Γιατί έγινε, λοιπόν, το Βrexit; Τις πταίει; Και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στις χώρες της Ε.Ε. που μένουν εντός ή εκτός Ευρωζώνης;
Στις αιτίες μπορούμε να δούμε τον παραδοσιακό βρετανικό ευρωσκεπτικισμό, αλλά και αυτόν που εμφανίζεται γενικότερα στην Ευρωζώνη τα τελευταία χρόνια. Αποτέλεσμα των πολιτικών αυστηρής λιτότητας που εφαρμόστηκαν και εφαρμόζονται. Έχουμε, δηλαδή, μια κρίση ανάπτυξης, διεύρυνση των ανισοτήτων και έξαρση ανεργίας. Να προσθέσουμε τον διχασμό του κυβερνώντος συντηρητικού κόμματος που η ηγεσία του προκάλεσε το δημοψήφισμα για να αντιμετωπίσει εσωκομματικά της προβλήματα με το γνωστό αποτέλεσμα. Τι σημαίνουν αυτά όμως για το μέλλον της Ε.Ε.:
Η ανάπτυξη ενός ακροδεξιού αντιευρωπαϊσμού σε πολλές χώρες, όπως στη Γαλλία, την Ουγγαρία, την Αυστρία, την Ιταλία κ.λπ., με διάθεση αποχώρησης.
Διαφαίνεται η επανάληψη μιας παλαιότερης συζήτησης σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης όπου είχε τεθεί το θέμα των πολλαπλών ταχυτήτων. Αυτή η λύση είχε απορριφθεί από την Ελλάδα, δεν περπάτησε και μείναμε στην Ευρώπη της μιας ταχύτητας. Η επανάληψη αυτής της συζήτησης δεν ανοίγει προοπτικές. Στην περίπτωση αυτή η Ελλάδα θα πιεστεί προς τη δεύτερη ή τρίτη ταχύτητα.
Ο Γάλλος οικονομολόγος Τομάς Πικετί είχε αποσαφηνίσει ότι ένα ενδεχόμενο Brexit θα ήταν καταστροφικό και είχε θέσει το ζήτημα του μορατόριουμ, δηλαδή μιας συμφωνίας προσωρινής αναστολής πληρωμών για όσο διάστημα δεν υπάρχει ανάπτυξη. Γι' αυτόν την κύρια ευθύνη για το Brexit την έχουν οι Βρετανοί πολιτικοί.
Ευθύνη όμως απέδωσε και στη Γερμανία και τη Γαλλία. Που για λόγους εγωιστικούς επέτρεψαν να βυθιστεί η Ευρώπη στην κρίση. Αλλά και ο γνωστός Τζορτζ Σόρος σημειώνει την αντίφαση ανάμεσα στην πραγματικότητα και στην ψήφο των Βρετανών. Η Βρετανία, λέει, απολάμβανε πολλές εξαιρέσεις ως χώρα της κοινής αγοράς και όχι της Ευρωζώνης. Παρ' όλα αυτά η Βρετανία δεν απέτρεψε το εκλογικό σώμα να ψηφίσει υπέρ της εξόδου. Βεβαίως, έπαιξε τον ρόλο της και η μεταναστευτική κρίση, που συσσώρευσε εκατοντάδες τραγικές εικόνες για τους κατοίκους της Βρετανίας και της Ευρώπης.
Τι πρέπει να απαντήσουμε στην αλυσιδωτή αντίδραση που μπορεί να προκαλέσει το Brexit;
Η απάντηση είναι μία και μοναδική: Η Ευρώπη των δικαιωμάτων, των ελευθεριών και της ανάπτυξης. Η Ευρώπη της αλληλεγγύης, που λειτουργεί ευεργετικά για ολόκληρο τον πλανήτη, που δημιουργεί προϋποθέσεις ελέγχου των αγορών, αυτή της Δημοκρατίας.
