ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Από το γεγονός της δολοφονίας της Τζο Κοξ ξεκίνησε την ομιλία του, χθες βράδυ, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, στο Μουσείο της Ακρόπολης.
«Κοινός εχθρός είναι όσοι θέλουν να διασπάσουν την ενότητα των λαών και των κοινωνικών δυνάμεων», τόνισε καλώντας «να αποτίσουμε φόρο τιμής σε μια πολιτικό που χάθηκε άδικα και να ελπίσουμε να είναι το τελευταίο θύμα σε μια περίοδο όπου στην Ευρώπη το μίσος αναζωπυρώνεται και ενισχύεται έναντι της νηφαλιότητας και του πολιτικού λόγου».
Από εκεί και πέρα: Από την Ελλάδα των Μνημονίων, στην Ελλάδα του 2021. Από την ανάπτυξη με οφέλη για λίγους, στη δίκαιη ανάπτυξη, με θέσεις εργασίας και προστασία του περιβάλλοντος. Αυτός ήταν ο πυρήνας της ομιλίας του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα χθες βράδυ, στο Μουσείο της Ακρόπολης, ο οποίος επικαλέστηκε στοιχεία και χρονοδιαγράμματα, π.χ. για τα μεγάλα έργα. Και συνέδεσε το όραμα για την Ελλάδα του 2021 με έναν συγκεκριμένο στόχο: τη μείωση της ανεργίας. Μακροπρόθεσμος στόχος για εκείνο το έτος, υπογράμμισε, είναι να πλησιάσουμε την κανονικότητα του μέσου ευρωπαϊκού όρου στην απασχόληση. Ένας μέσος όρος που είναι στο μισό του τωρινού ελληνικού ποσοστού ανεργίας (κατά συνέπεια, 600.000 θέσεις εργασίας την επόμενη 5ετία).
Όλ. Γεροβασίλη: Το βλέμμα στο μέλλον
Αναγκαίος, ωστόσο, όρος για την επιτυχία του κυβερνητικού σχεδίου είναι «να ενώσουμε δυνάμεις για να ζήσουμε σε μια χώρα της δημιουργίας και της δικαιοσύνης, της ανάπτυξης και της αναδιανομής. Μόνον έτσι -διεμήνυσε ο Αλ. Τσίπρας- μπορούμε να πορευτούμε με σταθερό βηματισμό προς το μέλλον».
Την εκδήλωση, που συνδιοργάνωσαν τα υπουργεία Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, προλόγισε η κυβερνητική εκπρόσωπος Όλγα Γεροβασίλη, που δήλωσε: «Σήμερα, η πατρίδα μας βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Αφήνει πίσω της τα χρόνια της ύφεσης και της παρακμής και στρέφει το βλέμμα προς το μέλλον».
Ανάπτυξη για τους πολλούς
Δεδομένου όμως ότι ο τίτλος της πρωθυπουργικής ομιλίας ήταν η «Δίκαιη Ανάπτυξη», ο Αλ. Τσίπρας συνέκρινε το αναπτυξιακό μοντέλο της σημερινής κυβέρνησης με εκείνο των προηγούμενων κυβερνήσεων. Το όραμα της δίκαιης ανάπτυξης «δεν έχει καμία σχέση με αυτό που νοηματοδότησαν ως ανάπτυξη οι κυβερνήσεις των τελευταίων ετών» ανέφερε, κάνοντας χαρακτηριστικά λόγο για «χαοτικές αντιθέσεις».
Η Αριστερά, εξάλλου, δεν μπορεί παρά να εστιάσει στο ανθρώπινο δυναμικό της χώρας μας -με τον Αλ. Τσίπρα να κάνει ειδική αναφορά στα υψηλά ποσοστά νέων με πτυχία τριτοβάθμιας εκπαίδευσης-, στη γη και στο φυσικό περιβάλλον, στη γεωστρατηγική - γεωγραφική θέση της χώρας, αλλά και στην αξιοποίηση των εν υπνώσει επενδύσεων των τελευταίων έξι ετών.
