Μορφή κοινής διακήρυξης Ελλάδας και Πορτογαλίας, η σύμπνοια απόψεων μεταξύ του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και του Πορτογάλου ομολόγου του Αντόνιο Κόστα, ο οποίος πραγματοποίησε την πρώτη επίσημη επίσκεψή του στην Αθήνα. Στόχο της διακήρυξης αποτελεί μια Ευρώπη σε νέα θεμέλια, όπου προτεραιότητα θα είναι η κοινωνική δικαιοσύνη και συνοχή, μακριά από πολιτικές λιτότητας.
Η διακήρυξη που υπεγράφη εχθές από τους δύο ηγέτες αποτελείται από τρία μέρη, τα οποία ανταποκρίνονται στις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει αυτή τη στιγμή η Ε.Ε.: α) προσφυγική κρίση, β) λιτότητα και γ) αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή, από την Ανατολική Μεσόγειο έως τη Μαύρη Θάλασσα.
Ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε: «Η κοινή αυτή διακήρυξη αναδεικνύει την προσήλωσή μας να συνεργαστούμε σε όλα τα επίπεδα και κυρίως στην Ε.Ε., προκειμένου να προωθήσουμε αυτό το κοινό όραμα: Εναλλακτικές πολιτικές για να ξαναγυρίσει η Ευρώπη στις ιδρυτικές της αξίες. Στις αξίες της αλληλεγγύης, της κοινωνικής συνοχής και της δημοκρατίας».
Α. Κόστα: Συμμαχίες για να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο
Από την πλευρά του ο Αντόνιο Κόστα τόνισε ότι οι δύο χώρες και μπορούν και πρέπει να συνεργαστούν. Εντούτοις πρόσθεσε πως «αυτό δεν θα πρέπει να το κάνουν σε μια λογική σύγκρουσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά με μια εποικοδομητική λογική, ώστε να δημιουργηθούν συμμαχίες, επιδιώκοντας να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο».
Ουσιαστικά πρόκειται για την πρώτη διακήρυξη σε διμερές επίπεδο μεταξύ δύο χωρών του Νότου όπου εφαρμόστηκαν πολιτικές βίαιης δημοσιονομικής προσαρμογής και ως εκ τούτου αποτελεί μια πρόταση για διάλογο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως μαγιά που θα μπορούσε να «φουσκώσει» το μέτωπο διαμαρτυρίας σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο στους κόλπους της Ε.Ε. λαμβάνοντας πάντοτε υπ' όψιν τους συσχετισμούς μέσα στα ίδια τα κράτη. Άμεσοι αποδέκτες αυτής της διακήρυξης - πρότασης για διάλογο θα μπορούσαν να είναι τόσο η Γαλλία του Φρανσουά Ολάντ όσο και η Ιταλία του Ματέο Ρέντζι.
Όπως σημείωναν χαρακτηριστικά κυβερνητικές πηγές εχθές, μεταξύ τω δύο πρωθυπουργών υπήρξε «συναντίληψη για την αναγκαιότητα οι εθνικές κυβερνήσεις της Ευρωζώνης να έχουν τον αναγκαίο δημοκρατικό χώρο ώστε να επιλέγουν οι ίδιες τις πολιτικές με τις οποίες θα επιτυγχάνουν τους κοινούς στόχους της Ευρωζώνης». «Είναι ζήτημα δημοκρατίας και κυριαρχίας» πρόσθεταν.
Επιπλέον Τσίπρας και Κόστα κινήθηκαν στην εξής γραμμή: «Πρέπει να εξισορροπήσουμε τις κοινωνίες μας μαζί με τους προϋπολογισμούς μας». Έτσι παρατηρήθηκε ταύτιση Ελλάδας και Πορτογαλίας αναφορικά με τον μετασχηματισμό της Ευρώπης σε μια Ένωση περισσότερο δημοκρατική και προοδευτική.
Αναφορικά με τα επιμέρους θέματα η διακήρυξη προβλέπει συντονισμένες κινήσεις για τα ακόλουθα:
* Ευρωπαϊκή πολιτική στο προσφυγικό.
* Συλλογική πολιτική των χωρών της Ε.Ε. στη βάση της αλληλεγγύης.
* Απόρριψη μονομερών ενεργειών και των κλειστών συνόρων.
* Μετεγκατάσταση, επανεγκατάσταση, ανθρωπιστική και αποτελεσματική διαχείριση του προσφυγικού.
* Αναθεώρηση του Δουβλίνου ώστε το βάρος να μοιραστεί δίκαια.
Σε ό,τι αφορά την οικονομική κρίση, οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν πως «η συνεχιζόμενη κρίση της Ευρωζώνης οφείλεται στη μέχρι τώρα ασύμμετρη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης». Επιπλέον σε ό,τι αφόρητα τις πολιτικές λιτότητας τονίζεται πως διατηρούν τις οικονομίες σε κατάσταση ύφεσης και τις κοινωνίες διαιρεμένες.
«Πρέπει να αποφασίσουμε αν θα σφυρηλατήσουμε ένα νέο ευρωπαϊκό κοινωνικό συμβόλαιο ή, αδιαφορώντας για τα διδάγματα του παρελθόντος, θα συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε οπισθοδρομικές πολιτικές με τον κίνδυνο να βρεθούμε αντιμέτωποι με τον εθνικισμό, το μίσος, την ξενοφοβία, τον εξτρεμισμό και τον λαϊκισμό» συμπληρώνεται.
Ειδική μνεία γίνεται για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή. Οι δύο χώρες καταγράφουν την προθυμία τους για συνεργασία προκειμένου να τερματιστούν οι πόλεμοι, αλλά και για να υπάρξει πολιτική κατά της τρομοκρατίας. Αναφορές γίνονται για προσπάθειες ειρήνευσης στη Συρία και τη Λιβύη, για την ανάγκη εξεύρεσης λύσης στο Παλαιστινιακό, επίλυσης της κρίσης στην Ουκρανία και σημειώνονται αναφορές για την ασφάλεια σε Ιράκ και Αφγανιστάν.
Φυσικά αναφορά γίνεται και στο Κυπριακό, για το οποίο γίνεται λόγος για «μια δίκαιη, βιώσιμη και ολοκληρωμένη διευθέτηση του Κυπριακού ζητήματος στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του καθεστώτος της Κύπρου ως κράτους - μέλους της Ε.Ε.».
Να σημειωθεί πως ο Αλέξης Τσίπρας συμπυκνώνοντας το μήνυμα της διακήρυξης είπε πως αυτό είναι ότι η Ευρώπη έχει φθάσει σε ένα αδιέξοδο και ότι είναι αναγκαίο να αναθεωρήσει πολιτικές που κρίθηκαν αναποτελεσματικές και να ξαναγυρίσει στις ιδρυτικές της αξίες.
Αν.Μπ.
