ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Την απειλή περί «de facto» εξόδου της Ελλάδας από τη ζώνη Σένγκεν επανέφεραν χθες ορισμένα κράτη - μέλη της Ε.Ε. στο πλαίσιο του άτυπου συμβουλίου υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών στο Άμστερνταμ. Παράλληλα, αν και άτυπο (δηλαδή χωρίς επίσημα συμπεράσματα), το Συμβούλιο κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προετοιμάσει τη «νομική» και «πρακτική» βάση υπό το άρθρο 26 του Κώδικα Σένγκεν για τη συνέχιση των εσωτερικών συνοριακών ελέγχων πέραν των έξι μηνών, προθεσμία που για ορισμένες χώρες -μεταξύ των οποίων και η Γερμανία- λήγει τον ερχόμενο Μάιο.
Τα δύο αυτά γεγονότα συνδέονται άμεσα μεταξύ τους καθώς, για να επιτραπεί η παράταση των συνοριακών ελέγχων, πρέπει να αποδειχθεί ότι υπάρχουν «σοβαρές και συνεχιζόμενες ελλείψεις στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων» -της Ελλάδας, εν προκειμένω- που απειλούν την ύπαρξη της ζώνης Σένγκεν. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με κοινοτική πηγή, η Επιτροπή αναμένεται να συντάξει μια έκθεση σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, ώστε να προετοιμαστεί εγκαίρως για την ενεργοποίηση των άρθρων 19 και 26 του Κώδικα Σένγκεν, τα οποία επιτρέπουν την παράταση έως και δύο χρόνια των εσωτερικών ελέγχων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η διαδικασία προβλέπει επίσης προθεσμία τριών μηνών ώστε να διορθωθούν αυτές οι «σοβαρές και συνεχιζόμενες ελλείψεις».
Η ίδια κοινοτική πηγή σχολίαζε χθες ότι η ενεργοποίηση των εν λόγω άρθρων και η εντός των κανόνων παράταση των συνοριακών ελέγχων είναι ο μοναδικός τρόπος να διασωθεί η ζώνη Σένγκεν, καθώς σε διαφορετική περίπτωση τον Μάιο θα επικρατήσει μια ανεξέλεγκτη κατάσταση με απανωτές παραβιάσεις από κράτη - μέλη, που θα είναι πολύ πιθανό να οδηγήσουν στη διάλυσή της Σένγκεν.
Μπαράζ απειλών
Τις σημαντικές «ελλείψεις» της Ελλάδας στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. υπογράμμισαν διαμορφώνοντας το σχετικό κλίμα, πριν από την έναρξη της συνεδρίασης των υπουργών, τόσο ο Σουηδός υπουργός Εσωτερικών όσο και η Αυστριακή ομόλογός του. Ο πρώτος πρότεινε «εάν μία χώρα δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της, να περιορίζονται οι σχέσεις της με τη ζώνη Σένγκεν» και η δεύτερη απείλησε ότι «εάν δεν κατορθώσουμε να διασφαλίσουμε τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης, τα ελληνοτουρκικά σύνορα, το εξωτερικό σύνορο της Ευρώπης θα μετακινηθεί προς την κεντρική Ευρώπη», επιβεβαιώνοντας παράλληλα την πρόθεση της Βιέννης να θέσει ανώτατο όριο εισδοχής αιτούντων άσυλο «διότι οι πόροι είναι και αυτοί περιορισμένοι».
Σε ηπιότερους τόνους, ο Γερμανός υπουργός Τόμας Ντε Μεζιέρ τόνισε ότι «ο χρόνος είναι μετρημένος», εκτιμώντας ότι το σημείο - κλειδί είναι η ταχεία εφαρμογή της συμφωνίας της Ε.Ε. με την Τουρκία για τον περιορισμό των προσφυγικών ροών προς την Ευρώπη.
