Για τον "γάμο αιώνων" ανάμεσα στη Μεσόγειο και στους Άραβες και για τα επόμενα βήματα που πρέπει να διαπνέονται από "αλληλοσύνδεση και αλληλεξάρτηση" για την ειρήνη, με αφετηρία τα "κοινά συμφέροντα" μίλησε χθες ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς κατά την έναρξη της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Σταθερότητα, που ολοκληρώνεται σήμερα στη Ρόδο, με την προοπτική να καθιερωθεί ως "ένας μόνιμος θεσμός διαλόγου ειρήνης και ασφάλειας για όλη την περιοχή".
Στο ιστορικό σταυροδρόμι πολιτισμών, όπως τόνισε ο ΥΠΕΞ -μιλώντας για τη Ρόδο-, πραγματοποιείται η πρώτη συνάντηση νοτιοανατολικών κρατών της Ευρώπης με αραβικά κράτη. Συμμετέχουν υπουργοί Εξωτερικών και υψηλοί αξιωματούχοι από την Αλβανία, τη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Ιταλία, τη Σλοβακία, την Αίγυπτο, την Αλγερία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ιορδανία, τον Λίβανο, τη Λιβύη και την Τυνησία. Ο Κροάτης υπουργός Εξωτερικών ακύρωσε τελευταία στιγμή τη συμμετοχή του, καθώς στη χώρα του προκηρύχθηκαν έκτακτες εκλογές. Τόσο ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Πάολο Τζεντιλόνι, όσο και ο Σλοβάκος Μιροσλάβ Λάιτσακ κατέφθασαν με μικρή καθυστέρηση χθες το απόγευμα -αποδεικνύοντας και πόσο σημαντική θεωρούν τη διάσκεψη-, με τον Σλοβάκο πρόεδρο του συμβουλίου των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. να καταφθάνει με πτήση από τη Νέα Υόρκη όπου βρισκόταν για να προωθήσει την υποψηφιότητά του για τη θέση του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.
"Αλληλοσύνδεση" και "αλληλεξάρτηση"
"Αλληλοσύνδεση" και "αλληλεξάρτηση" ήταν οι λέξεις - κλειδιά που χρησιμοποίησε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς για να τονίσει την ανάγκη ανάληψης πρωτοβουλιών για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή. Το "πρώτιστο αγαθό" για την περιοχή μας είναι η ειρήνη, είπε. Για την επίτευξη της ειρήνης έθεσε κάποιες προϋποθέσεις: πόλεμο ενάντια στην τρομοκρατία, τερματισμό της κατάστασης στη Λιβύη, βοηθώντας στην εδραίωση της εθνικής κυβέρνησης, τέλος στον πόλεμο στη Συρία και στο Ιράκ και συμφωνία για συνθήκη ειρήνης που θα επιτρέψει στον πληθυσμό να επιστρέψει στις εστίες του, επίλυση του κουρδικού προβλήματος με τρόπο ειρηνικό και μακρόχρονο, αναγνώριση του μεγάλου έργου της Ιορδανίας και του Λιβάνου με οικονομική ενίσχυση, ιδιαίτερα από την Ε.Ε., προστασία του περιβάλλοντος και περιβαλλοντική ασφάλεια.
Οι προτάσεις του υπουργού Εξωτερικών
Με την Ελλάδα να θέλει να παίξει ρόλο "γεφυροποιού" στην ευρύτερη περιοχή, ο υπουργός Εξωτερικών διατύπωσε προτάσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων. Ο υπουργός Εξωτερικών πρότεινε την ανάπτυξη κοινών δράσεων έρευνας και παραγωγής, τεχνολογιών προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, παραγωγής ενέργειας, καθώς και της μεταφοράς παραδοσιακών μορφών ενέργειας και την ανάπτυξη ενός σύγχρονου δικτύου μεταφορών, την ώρα που η περιοχή της Μεσογείου διακινεί το 40% των παγκόσμιων ενεργειακών αποθεμάτων και αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς κόμβους, ενώ είναι ικανή να "δώσει ενέργεια και να διαφοροποιήσει τις πηγές φυσικού αερίου για την Ε.Ε.". Ο ΥΠΕΞ τάχθηκε κατά του θρησκευτικού φανατισμού και πρότεινε διαθρησκευτικό διάλογο, καλώντας τους συμμετέχοντες στη διάσκεψη να συμμετέχουν και να συμβάλλουν στην προετοιμασία της δεύτερης διεθνούς διάσκεψης για την προστασία των πολιτισμικών και θρησκευτικών κοινοτήτων στη Μέση Ανατολή, σε συνέχεια της πρώτης που είχε διοργανωθεί πέρυσι στην Αθήνα, ενώ τους προσκάλεσε να συμμετέχουν και στο Παρατηρητήριο που συγκροτήθηκε έπειτα από αυτήν.
