειές τους και στα παιδιά. Αυτό θα είναι καλό για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, για τις ΗΠΑ και εν τέλει καλό και για τον κόσμο”.
Μπ. Ομπάμα: “Χρειάζεται συνδυασμός αναπτυξιακής ατζέντας και ελάφρυνσης χρέους”
“Δεν είναι μόνο, όμως, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Όταν η οικονομία συρρικνώνεται με τέτοιους ρυθμούς, όταν η ανεργία είναι τόσο ψηλά, χρειάζεται μια σαφώς αναπτυξιακή ατζέντα. Είναι πολύ δύσκολο να καταστρώσει κανείς μια πραγματικά αναπτυξιακή στρατηγική χωρίς να συνδυάζεται αυτό με ελάφρυνση του χρέους. Και αυτό είναι πολιτικό ζήτημα” επέμεινε ο Αμερικανός πρόεδρος απαντώντας σε σχετική ερώτηση και σημειώνοντας ότι “κάποιες κυβερνήσεις του Βορρά, που δεν είναι και πολύ δημοφιλείς εδώ στην Ελλάδα, οφείλω να πω ότι πρέπει από την άλλη μεριά να αναγνωρίσουμε ότι και αυτοί έχουν τη δική τους πολιτική, τους δικούς τους πολιτικούς σκοπούς, έχουν πολίτες, ψηφοφόρους” και “πολλές φορές δείχνουν μεγάλη διστακτικότητα όσον αφορά την ελάφρυνση του χρέους”.
“Όμως, έχοντας δει ότι η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα, ότι έχει κάνει δύσκολες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, έχοντας δει μια Ελλάδα η οποία δεσμεύεται να αλλάξει, έχοντας δει αυτό που πέρασε ο ελληνικός λαός αυτά τα δύσκολα χρόνια, πιστεύω πως υπάρχει μια ευκαιρία και οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε μία ανθεκτική λύση αντί κάθε χρόνο ή κάθε έξι μήνες να έχουμε διαπραγμάτευση. Αυτό θα ήταν καλό για όλους. Και τώρα που η ελληνική οικονομία μπήκε και πάλι σε τροχιά ανάπτυξης, ίσως, επαναλαμβάνω, να είναι η κατάλληλη στιγμή”.
Λίγο νωρίτερα, κατά την υποδοχή του στο Μέγαρο Μαξίμου από τον πρωθυπουργό, ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνεχάρη τον Αλέξη Τσίπρα, την κυβέρνησή του και τον ελληνικό λαό, “που κατάφεραν να προχωρήσουν μπροστά σε μία τόσο δύσκολη διαδικασία”. “Η ελπίδα μου είναι ότι με δεδομένη την ανάπτυξη που είδαμε φέτος, μπορούμε να χτίσουμε την πρόοδο” είπε τονίζοντας:
“Το μήνυμα προς την υπόλοιπη Ευρώπη είναι ότι θα συνεχίσω να δίνω έμφαση στην άποψή μας ότι η λιτότητα από μόνη της δεν μπορεί να φέρει ευημερία. Και αυτό θα είναι σημαντικό, τόσο σε σχέση με την ελάφρυνση του χρέους και άλλες κατάλληλες στρατηγικές, ώστε να βοηθήσουμε τον ελληνικό λαό σε αυτή την περίοδο προσαρμογής”.
Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί η αναφορά του Μπάρακ Ομπάμα στο ότι “τα πράγματα ήταν πάρα πολύ δύσκολα” για την Ελλάδα και “ιδιαίτερα για τους Έλληνες εργαζόμενους και τις οικογένειές τους, τους συνταξιούχους και τους νέους”. “Η κρίση, ξέρετε, δεν είναι αφηρημένη έννοια. Η κρίση ανέτρεψε εκ βάθρων τις ζωές, τις δουλειές, την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων σε ολόκληρη τη χώρα” είπε επισημαίνοντας πως “μερικές πολιτικές δεν ήταν οι ορθότερες”.
