ΒΡΥΞΕΛΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Σε κλοιό δριμύτατων πιέσεων βρέθηκε για ακόμα μία φορά την Κυριακή η Ελλάδα στην ιδιότυπη μίνι-σύνοδο κορυφής για το προσφυγικό στις Βρυξέλλες. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ικανοποιώντας ένα κατά βάση γερμανικό αίτημα, κάλεσε στις Βρυξέλλες τους ηγέτες των κρατών μελών που βρίσκονται κατά μήκος της λεγόμενης διαδρομής των Δυτικών Βαλκανίων αλλά και τριών γειτονικών χωρών εκτός Ε.Ε. που εμπλέκονται λόγω των χερσαίων συνόρων τους με ευρωπαϊκές χώρες στο προσφυγικό, με στόχο να συμφωνήσουν σ' ένα πλάνο κοινής διαχείρισης της κρίσης. Ζητούμενο από αυτό το σχέδιο δράσης δεν ήταν άλλο από την «καθυστέρηση», αν όχι ανακοπή, της ροής των προσφύγων προς το εσωτερικό της Ευρώπης.
«Η πολιτική τού να στέλνονται άνθρωποι στα επόμενα σύνορα πρέπει να σταματήσει. Οι άνθρωποι πρέπει να καταγράφονται. Χωρίς καταγραφή, δεν υπάρχουν δικαιώματα», είπε κατηγορηματικά ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, μετά την ολοκλήρωση της μίνι-συνόδου, συμπυκνώνοντας την πεμπτουσία του σχεδίου δράσης 17 σημείων που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της διάσκεψης. Η ελληνική πλευρά, στο μάτι και πάλι του κυκλώνα, κλήθηκε να αντικρούσει ισχυρές πιέσεις και «παράλογες» απαιτήσεις που είχαν ξεκάθαρο στόχο τον εγκλωβισμό των προσφύγων στο εσωτερικό της, με πρώτο και κύριο μέτρο το «σφράγισμα» των χερσαίων συνόρων της Ελλάδας με την ΠΓΔΜ και την Αλβανία.
«Ο έλεγχος των ροών στα βόρεια σύνορά μας θα γίνεται αποκλειστικά από τις ελληνικές δυνάμεις και βεβαίως θα αυξήσουμε την ήδη υπάρχουσα συνεργασία μας με τις γειτονικές χώρες», δήλωσε ο πρωθυπουργός μετά την ολοκλήρωση της διάσκεψης, χαρακτηρίζοντας «παράλογη» την πρόταση να υπάρξει επιχείρηση της Frontex στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας. «Η μοναδική ανάμειξη της Frontex», εξήγησε, θα αφορά τη «διαδικασία της ταυτοποίησης», αν υπάρχουν περιπτώσεις προσφύγων οι οποίοι δεν έχουν ήδη ταυτοποιηθεί στα κέντρα υποδοχής, στα νησιά ή στην ενδοχώρα. Η δεύτερη «παράλογη» πρόταση που απερρίφθη από την Ελλάδα αφορούσε τη δυνατότητα μιας χώρας να μην επιτρέπει τη διέλευση προσφύγων που προέρχονται από άλλη χώρα στο έδαφός της. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, αν συνέβαινε αυτό, θα είχε ως αποτέλεσμα το σταμάτημα της ροής και τη δημιουργία ενός φαινομένου ντόμινο που θα κατέληγε στην επιβάρυνση κυρίως της Ελλάδας. Αντί αυτής της επιλογής, προκρίθηκε η ενημέρωση της χώρας διέλευσης για τον αριθμό των προσφύγων που την αφορούν.
Επιπλέον η Ελλάδα, απέρριψε πρόταση που επί της ουσίας αφορούσε τη δημιουργία «μιας πόλης» 50.000 προσφύγων στο εσωτερικό της Ελλάδας. Ο Αλέξης Τσίπρας επεσήμανε πως, αντί αυτής, έγινε αποδεκτή η ελληνική πρόταση για την προώθηση μιας διαδικασίας επιδότησης του ενοικίου 20.000 προσφύγων για το διάστημα που θα παραμένουν στην Ελλάδα, πέρα από τις δεσμεύσεις που έχει ήδη πάρει η Ελλάδα για 7.000 θέσεις σε hotspots στα νησιά και 20.000 θέσεις σε Αττική και Μακεδονία. Η συμφωνία για 20.000 αποκεντρωμένες θέσεις μέσω επιδότησης ενοικίου και προγραμμάτων υποδοχής σε οικογένειες «θα είναι μια ουσιαστική συμβολή στην πραγματική οικονομία», δήλωσε ο πρωθυπουργός, τονίζοντας παράλληλα πως θα έχει ως αποτέλεσμα την ένταξή τους «στον κοινωνικό ιστό».