Ο Ν. Κοτζιάς πρότεινε ακόμη οι χώρες που ανήκουν στην Ε.Ε. να προωθήσουν κοινά σχέδια μέσω αυτής. Στη συνέχεια, έκανε προτάσεις για ερευνητική και πανεπιστημιακή συνεργασία που θα εμπλέξουν τη νέα γενιά και βέβαια για συνεργασία ανάμεσα στις υπηρεσίες πληροφοριών των κρατών για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Προσφυγικό: "Να είμαστε το υποκείμενο και όχι το αντικείμενο των διεθνών πολιτικών μετανάστευσης"
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο προσφυγικό. Ο ΥΠΕΞ τόνισε πως "οι χώρες της Βαλκανικής, όπως και η Ιορδανία, και ο Λίβανος, πληρώνουν με το προσφυγικό έναν πόλεμο στον οποίο δεν συμμετέχουν" και πρότεινε τη δημιουργία κοινής ομάδας έρευνας και δράσης γύρω από το προσφυγικό για τον συντονισμό αιτημάτων και πρακτικών της περιοχής, αλλά και των αρμόδιων αρχών που θα εγκρίνουν και θα υλοποιήσουν διασυνοριακά προγράμματα.
"Τα προβλήματα της περιοχής δεν μπορούν να λυθούν απέξω"
Υπέρ των πολιτικών των οποίων την κυριότητα έχουν οι ίδιοι οι πολίτες και οι θεσμοί των χωρών τάχθηκε ο Ν. Κοτζιάς. "Όχι παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις οποιουδήποτε κράτους, που οδηγούν συχνά σε εντάσεις" είπε και υπεραμύνθηκε της ανάγκης διαμόρφωσης δικτύων συνεργασίας και άμεσων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης σε πολλαπλούς τομείς.
Ι. Κασουλίδης: Έλειπε μια πολυμερής άτυπη συνεργασία
Αφού συνεχάρη τον Έλληνα ομόλογό του, ο Κύπριος ΥΠΕΞ Ιωάννης Κασουλίδης δήλωσε πως "οι οργανωμένοι θεσμοί, η Ε.Ε. και ο διάλογος με τον Αραβικό Σύνδεσμο ή με το Συμβούλιο των Χωρών του Κόλπου, η Ευρωμεσογειακή Συνεργασία, η Ένωση για τη Μεσόγειο, όλοι αυτοί οι οργανισμοί περιέχουν σχεδόν όλες τις χώρες των μελών τους και εκείνο που λείπει είναι μια πολυμερής, άτυπη συνεργασία στην οποία θα έχει περισσότερη σημασία η ουσία και λιγότερο οι δομές, που οι χώρες, οι άμεσα εμπλεκόμενες της Μεσογείου, από τη μια πλευρά και από την άλλη όχθη της Μεσογείου, θα χρειάζεται να συνεργάζονται, να συντονίζονται και να συζητούν για τα θέματα που αφορούν κυρίως τις ίδιες. Η πρώτη γραμμή της μετανάστευσης πρέπει να έχει και πρώτο λόγο αντίστοιχα στις χώρες της Ε.Ε. και τις χώρες της άλλης όχθης. Όπως και η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και των ασύμμετρων απειλών, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η ασφάλεια από τις κλιματικές αλλαγές».
Μπαζίλ Γκεμπράν: Να αντιμετωπίσουμε αληθινές προκλήσεις
Ευχαριστημένος για τη διεξαγωγή της διάσκεψης εμφανίστηκε και ο Λιβανέζος ΥΠΕΞ Μπαζίλ Γκεμπράν, ο οποίος, μεταξύ άλλων, είπε πως "Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να ενωθούμε για να αντιμετωπίσουμε την τρομοκρατία και αυτός είναι ένας τρόπος ο Λίβανος να έχει ρόλο σε ένα μοντέλο ανοχής και συνύπαρξης. Η Ελλάδα είναι το μέρος όπου οι άνθρωποι μπορούν να συναντηθούν και να αντιμετωπίσουν αληθινές προκλήσεις».
Ντάνιελ Μίτοφ: Nα συνεχιστεί ο διάλογος
Κατά την είσοδό του στη διάσκεψη, ο Βούλγαρος ΥΠΕΞ αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην ανάγκη ανάπτυξης της ασφάλειας, στην ανάγκη ελέγχου των προσφυγικών ροών και υποστήριξε ότι "Σήμερα, η Ευρώπη έχει ένα έργο: να επανιδρύσει τον εαυτό της και να επιτύχει περισσότερη ενσωμάτωση. Χρειάζεται να συζητήσουμε με λεπτομέρειες τις ιδέες που πρέπει να έχουν οι χώρες μας για να σταθεροποιήσουμε την περιοχή».