“Ο χρόνος να εκπληρωθούν είναι τώρα”
Ο Αλέξης Τσίπρας από την πλευρά του ανέφερε πως “η Ελλάδα και ο ελληνικός λαός βρέθηκαν τα τελευταία χρόνια αντιμέτωποι με τις πιο σκληρές συνέπειες της παγκόσμιας και ευρωπαϊκής οικονομικής κρίσης”, αλλά και “ως οικονομία και ως κοινωνία με ένα πρόγραμμα καταστροφικής λιτότητας που όξυνε, αντί να λύσει τα προβλήματα”.
Παρόλα αυτά “στεκόμαστε όρθιοι” και “μετά από πολλά χρόνια έχουμε επιστρέψει στην ανάπτυξη” είπε αναγνωρίζοντας και δημόσια “τον ρόλο και τη συνεισφορά του Προέδρου Ομπάμα εκείνες τις κρίσιμες ώρες (σ.σ.: κατά τη συμφωνία του προηγούμενου Αυγούστου) και “την ηθική και πολιτική στήριξη που παρείχε στην κυβέρνησή μου στην προσπάθεια να υπάρξει μια θετική διέξοδος”.
“Θα συνεχίσουμε με αποφασιστικότητα να προωθούμε μεταρρυθμίσεις που ευνοούν την ανάπτυξη. Ενώ, ταυτόχρονα, θα συνεχίσουμε να διαπραγματευόμαστε σκληρά ενάντια σε μεταρρυθμίσεις που την υπονομεύουν” πρόσθεσε ο Αλέξης Τσίπρας δηλώνοντας πως “αυτό που μας ενδιαφέρει, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, είναι να γίνουν τα αποτελέσματα ορατά στην κοινωνία και να ελαφρύνουν το βάρος που επί τόσα χρόνια σηκώνουν τα αδύναμα κοινωνικά στρώματα και ιδίως η νεότερη παραγωγική γενιά”.
“Διότι η ελληνική οικονομία αλλά και η κοινωνία μας, μετά από επτά ολόκληρα χρόνια, δεν αντέχουν άλλη λιτότητα” ξεκαθάρισε.
Σε σχέση με το χρέος είπε: “Η ουσιαστική απομείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, ο επανακαθορισμός των συμφωνηθέντων πλεονασμάτων για την περίοδο μετά τη λήξη του προγράμματος και η ένταξη και της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ είναι όλα όσα δικαιούται η Ελλάδα από την ίδια τη συμφωνία της με τους εταίρους της. Και ο χρόνος για να εκπληρωθούν είναι τώρα”.
Μάλιστα, είπε πως “υπ' αυτή την έννοια” θεωρεί “όχι μόνο ιστορικά συμβολική, αλλά και καθ' όλα ουσιαστική την παρουσία του Μπάρακ Ομπάμα στην Αθήνα, αλλά και στο Βερολίνο, αυτή την κρίσιμη χρονική στιγμή, όπου αναμένονται αποφάσεις που δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα. Αφορούν ολόκληρη την Ευρώπη και, κατ' επέκταση, τη παγκόσμια οικονομία στο σύνολό της”.
“Πολιτικός με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην Ευρώπη η Άνγκ. Μέρκελ”
Σχετικά με το “αν μπορούμε να πείσουμε την Άνγκελα Μέρκελ για τα απαραίτητα βήματα που πρέπει να γίνουν για να ανακάμψει η ελληνική οικονομία”, τόνισε: “Είμαι εξαιρετικά αισιόδοξος. Για δύο λόγους: Ο πρώτος λόγος είναι ότι η Άνγκελα Μέρκελ είναι μια Γερμανίδα πολιτικός. Και οι Γερμανοί, πολλές φορές επίμονα, ίσως και εκνευριστικά κάποιες φορές, επιμένουν στο ότι οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται.
(...) Ο δεύτερος λόγος, για τον οποίο είμαι αισιόδοξος, είναι ότι έχω γνωρίσει από κοντά την Άνγκελα Μέρκελ, το ίδιο και ο Μπάρακ Ομπάμα. Ήμασταν στενά συνδεδεμένοι όλο το διάστημα της μεγάλης προσφυγικής κρίσης. Είχα μια πολύ καλή συνεργασία και έχω διαμορφώσει τη γνώμη ότι είναι μια πολιτικός με αίσθημα της ευθύνης απέναντι στην Ευρώπη και στο μέλλον της Ευρώπης και όχι μόνον με ευθύνη απέναντι στη Γερμανία ή στο εσωτερικό του κόμματός της”.
