ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΕΛΕΓΡΗΣ, ΝΙΚΟΣ ΛΙΟΝΑΚΗΣ
Αιχμές κατά χωρών της Ε.Ε. που δεν συνεργάζονται για τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης άφησε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στη Παγκόσμια Ανθρωπιστική Σύνοδο του ΟΗΕ στην Κωνσταντινούπολη. Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για τις χώρες που υψώνουν τείχη, αλλά και για εκείνες που δεν ανταποκρίνονται στο πρόγραμμα μετεγκατάστασης. «Δυστυχώς, η πρόοδος της μετεγκατάστασης είναι εξαιρετικά φτωχή, ακόμα και προς ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες δεν έχουν επωμισθεί κανένα βάρος προσφυγικών ροών» είπε με νόημα ο πρωθυπουργός, περιγράφοντας την πραγματική κατάσταση και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ελλάδα.
«Από την περασμένη χρονιά, λιγότεροι από χίλιοι άνθρωποι έχουν μετεγκατασταθεί από την Ελλάδα σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη -παρά τις δεσμεύσεις για δεκάδες χιλιάδες-, ενώ δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη ένας σταθερός μηχανισμός επανεγκατάστασης προσφύγων από την Τουρκία προς αυτά τα κράτη», τόνισε. Παράλληλα, ο Αλέξης Τσίπρας χθες είχε την ευκαιρία να πραγματοποιήσει σειρά παρεμβάσεων και επαφών. Ο πρωθυπουργός έθεσε τις ελληνικές θέσεις, υπενθύμισε τον ρόλο της Ελλάδας και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο ελληνικός λαός, ενώ σημείωσε πως χρειάζεται εγρήγορση για τη διαχείριση του προσφυγικού προβλήματος στη ρίζα του, δείχνοντας την πολιτική λύση. Ο Αλέξης Τσίπρας συναντήθηκε με τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, με την οποία συζήτησαν την οικονομική και προσφυγική κρίση. Επίσης, είχε 45λεπτη συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τον οποίο αντάλλαξε απόψεις για όλα τα θέματα που αφορούν την ελληνική και την κυπριακή πλευρά.
Χρειάζεται αλληλεγγύη, ανάπτυξη, κοινωνική δικαιοσύνη
Σε ό,τι αφορά το προσφυγικό, ο Αλέξης Τσίπρας στην ομιλία του στη Στρογγυλή Τράπεζα είπε: «Δεν αφήνουμε κανέναν πίσω: μια δέσμευση για την αντιμετώπιση του αναγκαστικού εκτοπισμού», αναφέρθηκε στον συγχρονισμό των κινήσεων που απαιτούνται για τη διαχείριση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών και υπογράμμισε πως θα πρέπει να ενταθούν ή να ληφθούν πρωτοβουλίες τόσο σε πολιτικό, όσο και σε οικονομικό επίπεδο για την επίλυση του προβλήματος.
Όπως αναμενόταν, η σύνοδος αποτέλεσε μια ευκαιρία συνομιλιών στο περιθώριο που αφορούν την εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε - Τουρκίας. Στη συνάντηση που είχε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με την καγκελάριο της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ συμφωνήθηκε πως η υλοποίηση της συμφωνίας θα πρέπει να συνεχιστεί. Επιπλέον, σύμφωνα με την Κομισιόν, στη σύνοδο «η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύτηκε να ενισχύσει την πρόληψη και την ετοιμότητα, να βελτιώσει τη διεθνή ανταπόκριση και να συμβάλει στην εξεύρεση λύσεων για τη στήριξη ενός ιδιαίτερα βεβαρημένου συστήματος ανθρωπιστικής βοήθειας».
Αναλυτικότερα, ο Έλληνας πρωθυπουργός στη Στρογγυλή Τράπεζα ξεκινώντας από το δεδομένο ότι οι αναγκαστικές εκτοπίσεις άγγιξαν νέο ιστορικό ρεκόρ το 2016, επαίνεσε τις γειτονικές στη Συρία χώρες που σήκωσαν το μεγαλύτερο βάρος της κρίσης. Ο πρωθυπουργός επισήμανε πως είναι η πρώτη φορά που οι ροές ασκούν πιέσεις σε χώρες της Ε.Ε και ως εκ τούτου αποτελεί ένα ευρωπαϊκό ζήτημα, αναδεικνύοντας τις ευθύνες της Ευρώπης.
