Χθες το απόγευμα κατατέθηκε τελικά στη Βουλή ο νέος εκλογικός νόμος, ο οποίος βρισκόταν σε δημόσια διαβούλευση από την προηγούμενη εβδομάδα. Η πρόταση για τον νέο εκλογικό νόμο έχει τέσσερα άρθρα, προβλέπει τη θέσπιση της απλής αναλογικής και καταργεί το μπόνους των 50 εδρών για το πρώτο κόμμα. Επίσης, παρέχει δικαίωμα ψήφου για όσους έχουν συμπληρώσει το 17ο έτος της ηλικίας τους.
Ο νέος εκλογικός νόμος θα συζητηθεί στη Βουλή με την κανονική διαδικασία, ενώ θα εισαχθεί στην αρμόδια επιτροπή αύριο Πέμπτη. Αναμένεται δε να ψηφιστεί έως τις 20 Ιουλίου. Για να ισχύσει από τις επόμενες εκλογές, θα πρέπει να ψηφιστεί από τα δύο τρίτα της Ολομέλειας της Βουλής. Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε η απλή αναλογική θα ισχύσει από τις μεθεπόμενες εκλογές. Χθες βράδυ, κυβερνητικά στελέχη δήλωναν πως διατηρούν την αισιοδοξία τους ότι τελικά ο εκλογικός νόμος θα ισχύσει από τις επόμενες εκλογές, άρα, δηλαδή, θα βρεθούν 200 βουλευτές να τον ψηφίσουν, παρά το γεγονός ότι οι ηγεσίες των κομμάτων Νέας Δημοκρατίας, ΠΑΣΟΚ και Ποταμιού απορρίπτουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Για τον ΣΥΡΙΖΑ η καθιέρωση της απλής αναλογικής αποτελεί ένα θέμα αρχής, το οποίο έχει το πεδίο πλέον να κάνει πράξη. Πάγιο αξιακό αίτημα όλων των αριστερών δυνάμεων, άλλωστε, αποτελούσε η απλή αναλογική. Έτσι, αναμένεται η απλή αναλογική να αποτελέσει και μέρος των προτάσεων του πρωθυπουργού για τη συνταγματική αναθεώρηση, ώστε να κατοχυρωθεί και συνταγματικά. Κυβερνητικά στελέχη διαμήνυαν σε όλους τους τόνους, όλο αυτό το διάστημα, πως επειδή ακριβώς οι επόμενες εκλογές θα διεξαχθούν στο τέλος της τετραετίας, η συζήτηση για τον νέο εκλογικό νόμο ήθελαν να γίνει σε “νεκρό πολιτικό χρόνο”. Επιπλέον, στόχος είναι η διεύρυνση της αντιπροσωπευτικότητας, αλλά και να δοθεί το βήμα μέσω της ψήφου σε νέους ανθρώπους να επηρεάζουν τις πολιτικές εξελίξεις.
Πλειοψηφικό ρεύμα στην κοινωνία
Να σημειωθεί πως, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Public Issue για την "Αυγή", η πλειονότητα των πολιτών τάσσεται υπέρ του νέου εκλογικού νόμου. Συγκεκριμένα, τα δημοσκοπικά ευρήματα δείχνουν πως το 58% τάσσεται υπέρ ή μάλλον υπέρ της καθιέρωσης της απλής αναλογικής, αντί του 32% που τάσσεται κατά ή μάλλον κατά. Επίσης, το 71% των πολιτών εκφράζεται θετικά απέναντι στις κυβερνήσεις συνεργασίας, έναντι 25% που εκφράζει την αντίθεσή του και τάσσεται υπέρ των αυτοδύναμων κυβερνήσεων.
Παραμένει η πρόσκληση προς τα κόμματα
Πάντως, για την κυβέρνηση βρίσκεται σε ισχύ η πρόσκληση προς τα κόμματα του Κοινοβουλίου να υπερψηφίσουν τον εκλογικό νόμο.
Μόλις το Σάββατο ο υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης εξέφρασε την ελπίδα η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ “να αντιληφθεί ότι η εκβιασμένη ψήφος, με σχήματα ενισχυμένης αναλογικής, δεν οδηγεί στην πολιτική σταθερότητα”. Ο υπουργός Παιδείας έκανε λόγο για πολιτικές συγκλίσεις, τονίζοντας πως “είναι η γνήσια καταγραφή της λαϊκής θέλησης, που διαμορφώνει δυνατότητες για στέρεες προγραμματικές συγκλίσεις, που θα υπηρετούν ριζικά διαφορετικές, κοινωνικά και πολιτικά, προτάσεις”. “Είναι ώρα ευθύνης για όλους μας” κατέληξε.
