Πριν ακόμα ολοκληρωθεί καλά - καλά η καταμέτρηση των ψήφων στην Βρετανία για την παραμονή ή όχι της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα φαντάσματα ξύπνησαν πάλι. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος σήμανε την αποχώρηση του Ηνωμένου (για πόσο δεν ξέρω ακόμα) Βασιλείου και απανταχού οι εθνικιστές της Ευρώπης έσπευσαν να ζητήσουν δημοψήφισμα και στις χώρες τους.
Πρώτη και καλύτερη η Λεπέν του Εθνικού Μετώπου της Γαλλίας και ακολούθως ο Ολλανδός Βίλντερς είπαν πως έφτασε η ώρα για τις χώρες τους να απαλλαγούν από τις Βρυξέλλες. Σίγουρα η ενωμένη Ευρώπη δεν είναι όπως την φανταζόμασταν· όμως πολύ φοβάμαι πως η επόμενη μέρα από τη διάλυσή της θα φέρει τον φασισμό στην πόρτα μας. Νομίζω πως αυτή τη στιγμή δεν πρέπει να θρηνούμε για την αποχώρηση της Βρετανίας· αντιθέτως, πρέπει να αρπάξουμε την ευκαιρία για να πραγματοποιήσουμε συγκεκριμένες αλλαγές στη φυσιογνωμία της Ευρώπης. Ήρθε η ώρα, αυτή η ένωση να σκύψει πάνω από τα καθημερινά προβλήματα του πολίτη και να δώσει λύσεις.
Προφανώς το πρώτο αίτημα είναι η Ε.Ε. να υλοποιήσει την ιδρυτική της διακήρυξη. Δηλαδή την αλληλεγγύη ανάμεσα στους λαούς που τη συναποτελούν. Αυτό δηλαδή που δεν επέδειξε η Ε.Ε. στην περίπτωση της Ελλάδας και οδήγησε τη χώρα μας στη σημερινή κατάσταση. Δεν είναι τυχαίο ότι η νίκη του Brexit στο δημοψήφισμα της Βρετανίας πανηγυρίστηκε δεόντως από τον ηγέτη του ακροδεξιού, ρατσιστικού κόμματος Φάρατζ. Ταυτόχρονα, τα φτωχότερα στρώματα της βρετανικής κοινωνίας ψήφισαν υπέρ της αποχώρησης, γεγονός που πρέπει να μας προβληματίσει γιατί τα ίδια στρώματα στηρίζουν ακραία κόμματα στις εθνικές εκλογές. Αποδεικνύεται δηλαδή ότι ο λόγος του ακραίου εθνικισμού περνάει πιο εύκολα στα λαϊκά στρώματα από όσο ο λόγος της ενότητας και της αλληλεγγύης. Αυτό σημαίνει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση με την εμμονή της ηγεσίας της στις λογικές του νεοφιλελευθερισμού και του ανταγωνισμού διευκολύνει την προπαγάνδα των ακροδεξιών σχημάτων.
Η απάντηση σε αυτό, κυρίως από την Αριστερά, δεν μπορεί να είναι η διάλυση της Ε.Ε., γιατί την επόμενη μέρα το τοπίο δεν θα είναι αυτό της δημοκρατίας και της αλληλεγγύης, αλλά θα κυριαρχεί ο εθνικισμός, η λιτότητα και η Ακροδεξιά. Η επιτυχία του Brexit επιβεβαίωσε ότι η μεγάλη αυτή χώρα θα μπορούσε να αποτελέσει την αρχή μιας ευρωπαϊκής αποσύνθεσης. Δεν μπορώ να φανταστώ μια Ευρώπη με τη Βρετανία έξω και με κυβέρνηση της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία. Μια ενωμένη Ευρώπη με την ομάδα του Βίσεγκραντ που κλείνει σύνορα και αναπαράγει το φασιστικό ιδεώδες.
Ο ΣΥΡΙΖΑ διακήρυξε από την πρώτη στιγμή την προσήλωσή του σε μια άλλη Ευρώπη των δικαιωμάτων των λαών, με ανοιχτά σύνορα, δημοκρατία και δίκαιη ανάπτυξη. Αυτή η σημερινή Ευρώπη δεν μπορεί να μας εκφράζει διότι επί είκοσι χρόνια το ζητούμενο γι' αυτήν ήταν ο ανταγωνισμός και όχι η ανάπτυξη. Ήταν της Θάτσερ και του Ρίγκαν και όχι του κοινωνικού κράτους της αλληλεγγύης. Αυτή ήταν και η βασική αιτία της αποτυχίας της.
Στο συνέδριό μας θα διαμορφώσουμε με βάση τις νεότερες εξελίξεις το δικό μας μεταρρυθμιστικό σχέδιο για μια δημοκρατική Ελλάδα σε μια Ευρώπη των λαών.
Μιχάλης Μίγκος (τεχνολόγος πολιτικός μηχανικός, Μέλος ΣΥΡΙΖΑ Α' Αθήνας)