Ο Αλέξης Τσίπρας ανέδειξε ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση του πολέμου και των διώξεων που αυτός επιφέρει. «Με αυτή την έννοια, χρειάζεται να επιταχύνουμε τις προσπάθειές μας για πολιτική λύση στις συγκρούσεις και για τον σεβασμό του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου» τόνισε. Σε αυτό το πλαίσιο υπογράμμισε και το γεγονός ότι η διαδικασία της μετεγκατάστασης έχει φέρει ισχνά αποτελέσματα «ακόμα και προς ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες δεν έχουν επωμισθεί κανένα βάρος προσφυγικών ροών», όπως τόνισε χαρακτηριστικά.
Ο πρωθυπουργός είχε την ευκαιρία να αναλύσει τη θέση και τον ρόλο της Ελλάδας στην παρέμβασή του στην ολομέλεια της συνόδου. «Τα τελευταία χρόνια, εμείς, στην Ελλάδα, βρισκόμαστε στο επίκεντρο μιας πολυδιάστατης ανθρωπιστικής πρόκλησης» ανέφερε ο πρωθυπουργός στην αρχή της ομιλίας του. Περιγράφοντας την ελληνική πραγματικότητα, ο Αλέξης Τσίπρας σημείωσε πως «μετά από έξι χρόνια οικονομικής κρίσης και σκληρών, άδικων μέτρων λιτότητας, τα ποσοστά φτώχειας και ανεργίας μας έχουν αυξηθεί δραματικά». Παρά ταύτα, όπως ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας, η Ελλάδα βρέθηκε στην πρώτη γραμμή πρωτοφανών προσφυγικών ροών.
Από την ελληνική εμπειρία των τελευταίων τριών χρόνων, ο Αλέξης Τσίπρας ανέφερε τρεις δέσμες δεσμεύσεων που θα πρέπει να αναλάβει η διεθνής κοινότητα. «Πρώτον: θα πρέπει όλοι να παλέψουμε για μια ατζέντα ανάπτυξης, απασχόλησης, κοινωνικής δικαιοσύνης και ανοχής» είπε ο Αλέξης Τσίπρας. Δεύτερη δέσμευση για τον Έλληνα πρωθυπουργό είναι η επίδειξη αλληλεγγύης και ο επιμερισμός της ευθύνης με βάση το Διεθνές Δίκαιο. «Όσο περισσότερο προσπαθούμε να αποφύγουμε την από κοινού αντιμετώπιση των προκλήσεων υψώνοντας τοίχους, τόσο πιο αδύναμοι είμαστε στο να τις αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά» τόνισε επ' αυτού ο Αλέξης Τσίπρας. Σε αντίθεση δε με τις χώρες που υψώνουν τείχη, ο πρωθυπουργός υπενθύμισε πως η Ελλάδα συνεργάστηκε με τις ανθρωπιστικές οργανώσεις και τις τοπικές κοινωνίες. Αν γινόταν διαφορετικά, «σήμερα ο ρατσισμός θα είχε κερδίσει στην Ελλάδα».
Τέλος, ο πρωθυπουργός ανέφερε πως «θα πρέπει να επενδύσουμε στη διπλωματία για να διασφαλίσουμε ειρήνη, καθώς και σεβασμό στο ανθρωπιστικό δίκαιο».
Ικανοποίηση για την ελάττωση των προσφυγικών ροών
«Θερμό και εγκάρδιο» ήταν το κλίμα στη συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, χθες στην Κωνσταντινούπολη. Εντούτοις, ο πρωθυπουργός έθεσε τα «αγκάθια» των ελληνοτουρκικών σχέσεων και κυρίως της τουρκικής παραβατικότητας στο Αιγαίο. Χαρακτηριστικό της διάθεσης των δύο πλευρών, πάντως, ήταν το γεγονός ότι ο Τούρκος πρόεδρος στην αρχή της συνάντησης θυμήθηκε ότι έχει δωρίσει μια γραβάτα στον Έλληνα πρωθυπουργό. «Γραβάτα;» τον ρώτησε μπαίνοντας και ο Αλέξης Τσίπρας απάντησε «την επόμενη φορά». Λίγο αργότερα ο Αλέξης Τσίπρας του απάντησε πως θα τη φορέσει όταν θα λυθεί το «μυστικό θέμα».