Χωρίς εξάντληση των φυσικών πόρων
Πίσω, εξάλλου, από τον τίτλο «Δίκαιη Ανάπτυξη», υπονοούνται δύο ακόμη όροι, εξήγησε ο Αλ. Τσίπρας, η βιώσιμη και η δημοκρατική ανάπτυξη. Βιώσιμη γιατί «δεν εξαντλεί τους φυσικούς και ανθρώπινους πόρους, αλλά μεριμνά για τη διατήρηση και την αναπαραγωγή τους». Και δημοκρατική γιατί «μέσα από το μοίρασμα των ωφελειών της, εμβαθύνει τους δημοκρατικούς θεσμούς και ενσωματώνει το σύνολο της κοινωνίας στην πολιτική ζωή του τόπου».
Καθώς δε πολύς λόγος γίνεται στον τόπο αυτό για... μεταρρυθμίσεις, ο πρωθυπουργός άδραξε την ευκαιρία να υπογραμμίσει ότι η τωρινή αναπτυξιακή πρόταση απαντά στο αίτημα για τις βαθιές αλλαγές που ζητάει η κοινωνία, δεκαετίες τώρα. «Δεν πρόκειται για άλλο ένα τεχνοκρατικό κατασκεύασμα με ξενόφερτα σχήματα... Ούτε έχει σχέση με την κούφια μεταρρυθμιστική συνθηματολογία που περιφέρουν ακόμη και σήμερα διάφοροι μεταρρυθμιστές 'παντός καιρού'» σημείωσε δηκτικά.
Στη συνέχεια, κάνοντας μια κρίσιμη διαπίστωση, ανέφερε: «Οι μεταρρυθμίσεις πετυχαίνουν όταν τις πιστέψει και τις αγκαλιάσει η κοινωνία και όχι όταν επιβάλλονται με τη μορφή εξωτερικών καταναγκασμών». Αυτή είναι και η «μόνη ασφαλής οδός για την απαλλαγή της χώρας από την επιτροπεία και την εξάρτηση (σ.σ.: στο πέρασμά της) στην ανάπτυξη και στον προοδευτικό μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας», κάτι που αποτελεί και τον απώτερο στόχο της κυβέρνησης.
Τέλος στο brain drain
Αναφερόμενος δε στο πώς το νέο παραγωγικό μοντέλο θα εξασφαλίζει εν τέλει νέες, σταθερές και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, ο Αλ. Τσίπρας έθιξε ένα θέμα που «πονάει» πολλές οικογένειες στον τόπο μας: τη μετανάστευση επιστημόνων και εξειδικευμένων επαγγελματιών. Μόνο με το νέο μοντέλο «θα σταματήσουμε τη μετανάστευση των πλέον δημιουργικών δυνάμεων της χώρας και θα πείσουμε όσους βρίσκονται έξω να γυρίσουν και να συμβάλουν στην ανοικοδόμησή της» είπε απευθυνόμενος στην ουσία στους ανθρώπους αυτούς.
Συνδυασμός δημόσιων - ιδιωτικών επενδύσεων
«Κλειδί» στην αλλαγή σελίδας συνιστούν ασφαλώς οι επενδύσεις: και η κυβέρνηση αυτή, που πιστεύει στον καίριο ρόλο των δημόσιων επενδύσεων, αυξάνει για δεύτερη συνεχόμενη φορά το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων κατά 250 εκατομμύρια ευρώ. Και, την ίδια στιγμή, εργάζεται για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων. Κρίσιμη η εμπιστοσύνη που θα δείξουν οι Έλληνες επιχειρηματίες όχι μόνο για αυτές καθαυτές τις επενδύσεις τους, αλλά και ως σήμα για την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων.
Αναγκαίος όρος για τις επενδύσεις, η διασφάλιση της κεφαλαιακής επάρκειας του τραπεζικού συστήματος που πέτυχε η κυβέρνηση αυτή, με τον πρωθυπουργό να υπογραμμίζει τις επικείμενες εξελίξεις, με την επαναφορά του waiver και την ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.