Επίσης, η κυβερνητική εκπρόσωπος Όλγα Γεροβασίλη, λίγο πριν ακολουθήσει τον πρωθυπουργό στο επίσημο ταξίδι του στην Κίνα, σημείωσε ότι “Η πρόταση που καταθέτουμε αποτελεί τον κοινό τόπο μεταξύ των προοδευτικών δυνάμεων του πολιτικού συστήματος”. Έτσι, κάλεσε “τα κόμματα του ελληνικού Κοινοβουλίου να αναλάβουν την πολιτική και ηθική ευθύνη που τους αναλογεί".
"Επιτακτικό να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών"
Η αιτιολογική έκθεση του νόμου απαντά ουσιαστικά στο γιατί έχει δημιουργηθεί αυτή τη στιγμή η ανάγκη εφαρμογής της απλής αναλογικής. Συγκεκριμένα, μεταξύ των άλλων, αναφέρει πως “Η, κατά το δυνατόν, μεγαλύτερη αντιστοίχηση της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης κάθε πολιτικού κόμματος και συνασπισμού προς την πραγματική εκλογική του δύναμη αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους δημοκρατικούς θεσμούς και το πολιτικό σύστημα”.
Στην ίδια αιτιολογική έκθεση συνδέεται η κατάθεση της απλής αναλογικής με τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούν τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Συγκεκριμένα, υπογραμμίζεται: “Είναι γεγονός ότι σε εθνικό και διεθνές επίπεδο διανύουμε μια περίοδο κατά την οποία οι θεσμοί της αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας δοκιμάζονται, υπό το βάρος των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών εξελίξεων, με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να αμφισβητείται η ικανότητά τους να εκφράζουν γνησίως τα αιτήματα των πολιτών. Την ίδια στιγμή, μία διαρκώς αυξανόμενη μερίδα πολιτών αισθάνεται αποκλεισμένη και μη εκφραζόμενη από τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς, του Κοινοβουλίου περιλαμβανομένου, με αποτέλεσμα να διοχετεύει τη δυσαρέσκειά της σε αντικοινωνικές και αντιπολιτικές διεξόδους”. Έτσι κρίνεται, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, “επιτακτική η ανάληψη πρωτοβουλιών που θα αποκαταστήσουν την αντιπροσωπευτικότητα του Κοινοβουλίου και την εμπιστοσύνη των πολιτών σε αυτό, με κορυφαία επιλογή στην κατεύθυνση αυτή την καθιέρωση του εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής για το σύνολο των εδρών του Κοινοβουλίου, χωρίς διακριτική μεταχείριση των μεγαλύτερων και δυνάμει κυβερνητικών κομμάτων έναντι των μικρότερων”.
Τι προβλέπει ο εκλογικός νόμος
Αναλυτικά, στο άρθρο 1 του σχεδίου νόμου που κατατέθηκε χθες στη Βουλή προβλέπεται το δικαίωμα ψήφου στα 17: «Το δικαίωμα του εκλέγειν έχουν οι πολίτες Έλληνες και Ελληνίδες που συμπλήρωσαν το δέκατο έβδομο έτος της ηλικίας τους».
Στο άρθρο 2 περιγράφονται η αναλογική εκπροσώπηση των κομμάτων και ο υπολογισμός των εδρών ως εξής: «Για τον καθορισμό των εδρών που δικαιούται κάθε εκλογικός σχηματισμός, το σύνολο των ψήφων που συγκέντρωσε στην επικράτεια πολλαπλασιάζεται με τον αριθμό 300. Το γινόμενό τους διαιρείται με το άθροισμα των έγκυρων ψηφοδελτίων που συγκέντρωσαν στην επικράτεια όσοι σχηματισμοί συμμετέχουν στην κατανομή των εδρών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5. Οι έδρες που δικαιούται κάθε σχηματισμός στην επικράτεια είναι το ακέραιο μέρος του πηλίκου της διαίρεσης.
Αν το άθροισμα των ως άνω ακέραιων μερών των πηλίκων υπολείπεται του αριθμού 300, τότε παραχωρείται, κατά σειρά, ανά μία έδρα και ώς τη συμπλήρωση αυτού του αριθμού στους σχηματισμούς των οποίων τα πηλίκα εμφανίζουν τα μεγαλύτερα δεκαδικά υπόλοιπα».