O αναπληρωτής υπουργός για θέματα Μετανάστευσης Γιάννης Μουζάλας απέδωσε σε «παιχνίδι επίρριψης ευθυνών» τις εν λόγω απειλές και, απαντώντας στις κατηγορίες των ομολόγων του, δήλωσε ότι «δεν έχουμε πρόθεση να πάρουμε μέρος σε ένα παιχνίδι αλληλοκατηγοριών που δεν οδηγεί πουθενά και δεν φέρνει αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης».
Κλείσιμο των συνόρων με την ΠΓΔΜ
Σε συνέχεια τώρα της πρότασης του Σλοβένου πρωθυπουργού να αποσταλούν κοινές αστυνομικές δυνάμεις κατά μήκος των συνόρων της ΠΓΔΜ με την Ελλάδα, το χθεσινό συμβούλιο έστειλε «ξεκάθαρο σήμα», όπως δήλωσε ο Ολλανδός υφυπουργός Ασφάλειας και Δικαιοσύνης Κλαας Ντάικχοφ, στην Επιτροπή να εξετάσει την πιθανότητα να παράσχει βοήθεια η Frontex στα σύνορα μεταξύ της ΠΓΔΜ και της Ελλάδας, ζητώντας παράλληλα να εξεταστεί το ισχύον νομικό πλαίσιο με «ευελιξία» και «πραγματισμό» και τονίζοντας την ανάγκη να τεθεί η κατάσταση στην περιοχή «υπό έλεγχο».
Ο Ολλανδός υπουργός επισήμανε δε τη θετική στάση του προέδρου της Επιτροπής Ζ.Κ. Γιούνκερ προς αυτό το ενδεχόμενο, ενώ η εκπρόσωπος της Επιτροπής Νατάσα Μπερτό ενημέρωσε χθες ότι την περασμένη εβδομάδα κλιμάκια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Frontex πραγματοποίησαν αποστολή επί τόπου ώστε να εκτιμήσουν τις ανάγκες που υπάρχουν τόσο για οικονομική βοήθεια όσο και για υλικοτεχνική υποστήριξη.
Την αντίθεσή του σ' αυτό το ενδεχόμενο εξέφρασε, όπως ήταν αναμενόμενο, η ελληνική πλευρά καταδικάζοντας τις «μονομερείς ενέργειες». «Δεν είναι καλή ιδέα και αποτελεί μονομερή ενέργεια» είπε χαρακτηριστικά ο Γ. Μουζάλας, τονίζοντας ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιτρέπει επιχειρήσεις της Frontex σε κράτη που δεν είναι μέλη της Ε.Ε. Επίσης υπογράμμισε ότι ενδεχόμενο κλείσιμο των συνόρων θα μετατρέψει μία ευρωπαϊκή κρίση σε μία ανθρωπιστική κρίση στην Ελλάδα με χιλιάδες παγιδευμένους μετανάστες.
Ωστόσο, σαφές έγινε χθες από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι το ζητούμενο από την Ελλάδα είναι να μην επιτρέπει σε πρόσφυγες που δεν επιθυμούν να κάνουν αίτηση ασύλου στη χώρα να φτάνουν στην Ειδομένη και από εκεί να περνούν στην ΠΓΔΜ. «Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Γενεύης ένα κράτος μπορεί να αρνηθεί την είσοδο στο έδαφός του σε κάποιον που δεν επιθυμεί να κάνει εκεί αίτηση ασύλου» δήλωσε κατά την ενημέρωση του Τύπου στις Βρυξέλλες η ίδια εκπρόσωπος, ενώ γνωστή είναι η έμφαση που δίνει η Επιτροπή στις επιστροφές προς την Τουρκία.
Απαντώντας και σε αυτήν την κατηγορία, ο Γ. Μουζάλας δήλωσε χθες: «Τις τελευταίες 20 μέρες στείλαμε 130 μετανάστες στην Τουρκία, ενώ την ίδια χρονική περίοδο 60.000 άνθρωποι αφίχθησαν από την Τουρκία. Νομίζετε ότι είναι δίκαιο, πιστεύετε ότι είναι ελληνική η ευθύνη;».