Στη συνέχεια της ομιλίας του έκανε αναλυτική αναφορά στους μηχανισμούς που θα βάλουν μπροστά την αναπτυξιακή «μηχανή», με ειδική αναφορά στον μόλις ψηφισθέντα αναπτυξιακό νόμο - «τομή», όπως τον χαρακτήρισε, «προϊόν μιας πολύμηνης εντατικής διαβούλευσης με παραγωγικούς φορείς, (εκεί όπου) αντανακλάται όλη η φιλοσοφία του αναπτυξιακού μας σχεδιασμού».
Φοροπαλλαγές που συνδέονται με την απόδοση, όχι επιχορηγήσεις
Επιπροσθέτως, «για πρώτη φορά η ενίσχυση γίνεται πρωτίστως με φοροαπαλλαγές που συνδέονται με την απόδοση και όχι, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα, με επιχορηγήσεις για δαπάνες, των οποίων το τελικό αποτέλεσμα δεν γνωρίζαμε. Φοροαπαλλαγές που αντιστοιχούν στο 45% των συνολικών ενισχύσεων, αντί για μόλις 5% που ίσχυε μέχρι σήμερα, τη στιγμή, μάλιστα, που ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι στο 53%».
Όμως, το αναπτυξιακό σχέδιο δεν θα πάει στα... τυφλά. Αντιθέτως, θα εστιάσει εκεί όπου η χώρα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα. Στους τομείς, όπως τους παρέθεσε ο πρωθυπουργός, της αγροτοδιατροφής, της Υγείας, των φαρμάκων, των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, της ενέργειας, του περιβάλλοντος και της βιώσιμης ανάπτυξης, των μεταφορών, των υλικών - κατασκευών, του Πολιτισμού, του τουρισμού.
Έως το τέλος Σεπτεμβρίου το μισό ΕΣΠΑ θα έχει ενεργοποιηθεί
Ανοίγοντας το κεφάλαιο των χρηματοδοτικών εργαλείων, ο πρωθυπουργός γνωστοποίησε ότι έως το τέλος Σεπτεμβρίου ενεργοποιούνται οι προσκλήσεις ύψους 9 δισεκατομμυρίων από το νέο ΕΣΠΑ. Με άλλα λόγια, το μισό νέο ΕΣΠΑ της επόμενης 7ετίας θα έχει ήδη ενεργοποιηθεί. Και σε σύγκριση με το παρελθόν, «η απορρόφηση του ΕΣΠΑ 2014 - 2020 έως το τέλος του 2016 θα αγγίξει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτά είναι χρήματα που θα πέσουν άμεσα στην ελληνική οικονομία και είναι πολλαπλάσια του ενός δισεκατομμυρίου που έχει απορροφηθεί από την έναρξη του προγράμματος μέχρι σήμερα», σημείωσε με ιδιαίτερη έμφαση.
Δεν είναι όμως μόνο η μεγαλύτερη απορρόφηση που κάνει τη διαφορά, είναι και τα νέα χαρακτηριστικά αυτού του νέου ΕΣΠΑ: Ενθαρρύνονται τα συνεργατικά σχήματα, οι ωφελούμενοι θα είναι περισσότεροι κατ' αναλογία με τα ποσά που διατίθενται, αξιοποιούνται νέα χρηματοοικονομικά εργαλεία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε τομείς, όπως η ενέργεια, η διαχείριση απορριμμάτων, τα δίκτυα.
Συμπεραίνοντας, έως το τέλος του 2016, από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το κλείσιμο του ΕΣΠΑ 2007 -2013, τα ΕΣΠΑ 2014 -2020, τα αγροτικά προγράμματα και τους πόρους του αναπτυξιακού νόμου, υπάρχουν διαθέσιμα 6,75 δισεκατομμύρια ευρώ, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός.
