Το κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης "χωρίς πρόσθετα μέτρα" και τον καθορισμό "συγκεκριμένης διαδικασίας για την ελάφρυνση του χρέους" επικύρωσε το χθεσινό Eurogroup, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι οποίες αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι "έχουμε συμφωνία για την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης" αναλύοντας το περίγραμμά της.
Ωστόσο θα πρέπει να σημειωθεί ότι το πλαίσιο που έχει τεθεί θα πρέπει να καταλήξει σε πλήρως προσδιορισμένο σχέδιο. Προφανώς, το ζήτημα του χρέους είναι ένα πολύ ευαίσθητο πολιτικά ζήτημα και δεν αποκλείεται να υπάρξουν αναταράξεις κατά τη διάρκεια αυτών των διαπραγματεύσεων. Όμως, η ολοκλήρωσή τους αναμένεται να αλλάξει κατά τρόπο ριζικό το επενδυτικό κλίμα στην ελληνική οικονομία και επιπλέον να ανοίξει τον δρόμο για επαναφορά στις αγορές μέσα στο 2017.
Μένουν μόνο τεχνικές λεπτομέρειες για τα μέτρα
Ως προς το ζήτημα του προληπτικού μηχανισμού οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι το Eurogroup "συμφώνησε στην ελληνική πρόταση" χωρίς να υπάρξει "καμία απαίτηση για τη νομοθέτηση προληπτικών μέτρων".
Τις επόμενες ημέρες θα ολοκληρωθεί το σύνολο των τεχνικών λεπτομερειών για την ολοκλήρωση του staff level agreement. Για το θέμα των 5,4 δισ. μέτρων, που προβλέπονταν από τη συμφωνία του Ιουλίου, δεν χρειάστηκε ιδιαίτερη συζήτηση, καθώς είναι ήδη προσδιορισμένα και ψηφίστηκαν κατά ένα μεγάλο μέρος από την ελληνική Βουλή την Κυριακή.
Αυξημένη δόση για κάλυψη και των ληξιπρόθεσμων
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές πηγές, μετά και τη νομοθέτηση το Eurogroup "θα προχωρήσει στην εκταμίευση της δεύτερης δόσης του προγράμματος". Όπως υπονοείται, η εκταμίευση θα μπορούσε να γίνει χωρίς απαραίτητα να έχει καταλήξει η συζήτηση για το ζήτημα του χρέους.
Μάλιστα η δόση θα συμπεριλαμβάνει "εκτός της κάλυψης των δανειακών αναγκών και την ταχύτατη αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα", γεγονός που θα συμβάλει τα μέγιστα στην ενίσχυση της ρευστότητας της πραγματικής οικονομίας. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η χρηματική δόση θα είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από το ποσό των 5,7 δισ. ευρώ που προβλέπονταν για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
Ρύθμιση χρέους σε τρία στάδια
Σε ό,τι αφορά το χρέος, οι κυβερνητικές πηγές υπογραμμίζουν πως "για πρώτη φορά οι απαραίτητες ενέργειες για την ελάφρυνση του χρέους διατυπώνονται ρητά και καθορίζουν μια συγκεκριμένη διαδικασία σε βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα" με "προοδευτική εφαρμογή".
Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο "θα υπάρξουν βελτιώσεις στη διαχείριση του χρέους, όπως η πρόωρη αποπληρωμή του χρέους προς τα κράτη - μέλη ή/και το ΔΝΤ". Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να γίνει με την αγορά αυτών των κατηγοριών χρέους από τον ESM και το "κλείδωμά" του σε χαμηλότερα σταθερά επιτόκια. Η βραχυπρόθεσμη λύση, από ό,τι φαίνεται, θα καθοριστεί άμεσα (π.χ. στο Eurogroup στις 24 Μαΐου) και θα ισχύσει επίσης άμεσα έως το 2018.
Στο μεσοπρόθεσμο διάστημα, μετά το τέλος του προγράμματος (το 2018), "θα εξεταστούν συγκεκριμένα μέτρα όπως η επιμήκυνση των λήξεων και οι μεγαλύτερες περίοδοι χάριτος στις αποπληρωμές των δανείων και η χρήση / μεταφορά των κερδών από τα ελληνικά ομόλογα που διακρατούν οι κεντρικές τράπεζες των χωρών - μελών της Ευρωζώνης και η ΕΚΤ". Ενδεχομένως το διάστημα εφαρμογής της μεσοπρόθεσμης λύσης θα αφορά μια περίοδο από το 2018 έως το 2030 και με την προϋπόθεση η Ελλάδα να βρίσκεται εντός δημοσιονομικών στόχων.
Τέλος, για το μακροπρόθεσμο διάστημα (π.χ. μετά το 2030) το Eurogroup δηλώνει έτοιμο "να προχωρήσει σε περαιτέρω πιθανά μέτρα επίτευξης του στόχου βιωσιμότητας του χρέους". Πιθανόν, η τρίτη κατηγορία ελάφρυνσης του χρέους να μην προσδιοριστεί άμεσα, όπως οι άλλες δύο, αλλά να συζητηθεί σε δεύτερο χρόνο.
Οι βασικές αρχές για βιώσιμο χρέος
Οι κυβέρνηση επισημαίνει ότι το Eurogroup "δηλώνει έτοιμο να συζητήσει τα επιπρόσθετα μέτρα που εξασφαλίζουν μακροπρόθεσμα τη σταθερή μείωση του ποσοστού του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ και τις ανάγκες αναχρηματοδότησης του χρέους σε σταθερά βιώσιμα επίπεδα". Επίσης, σημειώνεται πως συμφωνήθηκαν οι "βασικές αρχές" για αυτά τα μέτρα:
α) Διευκόλυνση για την έξοδο στις αγορές.
β) Εξομάλυνση του προφίλ αποπληρωμών.
γ) Παροχή κινήτρων για τη διατήρηση της δημοσιονομικής προσαρμογής και μετά τη λήξη του προγράμματος.
δ) Παροχή ευελιξίας στην περίπτωση αβεβαιότητας για τους μελλοντικούς ρυθμούς ανάπτυξης και το ύψος των επιτοκίων δανεισμού.
Σύμφωνα με κύκλους της ελληνικής κυβέρνησης, το Eurogroup συμφώνησε "στη δημιουργία ενός δείκτη βιωσιμότητας για το επίπεδο του χρέους και τις ετήσιες δαπάνες εξυπηρέτησής του σε μακροπρόθεσμο επίπεδο" (π.χ. 15% του ΑΕΠ ετησίως).
Φοίβος ΚΛΑΥΔΙΑΝΟΣ