Ευρωπαίος αξιωματούχος ξεκαθάριζε δε χθες πως οι 50.000 θέσεις υποδοχής δεν θα έχουν μόνιμο αλλά προσωρινό χαρακτήρα. Θα αφορούν δηλαδή την προσωρινή παραμονή όσων ενταχθούν στο σχήμα μετεγκατάστασης μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία μεταφοράς τους, όσων ακολουθήσουν την κανονική οδό της αίτησης ασύλου στην Ελλάδα μέχρι να ληφθεί η απόφαση αλλά και αυτών που δεν έχουν δικαίωμα ασύλου μέχρι να πραγματοποιηθεί η επιστροφή τους. Η εμπλοκή της Ύπατης Αρμοστείας, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, θα είναι πρωταρχικής σημασίας στην αξιοποίηση των πόρων προς όφελος των προσφύγων.
Οικονομική στήριξη
Βασική πτυχή της διαπραγμάτευσης από την πλευρά της Ελλάδας, πέρα από την εξασφάλιση της προόδου στο ζήτημα της μετεγκατάστασης των προσφύγων, ήταν ξεκάθαρα και η ελάφρυνση των οικονομικών βαρών που έχουν προκύψει από την προσφυγική πίεση τόσο στα νησιά και στις ένοπλες δυνάμεις όσο και γενικά στο Ελληνικό Δημόσιο από το κόστος της δημιουργίας και της λειτουργίας των hotspots και των κέντρων φιλοξενίας. Συμφωνώντας, λοιπόν, η Ελλάδα, στην ενίσχυση της δυνατότητας υποδοχής προσφύγων, εξασφάλισε αφενός περαιτέρω οικονομική στήριξη από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, αφετέρου δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την αναζήτηση δημοσιονομικών «ανταλλαγμάτων».
Συγκεκριμένα, όπως εξήγησε κοινοτική πηγή, οι ηγέτες των ευρωπαϊκών χωρών που ήταν παρόντες στη συνάντηση της Κυριακής δεσμεύτηκαν πως θα στηρίξουν χρηματοδοτικά την Ελλάδα και την Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες για τη δημιουργία των θέσεων υποδοχής στην Ελλάδα, ενώ Ευρωπαίος αξιωματούχος σημείωνε χθες πως ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βάλντις Ντομπρόβσκις, αναμένεται να αναφερθεί και αυτός κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του Αθήνα στην ανάγκη περαιτέρω οικονομικής στήριξης της Ελλάδας για την αντιμετώπιση του προσφυγικού.
Καλύτερα το βάρος να κατανέμεται μεταξύ Τουρκίας και Ευρώπης
Τέλος, ο Έλληνας πρωθυπουργός εξέφρασε στους ομολόγους του τη δυσαρέσκεια την ελληνικής πλευράς για τη μη συμμετοχή της Τουρκίας στη διάσκεψη, καθώς, όπως είπε, ο έλεγχος των προσφυγικών ροών δεν μπορεί να γίνει στη μέση του διαδρόμου αλλά στην πόρτα του. Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι πλέον κοινή η διαπίστωση πως η Τουρκία παίζει ρόλο πρωταρχικής σημασίας και στο εγγύς μέλλον θα υπάρξουν από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συγκεκριμένες προτάσεις προς την Τουρκία, κάτι που, όπως είπε, δημιουργεί την ελπίδα για αποφασιστική αντιμετώπιση των προσφυγικών ροών.
«Δεν μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα των προσφύγων στο σύνολό του, χρειαζόμαστε την Τουρκία», δήλωσε χαρακτηριστικά και η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μαζί με τον πρόεδρο της Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και τον ύπατο αρμοστή για τους Πρόσφυγες, Αντόνιο Γκουτιέρες. «Είναι καλύτερα το βάρος να κατανέμεται μεταξύ της Τουρκίας και της Ευρώπης», κατέληξε η ίδια.