Από εκεί και πέρα, η κυβέρνηση επιδιώκει την πλήρη αξιοποίηση των κονδυλίων του πακέτου Γιούνκερ, με εγκεκριμένα 42 επενδυτικά σχέδια συνολικού ύψους 5,6 δισεκατομμυρίων, ενώ μέσω του εν λόγω πακέτου ενοποιούνται τα περισσότερα από τα χρηματοδοτικά εργαλεία σε μια ενιαία επενδυτική πλατφόρμα. Με βασικούς πυλώνες το Ευρωπαϊκό Επενδυτικό Ταμείο (EIF) για τα έργα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για τα έργα σε υποδομές, την ώρα που, όπως παρατήρησε, θεσμοί όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης εκδηλώνουν έντονη πρόθεση για χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων.
Αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας
Αποκρούοντας τη λογική ξεπουλήματος της δημόσιας γης, που είχαν υιοθετήσει οι προηγούμενες κυβερνήσεις, τούτη η κυβέρνηση, επιχειρηματολόγησε ο πρωθυπουργός, διαχειρίζεται τα περιουσιακά στοιχεία με τρεις τρόπους:
* Με παραχώρηση του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών «σε τίμημα επωφελές για το Ελληνικό Δημόσιο, με όρους που διασφαλίζουν τόσο την υλοποίηση νέων επενδυτικών σχεδίων όσο και τη δημιουργία καινούργιων θέσεων εργασίας».
* Με πώληση των μειοψηφικών μετοχικών μεριδίων με σκοπό τη συμμετοχή στρατηγικών επενδύσεων. Τέτοιου είδους συνεργασίες «στοχεύουν στη μεταφορά τεχνογνωσίας και την εισροή ρευστότητας προς τις επιχειρήσεις».
* Με αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων, όπως τα τουριστικά ακίνητα και οι μαρίνες, μέσω συμβάσεων παραχώρησης.
Φιλικό κράτος
Γνωρίζοντας πάντως πού «πονάει» το κεφάλαιο «επενδύσεις», ο Αλ. Τσίπρας αναγνώρισε ότι «για να αποδώσουν τα αναπτυξιακά εργαλεία, χρειάζεται ένα αποτελεσματικό και φιλικό προς τις επενδύσεις κράτος. Με άρση των γραφειοκρατικών εμποδίων. Με σαφές θεσμικό πλαίσιο, ξεκινώντας από τομείς που υστερεί το κράτος, όπως η αδειοδότηση των επιχειρήσεων. Για τον σκοπό αυτό, για πρώτη φορά θα τεθεί σε λειτουργία στη χώρα μας ένα νέο ηλεκτρονικό σύστημα αδειοδότησης επιχειρήσεων. Σύστημα που θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τους τομείς της μεταποίησης, των τροφίμων και ποτών, των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος και τουρισμού, για να ακολουθήσουν στη συνέχεια και οι υπόλοιποι τομείς. Ενώ η κυβέρνηση δημιουργεί τα one stop business center για επενδυτές - επιχειρηματίες, ενώ αναβαθμίζονται φορείς όπως το Enterprise Greece.
Επανεκκίνηση έργων υποδομής
Στους μεγάλους οδικούς άξονες, η κατάσταση που παρέλαβε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. είναι γνωστή τοις πάσι: καθυστερήσεις, πρόστιμα, κακοτεχνίες με κινδύνους για τους χρήστες. Μέσα από τις διαπραγματεύσεις που αυτή η κυβέρνηση έκανε με τους παραχωρησιούχους / κατασκευαστές, τα έργα επανεκκινούνται, αποφεύγοντας αποζημιώσεις ύψους 371 εκατομμυρίων μόνο για τον Ε65 και την «Ιονία». Δύο έργα, ο αυτοκινητόδρομος Κορίνθου - Τρίπολης - Καλαμάτας και το τμήμα Μαλιακός - Κλειδί έχουν ορίζοντα ολοκλήρωσης εντός του έτους, ενώ Ολυμπία Οδός, Ιονία Οδός και Ε65 έως το πρώτο 6μηνο του 2017.
