Αυτό που στην Ευρώπη παρουσιάζεται ως προσφυγική κρίση στη Συρία, στην πραγματικότητα είναι μέρος των μετακινήσεων πληθυσμού που προκαλούν οι τοπικοί πόλεμοι, οι περιβαλλοντικές κρίσεις, άρα δεν είναι θέμα "ανθρωπισμού" η αντιμετώπισή της, λέει στην "Αυγή" η Ντάγκμαρ Ένκελμαν, πρόεδρος του ιδρύματος Rosa Luxemburg που βρέθηκε στην Αθήνα. Η ίδια θεωρεί ότι η Ελλάδα δίνει μόνη της τη μάχη, ότι το προσφυγικό χρησιμοποιείται ως "εργαλείο" αυταρχικοποίησης των ευρωπαϊκών χωρών, αλλά αφήνει περιθώριο αισιοδοξίας λόγω της θετικής έκβασης των εκλογικών μαχών που δίνει η Αριστερά μετά την Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
*Βιώνουμε μια τεράστια προσφυγική κρίση. Κάποιες χώρες -ιδίως στον Βορρά- αντιμετωπίζουν το θέμα ως ελληνικό και όχι ως θέμα διεθνούς ενδιαφέροντος. Γιατί πιστεύετε συμβαίνει αυτό;
Σαφέστατα αυτό το φαινόμενο που βιώνουμε σήμερα, το οποίο εγώ δεν θα χαρακτήριζα ως "κρίση" αλλά περισσότερο ως μετακινήσεις μεταναστών, δεν είναι πρόβλημα που αφορά μόνο την Ελλάδα, μόνο την Ευρώπη. Πρόκειται για παγκόσμιο ζήτημα. Νομίζω ότι είναι σημαντικό να αναζητήσουμε τα αίτια της μετανάστευσης και της εγκατάλειψης των πατρίδων για τους ανθρώπους αυτούς, όπως επίσης να αναζητήσουμε τους υπεύθυνους και να τους κάνουμε να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Οι συρράξεις στη Συρία, το Ιράκ, το Αφγανιστάν και τις αραβικές χώρες κατέστησαν εφικτές διότι υπήρξαν τεράστιες προμήθειες όπλων στις χώρες αυτές. Από αυτό και μόνο το γεγονός εκατομμύρια άνθρωποι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους, τα υπάρχοντά τους, προς αναζήτηση ενός νέου μέλλοντος για να σώσουν τη ζωή τους.
Όμως η ανθρώπινη ζωή απειλείται και από την κλιματική αλλαγή, που είναι αποτέλεσμα μίας πολιτικής που άσκησαν οι βιομηχανικές χώρες, αυτό το φαινόμενο οδηγεί στην εξαφάνιση ολόκληρων νησιών και στην απώλεια της βάσης διαβίωσης για χιλιάδες ανθρώπους. Έτσι λοιπόν βλέπουμε εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείπουν τη χώρα τους, πολλοί εγκαταλείπουν την Αφρική και δεν ακολουθούν καν τη βαλκανική οδό. Είναι λοιπόν σαφές πως καμία χώρα δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα μόνη της. H Ελλάδα βρίσκεται σε τέτοια γεωγραφική θέση που την κάνει σημείο διέλευσης, τι θα γίνει αν ακόμη περισσότερες χώρες κλείσουν τα σύνορα τους; Η Ε.Ε., που ασχολείται τόσο με την Ελλάδα, που προσπάθησε να αποτρέψει την Αριστερά από το να γίνει κυβέρνηση, τώρα που η Ελλάδα τη χρειάζεται, η Ε.Ε. είναι απούσα...
* Μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι, είδαμε ένα κύμα ισλαμοφοβίας που εξισώσει την τρομοκρατία με το Ισλάμ. Πόσο "ευρωπαϊκό" είναι αυτό το αντανακλαστικό;
Σίγουρα όχι, η Ευρώπη είναι ένας χώρος πλουραλισμού, ποικιλομορφίας και ελευθερίας της έκφρασης και των θρησκευτικών "πιστεύω". Χρησιμοποιείται εργαλειακά το Ισλάμ ώστε να υπάρξει μια πολιτική κατά της Αριστεράς. Γίνονται διακρίσεις με απώτερο στόχο την αυστηροποίηση των νόμων, πράγμα που φάνηκε και στη Γαλλία. Μιλάω πραγματικά για πολιτική χρήση του Ισλάμ.
* Κάνοντας τον δικηγόρο του διαβόλου, με δεδομένες τις πρόσφατες επιθέσεις κατά γυναικών στην Κολωνία και αλλού από μουσουλμάνους μήπως πράγματι ο δυτικός πολιτισμός κινδυνεύει;
Θα πρέπει να υπερασπιστούμε τις γυναίκες, να σταθούμε απέναντι σε κάθε διάκριση που μπορεί να φτάσει μέχρι και τον βιασμό, διότι αυτά δεν είναι χαρακτηριστικά της Δυτικής μας κουλτούρας. Χρειάζεται από πλευράς του κράτους δικαίου σαφής τοποθέτηση απέναντι σε τέτοια φαινόμενα, που ούτως ή άλλως διώκονται. Σε αυτά τα ζητήματα η ανοχή πρέπει να είναι μηδενική. Από την άλλη, υπάρχει κάτι το οποίο πρέπει να αποφύγουμε: να μην καταδικάζουμε τους πρόσφυγες και τους μετανάστες που έχουν έρθει από την Αφρική και τις αραβικές χώρες, διότι δεν είναι όλοι άνθρωποι που έχουν τέτοια εικόνα για τις γυναίκες. Άλλωστε ακόμη και το Κοράνι διδάσκει για τις γυναίκες ότι πρέπει να τιμώνται και να προστατεύονται ιδιαίτερα. Αυτά που συνέβησαν στην Κολωνία δεν έχουν καμία σχέση με τις διδαχές της μουσουλμανικής θρησκείας. Άλλωστε τα γεγονότα αυτά έδειξαν ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο να προσφέρουμε ένα κατάλυμα στους ανθρώπους αυτούς αλλά η ενσωμάτωσή τους. Μόνο μέσα από την ενσωμάτωση μπορούμε να πούμε οτι πραγματικά τους υποδεχόμαστε.
* Μήπως αυτή η συζήτηση περί ενσωμάτωσης, την ώρα που ακροδεξιές συμμορίες κάνουν επιθέσεις κατά μουσουλμάνων, που η Λεπέν και άλλα ακροδεξιά κόμματα ανεβαίνουν, είναι μια συζήτηση που αφορά μόνο τον κόσμο της Αριστεράς και των κινημάτων; Πώς θα μπορέσουμε να την κάνουμε να αφορά περισσότερους;
H κοινωνική ένταξη αφορά όλη την κοινωνία και θα πρέπει να αφορά όλες τις δημοκρατικές ομάδες οι οποίες ενδιαφέρονται για μια λογική και αλληλέγγυα συμβίωση. Ωστόσο ξεκάθαρο είναι επίσης το ότι τα συμβάντα αυτά γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης από δεξιούς, ακροδεξιούς, ναζί και αμέσως ακούγονται οι φωνές οι οποίες ζητούν αυστηροποίηση των νόμων ασφαλείας, της νομοθεσίας για το άσυλο. Αλλά είναι οι συντηρητικοί φορείς πολιτικής που αναλαμβάνουν να κάνουν τη δουλειά για τους ναζί, σηκώνοντας τη φωνή τους γι' αυτά τα ζητήματα.