“Πιστεύω, λοιπόν, ότι, εξαιτίας αυτών των δύο σημαντικών λόγων, θα πειστεί ότι πρέπει να γίνουν τα απαραίτητα εκείνα μέτρα, που δεν επιβαρύνουν, άλλωστε, τους Γερμανούς φορολογούμενους, προκειμένου να υπάρξει μια θετική εξέλιξη, η Ελλάδα να μην αποτελεί μέρος του προβλήματος στην Ευρώπη, αλλά μέρος της λύσης”.
Επιπλέον ο πρωθυπουργός είπε ότι στη συνάντηση με τον πρόεδρο Ομπάμα συζητήθηκαν μια σειρά από κρίσιμα θέματα “για την ενίσχυση της διμερούς οικονομικής και επιχειρηματικής μας συνεργασίας” και “ιδιαίτερα τις σημαντικές προοπτικές που ανοίγονται για επενδύσεις στην Ελλάδα, σε μια σειρά από τομείς, όπως η ενέργεια, ο τουρισμός, ο αγροτοδιατροφικός τομέας, η έρευνα και η τεχνολογία”.
Επίσης συζητήθηκαν οι “προοπτικές που ανοίγονται, ώστε η Ελλάδα -με τη σημαντική ναυτιλιακή της δύναμη- να καταστεί διαμετακομιστικό κέντρο εμπορίου, μεταφορών και ενέργειας, που θα ενώνει την Ευρώπη με την Ασία και τη Βόρεια Αφρική” και “για τα σημαντικά έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη και αναβαθμίζουν τον ρόλο της Ελλάδας στον ενεργειακό τομέα”, όπως “οι αγωγοί φυσικού αερίου TAP και IGB, η αναβάθμιση του τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου [LNG] στη Ρεβυθούσα και η σχεδιαζόμενη πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου [FSRU] στην Αλεξανδρούπολη”.
Επίσης στο τραπέζι της συζήτησης τέθηκε “το εξαιρετικά σημαντικό ελληνικό ανθρώπινο δυναμικό και ειδικότερα τους νέους επιστήμονες και επιχειρηματίες” και οι “σημαντικές δυνατότητες που ανοίγονται για τη συνεργασία της αμερικανικής επιχειρηματικής κοινότητας και της ελληνοαμερικανικής κοινότητας στους τομείς της καινοτομίας και της ανάπτυξης νεοφυών επιχειρήσεων στην Ελλάδα”.
Ιδιαίτερη ικανοποίηση στην ελληνική κυβέρνηση
Κυβερνητικές πηγές εμφανίζονταν ιδιαίτερα ικανοποιημένες από την εξέλιξη της χθεσινής συνάντησης και τις δημόσιες δηλώσεις του Μπάρακ Ομπάμα επισημαίνοντας ότι η αμερικανική πλευρά έκανε “απολύτως αποδεκτή” τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης για το χρέος και την επιμονή της στο υπάρχον χρονοδιάγραμμα:
Γρήγορη ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης ώστε να υπάρξει staff level agreement έως τις 27 - 28 Νοεμβρίου και στη συνέχεια εκκίνηση της συζήτησης για το χρέος με πρώτο βήμα τον προσδιορισμό των βραχυπρόθεσμων μέτρων και αμέσως μετά τη συγκεκριμενοποίηση των μεσοπρόθεσμων μέτρων.
Μάλιστα, η πλευρά των ΗΠΑ δεσμεύτηκε ότι “θα εργαστεί σε αυτή την κατεύθυνση, ώστε να μην υπάρξουν αχρείαστα εμπόδια”, όπως “απαιτήσεις που υπερβαίνουν τη συμφωνία”. Επιπλέον η ελληνική πλευρά αποδίδει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία (οι κυβερνητικές πηγές έκαναν λόγο για “πολύ σημαντική εξέλιξη”) στο ότι, όπως φάνηκε και σε επίπεδο δηλώσεων, οι ΗΠΑ για πρώτη φορά δεν αναφέρονται στην ανάγκη για μέτρα λιτότητας, αλλά μόνο στη συνέχιση μεταρρυθμίσεων.
Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές, η συζήτηση για το θέμα του χρέους κράτησε περίπου 25 λεπτά και σε αυτήν ήταν παρόντες ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής Νίκος Παππάς και ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς και ο σύμβουλός του πρωθυπουργού για διπλωματικά θέματα Βαγγέλης Καλπαδάκης. Επίσης θέματα επενδύσεων συζητήθηκαν υπό την παρουσία του υπουργού Οικονομίας Δημήτρη Παπαδημητρίου.
“Ανάγκη να ικανοποιήσουμε τις άμεσες ανάγκες του ανθρώπου”
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι απαντήσεις του Μπάρακ Μπάμα σχετικά με τα αίτια της εκλογής του Ντόναλντ Τραμπ, με τον Αμερικάνο πρόεδρο να αναφέρει: “Εξεπλάγην κι εγώ από το αποτέλεσμα των εκλογών”.
Συγκεκριμένα, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το αν υπάρχει κάτι κοινό πίσω από το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών και του βρετανικού δημοψηφίσματος, είπε:
“Υπάρχει κάτι κοινό σε όλα αυτά. Στις ανεπτυγμένες οικονομίες μας, αλλά και σε άλλα μέρη του κόσμου, εκδηλώνονται, βεβαίως, με τρόπο διαφορετικό: Η παγκοσμιοποίηση σε συνδυασμό με την τεχνολογία και τις εξελίξεις της, σε συνδυασμό με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τη ροή των πληροφοριών, όλα αυτά ανατρέπουν εκ βάθρων τις ζωές των ανθρώπων με τρόπο απτό πολλές φορές, αισθητό.
Για παράδειγμα κλείνει ένα εργοστάσιο και ξαφνικά μια ολόκληρη πόλη δεν έχει δουλειά, χάνει τη βασική πηγή εισοδήματος. Αλλά και ψυχολογικά, ψυχικά υπάρχει αβεβαιότητα, ο κόσμος είναι πιο αβέβαιος”.
“Βλέπουμε έναν Ντόναλντ Τραμπ και έναν Μπέρνι Σάντερς, δύο πολύ διαφορετικούς υποψηφίους, μη συμβατικούς, και οι δύο να έχουν πολύ μεγάλη επιτυχία στην κοινή γνώμη. Αυτό κάτι σημαίνει. Έχει σχέση με την παγκοσμιοποίηση; Ίσως. Κάποιοι θέλουν να περιορίσουμε τα φαινόμενα της παγκοσμιοποίησης, να χαλιναγωγήσουμε τους θεσμούς μας, να βάλουμε σε μια τάξη τους θεσμούς μας, να ικανοποιήσουμε τις άμεσες ανάγκες του ανθρώπου” σημείωσε συμπληρώνοντας:
“Αν εγώ είδα θυμό, άγχος, αγωνία στους Αμερικανούς; Ναι, βεβαίως. Το είδα, το διαπίστωσα. Πρώτα απ' όλα, χρειάστηκε να ανακάμψουμε από τη χειρότερη ύφεση, μετά τη μεγάλη ύφεση του 1929. Οι τιμές των ακινήτων κατακρημνίστηκαν, άλλοι έχασαν τις συντάξεις τους, τις δουλειές τους, φυσικά είναι θυμωμένος ο κόσμος. Όμως, σταθήκαμε στα πόδια μας. Πετύχαμε ανάκαμψη. Ωστόσο, έμεινε πίσω φόβος και άγχος σε πολλούς ανθρώπους. Πολλοί είχαν την εντύπωση ότι το παιχνίδι είναι φτιαγμένο υπέρ της Wall Street για να προστατεύσουμε ειδικά συμφέροντα στις ΗΠΑ”.
Απαντώντας σε άλλη ερώτηση είπε: “Η ιστορία δεν είναι μία γραμμική διαδικασία, μία φορά δεξιά, μία φορά αριστερά. Κάποια στιγμή προχωρά εμπρός, υποχωρεί, πάει προς τα πλάγια. Υπάρχουν εποχές σημαντικών πιέσεων, ο κόσμος κάτι αναζητάει, χωρίς να ξέρει ενδεχομένως τι αναζητάει, ζητάει μια αλλαγή, γενικώς και αορίστως”.