Στην... πονεμένη ιστορία του μετρό Θεσσαλονίκης («Γεφύρι της Άρτας» το αποκάλεσε), ξεκινούν εργασίες σε τέσσερις σταθμούς, με 1.500 θέσεις εργασίας μέσα στο καλοκαίρι και χωρίς να καταβληθούν οι αιτούμενες αποζημιώσεις ύψους 1,1 δισεκατομμυρίων (θα κριθούν στο πλαίσιο της διαιτησίας του Αρείου Πάγου). Εκτιμώμενος χρόνος ολοκλήρωσης, το 2020 (βασική γραμμή και επέκταση μέχρι την Καλαμαριά).
Και νέα έργα
Στα παραπάνω θα πρέπει να προστεθούν και νέα έργα, όπως το «έργο πνοής», όπως είπε, της γραμμής 4 του μετρό Αθήνας. Εδώ δημοπρατείται εντός του 2016 το πρώτο τμήμα (Άλσος Βεΐκου - Γουδή) με 14 σταθμούς, και εκτιμώμενο προϋπολογισμό 1,5 δισεκατομμύριο. Στα τέλη Ιουλίου υποβάλλονται οι δεσμευτικές οικονομικές προσφορές για το αεροδρόμιο Καστελίου, ενώ ο βόρειος οδικός άξονας Κρήτης θα έχει παραδοθεί έως το 2023.
Στο τέλος του 2018 θα παραδοθεί η σιδηροδρομική γραμμή Πάτρας - Ευζώνων («ο σιδηροδρομικός ΠΑΘΕ»). Χάρη σε αυτή, το ταξίδι Πάτρα - Αθήνα θα διαρκεί δύο ώρες, το ταξίδι Αθήνα - Θεσσαλονίκη θα διαρκεί 3 ώρες και 15 λεπτά (από 6 ώρες σήμερα). Έως το 2022 θα έχει παραδοθεί η γραμμή τραμ από το λιμάνι του Πειραιά έως το Κερατσίνι, έργο που έχει κομβική σημασία χάρη και στην απόφαση της κυβέρνησης για παραχώρηση στον Δήμο Κερατσινίου - Δραπετσώνας της περιοχής των «Λιπασμάτων». Έτσι, μια υποβαθμισμένη έως τώρα περιοχή μετατρέπεται σε δημόσιο πόλο υπερτοπικής εμβέλειας. Ενώ έως το 2021 ολοκληρώνεται ένας άλλος οδικός άξονας, ο αυτοκινητόδρομος Πάτρα - Πύργος.
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι σε όλα τα παραπάνω μεγάλα έργα η χρηματοδότηση είναι εξασφαλισμένη. Παράλληλα, η χώρα γίνεται ενεργειακός κόμβος της ευρύτερης περιοχής -μόνο ο TAP θα δημιουργήσει 8.000 νέες θέσεις εργασίας- και εν συνόλω 5 δισεκατομμύρια θα διατεθούν στην επόμενη 5ετία σε δρομολογημένα έργα, στις υποδομές και στην ενέργεια.
Όλα τα παραπάνω επιβεβαιώνουν την εκτίμηση ότι η Ελλάδα γυρίζει σελίδα. Με διαφάνεια, αφού «σπάει το αμαρτωλό καθεστώς των πρόσφατων αναπτυξιακών νόμων, από τους οποίους προκύπτει ότι το 44% των συνολικών ενισχύσεων κατευθύνθηκαν στο 4% (!) των επιχειρήσεων που εντάχθηκαν». Και γυρίζει σελίδα, με αύξηση της απασχόλησης, όπως επιβεβαιώνουν τα στοιχεία του "Εργάνη", με 200.000 νέες θέσεις εργασίας το α' 5μηνο του 2016, «αριθμός που συνιστά την υψηλότερη επίδοση από το μακρινό 2001». Ενώ εντός του 2016 υλοποιούνται, τέλος, προγράμματα κατάρτισης για 164.847 ανέργους.