* Πάμε στην Αριστερά. Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που εξέλεξε αριστερή κυβέρνηση, εκβιάστηκε και συμβιβάστηκε με ένα πρόγραμμα λιτότητας που διαμηνύει ότι δεν στηρίζει. Ποιος ο ρόλος της Αριστεράς, την ώρα που αυξάνονται οι φωνές που προτείνουν συνεργασία με τη σοσιαλδημοκρατία;
Σε ό,τι αφορά την υποστήριξη της Ελλάδας από την ευρωπαϊκή Αριστερά, πιστεύω πως πρέπει να προσεγγίσουμε το ζήτημα με κριτικό πνεύμα. Πιστεύω πως η ευρωπαϊκή Αριστερά άφησε την Ελλάδα αβοήθητη, αυτό ισχύει και στο Ευρωκοινοβούλιο, αλλά ισχύει προπάντων επειδή η πολιτική λιτότητας και ο τρόπος επιβολής της μέσω απειλών και εξαναγκασμών στις χώρες - στόχους δεν έγινε μέσω συζήτησης. Η Αριστερά θα μπορούσε να έχει αρχίσει μια τέτοια συζήτηση, στην οποία θα μπορούσαν να συμμετέχουν και ευρύτερες δημοκρατικές δυνάμεις, αλλά δεν το έκανε και συνεχίζει να μην το κάνει μέχρι σήμερα. Πιστεύω λοιπόν πως η Ελλάδα αφέθηκε αβοήθητη και μόνη. Πάντως πιστεύω ότι η ευρωπαϊκή Αριστερά σήμερα έχει καταλάβει την ευθύνη της, επειδή έχουμε και τις εξελίξεις σε Πορτογαλία και Ισπανία, πιθανώς να έχουμε συγκρίσιμες εξελίξεις και στην Ιταλία ή στην Σκανδιναβία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Όσο καλύτεροι είμαστε στην παροχή στήριξης σε μια αριστερή κυβέρνηση ή στην συμμετοχή ενός αριστερού κόμματος σε μία κυβέρνηση τόσο περισσότερο θα δυσκολευτούν οι κύριοι των Βρυξελλών να επιβάλουν συμβάσεις εξαναγκασμού όπως έγινε με την Ελλάδα. Ως ευρωπαϊκή Αριστερά, πιστεύω πως χρειαζόμαστε επίσης μια αφήγηση που να μην εξαντλείται στο με τι διαφωνούμε αλλά να φτάνει και μέχρι το τι θέλουμε: πώς θέλουμε να είναι η Ευρώπη, τι σημαίνει μια κοινωνική και αλληλέγγυα Ευρώπη, πώς μπορούμε να τα καταφέρουμε, πώς μπορούμε να φτάσουμε εκεί.
* Μια τέτοια αφήγηση σε μια Ευρώπη που "απειλείται" από το Ισλάμ, από την Αριστερά και από τόσα άλλα έχει ελπίδες;
Ελπίδα μπορεί να δώσει φυσικά και μια ματιά στην Ελλάδα, επειδή στην Ελλάδα υπάρχουν και θετικές εξελίξεις, οι οποίες μπορεί να μην έχουν εφαρμοστεί ακόμη. Είναι μία αρχή... Υπάρχει το παράδειγμα ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού κινήματος, το κίνημα ενάντια στο TTIP. Το κίνημα ξεκίνησε ως διαμαρτυρία για κοτόπουλα που είχαν υποστεί επεξεργασία με χλώριο, αλλά ο κόσμος κατάλαβε ότι δεν πρόκειται μόνο για πολίτες που χάνουν τα δικαιώματά τους αλλά και για κυβερνήσεις, καθώς οι επιχειρήσεις μπορούν να κινηθούν δικαστικά εναντίον κυβερνήσεων εφόσον θεωρούν ότι η νομοθεσία εμποδίζει την επιχειρηματική τους δραστηριότητα. Γι' αυτό και οι κυβερνήσεις χάνουν τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων... Υποστηρίζεται λοιπόν από ολοένα περισσότερους ανθρώπους και οργανώσεις.
