Υπό το φως των αναταράξεων στην ευρύτερη περιοχή της Μ. Ανατολής, ο Νιαζί Κιζίλγιουρεκ (Niyazi Kizilyürek), κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου, εκφράζει την άποψη πως η λύση του Κυπριακού αποκτά και "πολιτισμική αξία". Ο Τουρκοκύπριος πανεπιστημιακός που διδάσκει τουρκικές σπουδές γεννήθηκε στο μεικτό χωριό Ποταμιά της Λευκωσίας και η οικογένειά του προσφυγοποιήθηκε στη διάρκεια των δικοινοτικών συγκρούσεων του 1963-64 και μετακινήθηκε στο τουρκοκυπριακό γκέτο της Λουρουτζίνας. Μιλάει στην "Α" για το πως βλέπουν Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι το ενδεχόμενο επίλυσης και συγκρίνει το σημερινό "momentum" με εκείνο του 2004.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
* Φαίνεται πως είμαστε πιο κοντά παρά ποτέ στην επίλυση του Κυπριακού. Τι άλλαξε από το 2004;
Έχουν αλλάξει αρκετά πράγματα και στις δύο κοινότητες. H ελληνοκυπριακή κοινότητα μετά από το 2004 απογοητεύτηκε ως προς τις προσδοκίες που είχε με την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι η ένταξη θα βοηθούσε σε μια καλύτερη λύση. Αυτή η προσδοκία αποδείχτηκε ψευδαίσθηση. Οι παράμετροι της λύσης, δηλαδή η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, παρέμεινε μοναδικό σημείο αναφοράς για τη λύση. Επίσης οι Ελληνοκύπριοι έχουν εισέλθει σε μια μεγάλη οικονομική κρίση που βοήθησε στην αλλαγή της προσέγγισης προς τη λύση. Το 2004 η λύση θεωρείτο ως οικονομικό βάρος. Σήμερα θεωρείται ως διέξοδος από την οικονομική κρίση. Επιπλέον, είναι γεγονός ότι όσο περνάει ο χρόνος, η ελληνοκυπριακή κοινότητα διακινδυνεύει περισσότερο να χάσει περιουσία και έδαφος που προσδοκά να αποκτήσει στην περίπτωση μιας σύντομης λύσης. Ως προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα, πρέπει να σημειώσουμε ότι η προσδοκία της ενίσχυσης του καθεστώτος του ψευδοκράτους μετά από τα δημοψηφίσματα του 2004 αποδείχτηκε ψευδαίσθηση. Η τουρκοκυπριακή κοινότητα εισήλθε σε μεγαλύτερη εξάρτηση από την Τουρκία, πράγμα που απειλεί την αυτόνομη ύπαρξή της. Οι Τουρκοκύπριοι παραμένουν απομονωμένοι και μόνο με την επίλυση του Κυπριακού μπορούν να ενσωματωθούν στο σύνολο της Κύπρου αλλά και στην ευρωπαϊκή ένωση.
* Τι πιστεύουν οι Τουρκοκύπριοι; Θέλουν λύση; Τι ρόλο παίζει η εκλογή Ακιντζί;
Η εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί αναπτέρωσε τις ελπίδες για επίλυση του Κυπριακού. Ο κ. Ακιντζί έκανε μια προεκλογική εκστρατεία βασισμένη στην υπόσχεση μιας γρήγορης λύσης, την οποία οι Τουρκοκύπριοι έχουν πολύ μεγάλη ανάγκη. Όμως πρέπει να πούμε ότι στα δύο σημαντικά κεφάλαια της λύσης, δηλαδή στο περιουσιακό και στο εδαφικό, υπάρχει ανησυχία ανάμεσα στους Τουρκοκύπριους. Η εθνικιστική παράταξη που στρέφεται κατά της ομοσπονδιακής λύσης προσπαθεί επίμονα να εκμεταλλευτεί αυτές τις ανησυχίες.
* Πόσο μεγάλη ή μικρή είναι η επιρροή των δηλώσεων των ξένων αξιωματούχων που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο δηλώνουν πως "επιθυμούν" λύση στην κυπριακή κοινή γνώμη;
Είναι γεγονός ότι στη διεθνή κοινότητα υπάρχει μια κινητικότητα για την επίλυση του Κυπριακού. Όμως είναι επίσης γεγονός ότι οι συνομιλίες διεξάγονται μεταξύ εκπροσώπων των δύο κοινοτήτων. Επίσης, υπάρχει κάποια διάσταση μεταξύ πολύ οπτιμιστικών δηλώσεων των ξένων παραγόντων που θέλουν να ενθαρρύνουν τη διαδικασία και του τι πραγματικά συμβαίνει στο τραπέζι των συνομιλιών. Οι δύο πλευρές συναντούν σοβαρές δυσκολίες στα κεφάλαια «περιουσιακό», «εδαφικό» και «εγγυήσεις».
* Βλέπετε και εσείς επίλυση μέχρι το τέλος του έτους;
Η όποια πρόβλεψη θα ήταν παρακινδυνευμένη. Όμως θα υπάρχει μια τεράστια προσπάθεια προς την επίλυση του Κυπριακού εντός του 2016. Η εικόνα θα διασαφηνιστεί πριν το καλοκαίρι.
* Πολλοί αναλυτές αποδίδουν το κλίμα επίλυσης στην ανάγκη να υπάρξει κάποια θετική κινητικότητα σε ένα σημείο του χάρτη που είναι κοντά στην αποσταθεροποιημένη περιοχή της Μ. Ανατολής. Συμμερίζεστε αυτήν την άποψη;
Είναι γεγονός ότι η περιοχή της Μ. Ανατολής είναι μια περιοχή συγκρούσεων και θρησκευτικού φανατισμού και ο πολιτικός χάρτης βρίσκεται υπό διάλυση. Η πιθανή λύση του Κυπριακού αναμφίβολα θα συμβάλει και στην ευρύτερη περιοχή αν κρίνουμε ότι υπό την ομοσπονδιακή πολιτεία θα συνυπάρξουν οι μουσουλμάνοι Τουρκοκύπριοι με τους χριστιανούς Ελληνοκύπριους. Έτσι, μπορούμε να πούμε ότι η λύση του Κυπριακού απόκτησε και «πολιτισμική αξία». Επίσης δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με την επίλυση του κυπριακού προβλήματος θα ανοίξει και μια καινούργια σελίδα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
