Ανοίγει ο δρόμος για τη συγκρότηση και την έναρξη της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, αρχής γενομένης από αυτό το καλοκαίρι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε συμβιβασμό την Τρίτη το βράδυ, εντός του χρονικού πλαισίου που είχαν θέσει οι Ευρωπαίοι ηγέτες τον περασμένο Δεκέμβριο -κατά τη διάρκεια, δηλαδή, της ολλανδικής προεδρίας, η οποία ολοκληρώνεται στα τέλη του μήνα.
Τη συμφωνία ενέκρινε χθες το Συμβούλιο, ενώ μένει ακόμη να ανάψουν το «πράσινο φως» η Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών του Κοινοβουλίου και κατόπιν η Ολομέλεια στις 27 Ιουνίου. Η νέα Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα βασιστεί στις υπάρχουσες δομές του οργανισμού Frontex, ο οποίος θα ενισχυθεί με προσωπικό και εξοπλισμό που θα παράσχουν τα κράτη - μέλη της Ε.Ε. Συγκεκριμένα πρόκειται για υποχρεωτική δεξαμενή 1.500 συνοριοφυλάκων και τεχνικού εξοπλισμού που θα διατίθενται από τα κράτη - μέλη μέσα σε δέκα ημέρες από την κατάρτιση του εκάστοτε επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ χαιρέτισε την επίτευξη συμβιβασμού και δήλωσε ότι "η συμφωνία για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ακτοφυλακής και Συνοριοφυλακής δείχνει πως η Ευρώπη είναι έτοιμη να δράση άμεσα και καθοριστικά στη διαχείριση των κοινών προκλήσεων".
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, τα κράτη - μέλη θα διατηρήσουν την "κυριαρχία" τους πάνω στα σύνορά τους και θα συνεχίσουν να διαχειρίζονται τα εξωτερικά τους σύνορα σε περιόδους μη κρίσης. Ωστόσο, ο νέος οργανισμός θα προσφέρει την "υποστήριξή" του εφόσον υφίστανται πιέσεις στα εξωτερικά σύνορα, ενώ θα είναι σε θέση "να εντοπίζει τις αδυναμίες και να παρεμβαίνει, και μάλιστα όχι όταν είναι πολύ αργά".
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Άρτις Πάμπρικς από το ΕΛΚ δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα είναι “πιο αποτελεσματική και πιο υπεύθυνη”.
Τα βασικά στοιχεία του συμβιβασμού περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, ότι εάν ένα κράτος - μέλος διαφωνεί με την απόφαση του Συμβουλίου για την παροχή βοήθειας, οι άλλες χώρες της Ε.Ε. θα μπορούν να επαναφέρουν προσωρινά τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα. Επιπλέον, ο νέος οργανισμός θα έχει πιο ενεργό ρόλο στην επιστροφή των μεταναστών στη χώρα καταγωγής τους, αλλά μόνο όταν πρόκειται για την εκτέλεση των αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί από τις εθνικές αρχές.