Της Αναστασίας Γιάμαλη
Ανακουφισμένη είναι η Λευκωσία από τη συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας καθώς οι "28" δεν "τη θυσίασαν" σαν άλλη Ιφιγένεια στον βωμό του παζαριού με την Άγκυρα για μια συμφωνία για την αντιμετώπιση του προσφυγικού, αλλά τη στήριξαν υιοθετώντας τη θέση που είχε ξεκάθαρα διατυπώσει η Λευκωσία ήδη πριν από την έναρξη της συνόδου, ότι δηλαδή δεν μπορούν να ανοίξουν τα κεφάλαια που είναι μπλοκαρισμένα από την Κυπριακή Δημοκρατία, εάν η Τουρκία δεν υλοποιήσει τις ευρωπαϊκές κυπρογενείς υποχρεώσεις της που απορρέουν από το Πρωτόκολλο της Άγκυρας.
Βέβαια, στη Λευκωσία γνωρίζουν καλά πως κέρδισαν μια μάχη αλλά όχι τον πόλεμο, καθώς η Τουρκία, μαθημένη σε μια επιθετική διπλωματική προσέγγιση, ιδίως όταν ο σουλτάνος Ερντογάν κλυδωνίζεται από προβλήματα στο εσωτερικό, σηκώνει τους τόνους.
Τελευταία αφορμή για να ανέβουν οι τόνοι στάθηκε η ανακοίνωση της Κυπριακής Δημοκρατίας για την προκήρυξη του τρίτου γύρου αδειοδοτήσεων για έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ. Δεν πέρασαν παρά μόνο λίγες μέρες μέχρις ότου το τουρκικό ΥΠΕΞ αμφισβητήσει την κυπριακή κυριαρχία στο οικόπεδο 6 (όπως επίσης σε αντίστοιχες περιπτώσεις τα οικόπεδα 8 και 10) της κυπριακής υφαλοκρηπίδας.
Σε ανακοίνωσή του το τουρκικό ΥΠΕΞ το περασμένο Σάββατο υπογράμμισε ότι «δεν θα επιτρέψει ούτε και τώρα σε ξένες εταιρείες να δραστηριοποιηθούν στον τομέα των υδρογονανθράκων χωρίς άδεια σε πεδία της θαλάσσιας αρμοδιότητάς της και θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να προστατεύσει τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της στην υφαλοκρηπίδα».
«Στο παρόν στάδιο, που έχουν φτάσει σε μια κρίσιμη φάση οι διαπραγματεύσεις», ανέφερε στην ίδια ανακοίνωση το τουρκικό ΥΠΕΞ, για επίτευξη περιεκτικής λύσης με στόχο την ίδρυση ενός νέου συνεταιρισμού στην Κύπρο, η απόφαση της ελληνοκυπριακής διοίκησης για διαγωνισμό από τη μια παραβλέπει τα ίσα και αδιαχώριστα δικαιώματα και συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων επί των φυσικών πόρων του νησιού και από την άλλη παραβιάζει τα δικαιώματα της χώρας μας, τα οποία πηγάζουν από την υφαλοκρηπίδα της περιοχής».
Η εν λόγω ανακοίνωση προκάλεσε την έντονη αντίδραση Λευκωσίας και Αθήνας και χάλασε το κλίμα των συνομιλιών Ακιντζί - Αναστασιάδη, οι οποίοι συναντήθηκαν νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα για να βρουν πεδία συναντίληψης, με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη να βάζει θέμα υδρογονανθράκων καθώς αποτελούν "κοινό πλούτο" και να προτείνει "να επικεντρωθούμε στις διαπραγματεύσεις και να δημιουργήσουμε μία περιοχή συνεργασίας προς όφελος όλων".
Μένει να φανεί κατά πόσο στις συναντήσεις της 18ης, 25ης Απριλίου και 9ης Μαΐου θα αμβλυνθεί το κλίμα και αν οι δύο ηγέτες θα συνεχίσουν με τη λογική συνεργασίας και διαλλακτικότητας που μας έχουν συνηθίσει.
Το σίγουρο είναι πως η Λευκωσία δεν βγήκε χαμένη από την τελευταία σύνοδο κορυφής, παρά τις πιέσεις Νταβούτογλου να ανοίξουν τα πέντε μπλοκαρισμένα από την Κύπρο ενταξιακά κεφάλαια. Ο Ντόναλντ Τουσκ, σύμφωνα με πληροφορίες, αρνήθηκε να προχωρήσει σε ξεπάγωμα κεφαλαίων εφόσον η Τουρκία αρνείται να εφαρμόσει το Πρωτόκολλο της Άγκυρας. Έτσι η Τουρκία κατάφερε μόνο το άνοιγμα του κεφαλαίου 33 που είχε παγώσει το Παρίσι το 2007 επί Σαρκοζί, παίρνοντας ωστόσο το πολυπόθητο φιλί ζωής που αναζωογονεί την ενταξιακή της πορεία. Κυπριακές κυβερνητικές πηγές αποδίδουν τη "νίκη" Αναστασιάδη όχι μόνο στο ότι επιδεικνύει βούληση να δοθεί λύση στο Κυπριακό, αλλά και στο ότι η χώρα έχει βγει με επιτυχία από τα Μνημόνια και έτσι είναι αξιόπιστος συνομιλητής.
