Τους δύο βασικούς άξονες της κυβερνητικής πολιτικής για τον επόμενο χρόνο, δηλαδή την ανάπτυξη και την κοινωνική προστασία, παρουσίασε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας από το βήμα της ΔΕΘ, έχοντας διπλή στόχευση: Από τη μία να ξεδιπλώσει με πειστικό τρόπο την αφήγηση της κυβέρνησης για τη θετική προοπτική της οικονομίας και την έξοδο από την κρίση, από την άλλη να εξαγγείλει συγκεκριμένες δράσεις για την ενθάρρυνση της ανάπτυξης και την περαιτέρω προστασία των ευάλωτων κοινωνικών στρωμάτων.
Στις εξαγγελίες της ΔΕΘ αναμενόταν να περιλαμβάνονται δράσεις που βελτιώνουν τη διαχείριση της ρευστότητας των επιχειρήσεων, νομοσχέδιο για την αποκάλυψη των αδήλωτων εισοδημάτων, κίνητρα για την απασχόληση των νέων επιστημόνων, αύξηση των θέσεων της προσχολικής εκπαίδευσης και της σίτισης στα Δημοτικά σχολεία, καθώς και ενίσχυση του συστήματος Υγείας με περισσότερο ειδικευμένο προσωπικό.
Μετρημένο και στοχευμένο το καλάθι των εξαγγελιών
Πιο συγκεκριμένα, ο πρωθυπουργός αναμενόταν να εξαγγείλει τα εξής:
α) Ηλεκτρονικές συναλλαγές αποκλειστικής χρήσης των επιχειρήσεων με το Δημόσιο (εφορία, ασφαλιστικά ταμεία), ώστε να περιορίζονται οι κατασχέσεις, και απαγόρευση κατάσχεσης για παλιότερα χρέη. Το μέτρο αυτό ήταν μία από τις βασικές προτάσεις των κοινωνικών φορέων που συνάντησαν τον πρωθυπουργό. Οι λεπτομέρειές του σχετίζονται με τη διαπραγμάτευση που έχει ξεκινήσει με τους θεσμούς για το ζήτημα της αναθέρμανσης των πολιτικών διευκόλυνσης όσων έχουν χρέη προς το Δημόσιο και με δεδομένο ότι το προηγούμενο της ρύθμισης των 100 δόσεων έχει αποδεχθεί εξαιρετικά προσοδοφόρο για τα δημόσια ταμεία.
β) Εθελούσια αποκάλυψη αδήλωτων εισοδημάτων. Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο που η κυβέρνηση το προετοίμαζε εδώ και πάρα πολλούς μήνες, αλλά υπήρχε αντιπαράθεση με τους θεσμούς για τα κίνητρα που θα δίνονταν σε όσους είχαν αποκρύψει εισοδήματα τα προηγούμενα χρόνια. Πολλά κυβερνητικά στελέχη επίσης δεν θεωρούσαν σωστό, από ηθική άποψη, να δοθούν μεγάλες εκπτώσεις φόρου. Από την άλλη, οι μεγαλύτερες εκπτώσεις, πιθανότατα, σημαίνουν και μεγαλύτερο κίνητρο συμβιβασμού με την εφορία.
γ) 15.000 περισσότερες θέσεις στους βρεφονηπιακούς σταθμούς. Η εξαγγελία αυτή καλύπτεται από τα έσοδα που προέκυψαν από τον διαγωνισμό για τις τηλεοπτικές άδειες.
δ) 60.000 περισσότερα σχολικά γεύματα που επίσης καλύπτονται από τα έσοδα των τηλεοπτικών αδειών.
ε) Προγράμματα για την έρευνα και την καινοτομία, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου προγράμματος για τους νέους επιστήμονες με την ονομασία "Γυρίζουμε Ελλάδα", που αυτό καλύπτεται από τις άδειες.
στ) 10.000 προσλήψεις γιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού.
Η απόφαση για τις παραπάνω δράσεις προέκυψε έπειτα από προσεκτική εξέταση των εναλλακτικών που υπήρχαν, διότι η κυβέρνηση ήθελε να χρησιμοποιήσει τους πολύ περιορισμένους πόρους της με τρόπο στοχευμένο, χωρίς να κινδυνεύει να δώσει κενές υποσχέσεις.
Τέσσερα βήματα εξόδου από την κρίση
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός περιέγραψε τον οδικό χάρτη για την έξοδο της χώρας από την κρίση με στόχο να εξουδετερώσει το κλίμα αποτελμάτωσης που προσπαθεί να καλλιεργήσει η αντιπολίτευση, αλλά και να δώσει σήμα στις υγιείς δυνάμεις της αγοράς, τόσο τις εγχώριες όσο και τις ξένες, να εμπιστευτούν την Ελλάδα για επενδύσεις.
