Σχολιάζοντας τα γεγονότα της συγκυρίας, με πρώτο από τα οποία το βρετανικό δημοψήφισμα, ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για «βαριά πληγή στο ευρωπαϊκό σώμα».
Αναλυτικά, «υποχωρώντας από αυτό το ευρωπαϊκό κοινωνικό συμβόλαιο, το μόνο που πετυχαίνουμε είναι να τροφοδοτούμε τον ευρωσκεπτικισμό και την επιστροφή στις αυτόνομες εθνικές πορείες. Η προσφυγική κρίση, η χρόνια οικονομική στασιμότητα και η χαριστική βολή του δημοψηφίσματος για την παραμονή της Βρετανίας στην Ένωση, που ανεξαρτήτως αποτελέσματος αφήνει μια βαριά πληγή στο ευρωπαϊκό σώμα, σηματοδοτούν ότι είναι καιρός να εγκαταλείψουμε ως Ευρώπη τη μερική και αποσπασματική αντιμετώπιση των επιμέρους κρίσεων για να αντιμετωπίσουμε συνολικά την κρίση της Ευρώπης και τα αίτια πίσω από αυτήν».
Ανεξαρτήτως, μάλιστα, αποτελέσματος, όπως ανέφερε, «σήμερα, ως Ευρώπη, μπαίνουμε σε μια περίοδο αναστοχασμού, εσωστρέφειας και βαθέος προβληματισμού γύρω από το μέλλον και την πορεία της Ένωσης» είπε και συνέχισε χαρακτηρίζοντας «σαφές» ότι «δεν μπορεί να προχωρήσει το ευρωπαϊκό εγχείρημα αν στα δύσκολα επανέρχονται οι εθνικές στρατηγικές και αναζητούνται αποδιοπομπαίοι τράγοι για να φορτωθούν τις ευθύνες».
Εξάλλου «αυτές οι σκέψεις και η αγωνία για το μέλλον της Ευρώπης είναι ο πραγματικός ευρωπαϊσμός και όχι η παθητική προσκόλληση στο ηγεμονικό στάτους κβο, που τη χωρίζει σε πλούσιο κέντρο και φτωχούς περιφερειακούς εταίρους. Αντίθετα, είναι αυτή η παγίωση της άνισης οικονομικής ισχύος και της εισοδηματικής απόκλισης που αμφισβητεί τη θεσμική ισοτιμία των κρατών - μελών, τροφοδοτεί τον ευρωσκεπτικισμό και υπονομεύει την προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης».
Για να καταλήξει: «Η Ευρώπη δείχνει να μαθαίνει από τις κρίσεις, αλλά αντιδρά πάντα εκ των υστέρων, πολύ λίγο και πολύ αργά. Too little, too late. Το είδαμε χαρακτηριστικά τόσο στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης όσο και στην προσφυγική κρίση. Η οικονομικά αδύναμη Ελλάδα σήκωσε για μεγάλο διάστημα μόνη της το βάρος των προσφυγικών ροών, τιμώντας τα ευρωπαϊκά ιδεώδη, ενώ άλλες χώρες διαχώριζαν τη θέση τους, μας κατηγορούσαν αυτάρεσκα και έκλειναν τα σύνορά τους".
Στο σημείο αυτό επιτέθηκε στην Ευρώπη των τεχνοκρατών ζητώντας «να ξαναπάρουν την ευθύνη της οικονομικής διακυβέρνησης οι πολιτικοί. Η Ευρώπη είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να την αφήσουμε στα χέρια των τεχνοκρατών, και ιδίως τεχνοκρατών που επανειλημμένα κάνουν λάθος γνωμάτευση και δίνουν λάθος συνταγή. Και παρότι όλοι το αναγνωρίζουν, αυτοί επιμένουν στο λάθος».
