Βρυξέλλες. Χριστίνα Βασιλάκη
«Ναι» στη χρηματοδοτική κάλυψη της Ελλάδας είπαν ομόφωνα τα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης, με τη συμφωνία της Τρίτης, ωστόσο, υπάρχουν έντονες ανησυχίες στους κόλπους των Βρυξελλών ότι η κόντρα ΔΝΤ - Ευρωζώνης ενδέχεται να αναζωπυρωθεί πριν από το τέλος του έτους και συγκεκριμένα τον ερχόμενο Οκτώβριο.
«Η αλήθεια είναι ότι δεν καταφέραμε να πάρουμε μια ρητή δέσμευση από το Ταμείο. Δεν έχω την αίσθηση ότι είμαστε πολύ πιο κοντά στη συμμετοχή του απ' ό,τι πριν» έλεγε διπλωματική πηγή στην «Α», προσθέτοντας ωστόσο ότι «πήγαμε όσο πιο μακριά μπορούσαμε να πάμε δεδομένων των συνθηκών».
Οι 19 της Ευρωζώνης πέτυχαν τον βασικό τους στόχο, που ήταν να μη δημιουργηθεί ένα συγκρουσιακό κλίμα λίγο πριν από το βρετανικό δημοψήφισμα για το Brexit, ενώ η χρυσή τομή που βρέθηκε προσφέρει την πολιτική κάλυψη που αναζητούσαν όλες οι πλευρές για να αντιμετωπίσουν τους εσωτερικούς τους αντιπάλους.
Καρότο και μαστίγιο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της, καθώς η εργασία όλων αυτών των μηνών για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης αναγνωρίστηκε από το Eurogroup, ενώ διασφαλίστηκε παράλληλα πως η Ελλάδα θα λάβει ένα ικανό ποσό δανειακών κεφαλαίων, που θα καλύπτει όχι μόνο τις δανειακές της υποχρεώσεις, αλλά και τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου. Εκεί κοινοτική πηγή εστιάζει την επιτυχία της απόφασης, σημειώνοντας πως με αυτόν τον τρόπο θα εισρεύσουν κεφάλαια ύψους 3,5 δισ. ευρώ στον ιδιωτικό τομέα, έτσι ώστε να αντισταθμιστούν κάπως οι απώλειες από τα φορολογικά μέτρα. Επίσης, οι Βρυξέλλες θεωρούν πως η συμφωνία για το χρέος θα διευκολύνει την επιστροφή του επενδυτικού ενδιαφέροντος, ενώ, παράλληλα, λόγω της σταδιακής εφαρμογής των μέτρων, δίνεται κίνητρο στην ελληνική κυβέρνηση να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις.
Το άγχος της Γερμανίας...
Από την πλευρά των κρατών - μελών, σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, οι χώρες που χρειάζονταν τη συμμετοχή του ΔΝΤ για να εγκρίνουν τα Κοινοβούλιά τους την επόμενη εκταμίευση μπόρεσαν να πάρουν την ελάχιστη δυνατή εγγύηση από το Ταμείο, ουσιαστικά τη μη αποχώρησή του. Εκτός από τη Γερμανία, η Φινλανδία και η Ολλανδία ήταν ιδιαίτερα ανήσυχες το βράδυ της Τρίτης πως η αδιάλλακτη μέχρι τη Δευτέρα στάση του Ταμείου θα τίναζε στον αέρα και την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, καθώς, σε περίπτωση που δεν υπήρχε συμφωνία, θα ήταν δύσκολη η έγκριση της εκταμίευσης. Ωστόσο, τυπικά, δεν πήραν τίποτα παραπάνω από μια υπόσχεση του Ταμείου, ότι θα εισηγηθεί στο Εκτελεστικό Συμβούλιο ένα νέο πρόγραμμα με την Ελλάδα -σημειώνεται ότι για την ώρα δεν συμμετέχει στο τρέχον-, εφόσον κρίνει τον Οκτώβριο, στη βάση μάλιστα των νέων στοιχείων, ότι τα μέτρα στα οποία δεσμεύτηκαν οι Ευρωπαίοι θα είναι αρκετά για να καταστεί το χρέος βιώσιμο.
...και η κατανόηση του ΔΝΤ
Διατηρώντας, λοιπόν, αυτό το πλεονέκτημα, το ΔΝΤ ήταν σε θέση να κάνει τη μεγάλη υποχώρηση από τις αρχικές του θέσεις, δηλαδή να δεχθεί πως τα μέτρα για το χρέος θα εγκριθούν όχι τώρα, αλλά μετά το τέλος του προγράμματος, ικανοποιώντας το βασικό αίτημα της Γερμανίας, η οποία ήθελε πρωτίστως να αποφύγει να περάσει από τη γερμανική Βουλή μια συμφωνία για το χρέος πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2017.
Πέρα όμως από τους γνωστούς κερδισμένους, πηγή από τις Βρυξέλλες τόνιζε πως δεν πρέπει να ξεχνάμε και τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θέλησαν να διαφυλάξουν τα δικά τους συμφέροντα. Για παράδειγμα, παρά τις έντονες φήμες, πριν από τη συμφωνία, ότι η εξαγορά των διμερών δανείων -από τα κράτη - μέλη δηλαδή- που έλαβε η Ελλάδα το 2010 από το ESM θα είναι μέσα στο κοινό ανακοινωθέν του Eurogroup, τελικά εντέχνως δεν συμπεριλήφθηκε. Και αυτό γιατί κάτι τέτοιο ενέχει κάποιο ρίσκο για τις χώρες που δεν συμμετείχαν στην τότε δανειοδότηση, αλλά είναι μέλη του ESM (Σλοβακία, Λετονία, Λιθουανία, Εσθονία).
Ως εκ τούτου, η ίδια πηγή σημείωνε πως γι' αυτές τις χώρες είναι πιο σημαντικό να αποφύγουν κάποιες γενναίες παρεμβάσεις στο ελληνικό χρέος, παρά να κρατήσουν το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα πάση θυσία. «Μπορώ να ζήσω εύκολα και με το ΔΝΤ στον ρόλο του τεχνικού συμβούλου, χωρίς νέα δάνεια προς την Ελλάδα» ήταν η χαρακτηριστική φράση που είχε χρησιμοποιήσει στο προηγούμενο Eurogroup ο Σλοβάκος υπουργός Οικονομικών Πίτερ Κάζιμιρ.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί πως και για την Ελλάδα στη μετά την πρώτη αξιολόγηση περίοδο, όπου θα τεθούν επί τάπητος και τα εργασιακά, το ΔΝΤ από τη θέση τού μεγαλύτερου υποστηρικτή μετατοπίζεται στη θέση τού σκληρότερου αντιπάλου. Είναι γνωστό στους κόλπους του υπουργείου Οικονομικών πως οι θέσεις του ΔΝΤ στα εργασιακά είναι πολύ πιο σκληρές από αυτές των Ευρωπαίων και σίγουρα θα επιθυμούσαν να αποφύγουν όσο το δυνατόν μια τέτοια αντιπαράθεση κατά τη δεύτερη αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος, που όλα δείχνουν ότι θα ξεκινήσει στα μέσα του φθινοπώρου.