Τα βήματα που οδηγούν σε αυτή την κατεύθυνση είναι τα εξής:
* Πρώτον, κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης με τρόπο συμβατό, ειδικά όσον αφορά τον τομέα των εργασιακών, με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
* Δεύτερον, ολοκλήρωση της διευθέτησης του χρέους άμεσα και όχι μετά τις γερμανικές εκλογές το 2017, όπως επιδιώκει η πλευρά Σόιμπλε. Εκτιμάται ότι η αναβάθμιση της θέσης της Ελλάδας, μέσω της δημιουργίας του ευρωμεσογειακού μπλοκ και των συμμαχιών της Ευρωπαϊκής Αριστεράς με τους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές, ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της κυβέρνησης.
* Τρίτον, ένταξη στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.
* Τέταρτον, οριστική έξοδος στις αγορές.
Επιμονή στην κοινωνική ατζέντα
Επιπλέον, ο λόγος του Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΘ διατηρεί την οπτική της δίκαιης ανάπτυξης. Οι φράσεις του “Ανάπτυξη και κοινωνική πολιτική πάνε μαζί”, καθώς και “Δεν μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη πάνω στα συντρίμμια της κοινωνίας” είναι δύο από τα βασικά μότο της κυβέρνησης. Αυτό το μέλημα δεν είναι τυχαίο. Αφενός υπογραμμίζει την πάγια θέση του ΣΥΡΙΖΑ ότι η ανάπτυξη θα πρέπει να κατανέμεται δίκαια, αφετέρου απαντά στις εξαντλημένες αντοχές της ελληνικής κοινωνίας και στον προβληματισμό των πολιτών ότι μπορεί να τους συμβεί και πάλι να ακούν για ανάπτυξη, αλλά να μη βλέπουν καμία αλλαγή στην καθημερινότητά τους.
Γι' αυτό και η κοινωνική πολιτική βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας της κυβέρνησης και δεν θα πρέπει να αποκλείονται και άλλες δράσεις τους επόμενους μήνες.
Σε συνάφεια μ' αυτό βρίσκεται η έμφαση του Αλέξη Τσίπρα στο νέο παραγωγικό μοντέλο που θέλει να χτίσει η κυβέρνηση, έχοντας στο επίκεντρο την αξιοπρεπή εργασία. Παράλληλα, επικεντρώνεται στους παραγωγικούς τομείς του τουρισμού, των κατασκευών, των νέων τεχνολογιών και του αγροτοκτηνοτροφικού τομέα, οι οποίοι βασίζονται σε στοιχεία που παρουσιάζει πλεονεκτήματα η Ελλάδα και μπορούν να φέρουν μεγάλες αυξήσεις της απασχόλησης.
Αντίστοιχη επίδραση έχουν και τα δημόσια έργα, κυρίως οδικοί άξονες, που αποκτούν όλο και πιο κεντρικό ρόλο στην κυβερνητική πολιτική και ρητορική. Η επίσκεψη του πρωθυπουργού στο εργοτάξιο του μετρό στη Θεσσαλονίκη είχε ακριβώς αυτόν τον χαρακτήρα, ίσως με μια πιο ειδική στόχευση για τη συγκεκριμένη πόλη.
Δυσπιστία στην κοινωνία, αλλά και επιτυχίες στη διακυβέρνηση
Σε κάθε περίπτωση, στην εικόνα που προσπαθεί να διαμορφώσει η κυβέρνηση με την παρουσία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ συντείνουν μια σειρά από θετικές εξελίξεις: Η θετική κατάληξη του διαγωνισμού για τις τηλεοπτικές άδειες, η επιτυχία της ευρωμεσογειακής διάσκεψης, οι επαφές σε καλό κλίμα που είχε ο πρωθυπουργός με τους παραγωγικούς φορείς το προηγούμενο διάστημα, οι όλο και πιο θετικές προβλέψεις αλλά και τα στοιχεία για την εξέλιξη τη οικονομίας και των εσόδων, καθώς και η ατυχής -για την ίδια- τακτική της αντιπολίτευσης.
Όλα τα παραπάνω αποτιμώνται θετικά και διευκολύνουν το έργο του πρωθυπουργού, το οποίο ωστόσο δεν είναι εύκολο, γιατί η κοινωνία είναι και πολύ κουρασμένη, αλλά και πολύ δύσπιστη.