Λίγο αργότερα, ο Αλέξης Τσίπρας εξέφρασε και κατ' ιδίαν την ικανοποίησή του για την εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. -Τουρκίας. Όπως παρατηρούσαν κυβερνητικοί παράγοντες, οι προσφυγικές ροές έχουν ελαττωθεί, οι διακινητές έχουν αντιμετωπιστεί, ενώ το ΝΑΤΟ συμβάλλει καθοριστικά προς την κατεύθυνση της εφαρμογής της συμφωνίας. Εντούτοις, τόνιζαν κυβερνητικές πηγές, κάποια προβλήματα υπάρχουν ακόμα «που πρέπει και μπορούμε να αντιμετωπίσουμε». Ο Αλέξης Τσίπρας λίγο πριν, σε παρέμβασή του στη σύνοδο του ΟΗΕ, αναφερόμενος στη συνεννόηση Ελλάδας - Τουρκίας, έκανε λόγο για «μια επιτυχημένη, αμφίπλευρη συνεργασία, η οποία συνεισέφερε σημαντικά στη δραστική μείωση των θανάτων στο Αιγαίο Πέλαγος και στη μείωση των προσφυγικών ροών από 7.000 σε λιγότερο από 100 την ημέρα».
Όσον αφορά την κατάσταση στο Αιγαίο και την τουρκική παραβατικότητα, ο Αλέξης Τσίπρας στη συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο εκδήλωσε δυσαρέσκεια. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο ηγέτες βρήκαν σημείο σύγκλισης την ενεργοποίηση των διπλωματικών διαύλων των δύο χωρών προκειμένου να υπάρξει γρήγορα αποκλιμάκωση της κατάστασης. Πέραν των προβλημάτων, οι δύο πλευρές αναφέρθηκαν και σε θέματα ελληνοτουρκικής συνεργασίας. Ειδική αναφορά έγινε στους τομείς της ενέργειας, του τουρισμού και των μεταφορών. Ως προς το τελευταίο, σε εξέλιξη βρίσκονται διαβουλεύσεις προκειμένου να συνδεθούν απευθείας η Αθήνα με τη Σμύρνη, αλλά και να υπάρξει σύνδεση ανάμεσα στη Θεσσαλονίκη και την Κωνσταντινούπολη, καθώς και ανάμεσα στην Αθήνα με την Άγκυρα.
Τέλος, όπως αναμενόταν, οι δύο άνδρες συζήτησαν και τις εξελίξεις στο Κυπριακό. Εξέφρασαν και οι δύο την υποστήριξή τους στις συνομιλίες ανάμεσα στον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί.
Λίγο πριν, ο Αλέξης Τσίπρας είχε συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Όπως ο ίδιος ο πρωθυπουργός έγραψε στο Twitter, συνομίλησαν «για την ελληνική μειονότητα και την επαναλειτουργία της θεολογικής σχολής της Χάλκης".
Αισιοδοξία Τσίπρα - Μέρκελ για το σημερινό Eurgroup
Ένα εικοσιτετράωρο πριν από το σημερινό Eurogroup συναντήθηκε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας με την καγκελάριο της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ. Σύμφωνα με πληροφορίες, στη συνάντησή τους κυρίαρχο θέμα αποτέλεσε το προσφυγικό, χωρίς ωστόσο να αποφύγουν την ανταλλαγή σκέψεων και εκτιμήσεων για το κλείσιμο της αξιολόγησης. Η συνάντηση κράτησε περί τα 40 λεπτά και πραγματοποιήθηκε νωρίς το μεσημέρι της Δευτέρας. Σε ό,τι αφορά το σημερινό Eurogroup, μια γραμμή πληροφόρησης ανέφερε πως και οι δύο πλευρές εξέφρασαν την αισιοδοξία τους πως η συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης στις Βρυξέλλες θα βγάλει λευκό καπνό για όλα τα θέματα που βρίσκονται υπό διαβούλευση.
Να σημειωθεί πως ο Αλέξης Τσίπρας είχε ακόμα δύο σύντομες συναντήσεις, με τον Πορτογάλο ομόλογό του Αντόνιο Κόστα και με τον πρόεδρο της Ιρλανδίας Μάικλ Χίγκινς. Αναφορικά με τον τελευταίο, ο Αλέξης Τσίπρας ανέφερε στον λογαριασμό του στο Twitter πως πρόκειται για «έναν παλιό φίλο της Ελλάδας».
