ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ
Για τα καλά μπαίνει στη δημόσια διεθνή συζήτηση το ζήτημα της ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους. Το "καυτό" ζήτημα το έχει θέσει η ελληνική κυβέρνηση μετ' επιτάσεως στους δανειστές, βρίσκοντας αρχικά συμμάχους το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αλλά και την κυβέρνηση Ομπάμα, η οποία φέρεται να "πίεσε" προς αυτήν την κατεύθυνση. Άλλωστε, όπως τόνισε χαρακτηριστικά και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης μιλώντας στην ΕΡΤ, προϋπόθεση για την επιτυχία του νέου προγράμματος είναι οπωσδήποτε η ρύθμιση του χρέους, αν όχι και η απομείωσή του, όπως η κυβέρνηση προτείνει.
Κατά τις τελευταίες ημέρες της διαπραγμάτευσης το θέμα έμεινε "ζεστό" μόνο από το ΔΝΤ, το οποίο δέχεται να... εισαχθεί στη συμφωνία μόνο υπό την προϋπόθεση της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, κάνοντάς το γνωστό προς όλες τις πλευρές και σε όλους τους τόνους.
Η αλλαγή των δεδομένων και το έγγραφο
Από την περασμένη Πέμπτη τα δεδομένα άλλαξαν. Μέχρι και η Γερμανία διακηρύσσει πλέον την ανάγκη ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους προσχωρώντας στις πάγιες θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης, και μάλιστα σε υψηλό κυβερνητικό επίπεδο (σ.σ.: αυτό του υπουργείου Οικονομικών), καθώς έχει πιεστεί από όλες τις πλευρές για την υπάρχουσα μη βιωσιμότητά του. Εξάλλου σοβαρές ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους αποτυπώνει έγγραφο - ανάλυση από την Κομισιόν και την ΕΚΤ, το οποίο αποκάλυψε η Wall Street Journal, στο οποίο αναφέρεται μάλιστα ότι θα απαιτηθούν μέτρα ελάφρυνσής του.
Το έγγραφο τριών σελίδων, το οποίο έχει περιέλθει στην κατοχή της Wall Street Journal, συντάχθηκε από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα που έχουν διαπραγματευθεί ένα νέο πρόγραμμα διάσωσης, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Ταμείου Διάσωσης της Ευρωζώνης.
Στο 201% το 2016!
Σύμφωνα με το έγγραφο, ακόμη κι αν η Ελλάδα εφαρμόσει πλήρως το πρόγραμμα διάσωσης και κατορθώσει να αντλήσει 13,9 δισ. ευρώ από την ιδιωτικοποίηση κρατικών περουσιακών στοιχείων, το χρέος της αναμένεται να παραμείνει στο 159,7% του ΑΕΠ το 2022. Για το 2020 οι εκτιμήσεις τοποθετούν την αναλογία χρέους προς ΑΕΠ στο 175%, ενώ για το κοντινό 2016 στο 201%!
Το επίπεδο του 2022 είναι σημαντικό, διότι οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης είχαν προηγουμένως υποσχεθεί να φέρουν το χρέος της χώρας στο 110% του ΑΕΠ σε μια προσπάθεια να παραμείνει και το ΔΝΤ εμπλεκόμενο στη διάσωση της χώρας από τη χρεοκοπία και την έξοδο από το ευρώ.
Αν η Ελλάδα εφαρμόσει μόνο μερικώς το πρόγραμμα, το χρέος της θα διαμορφωθεί στο 173,7% του ΑΕΠ το 2022, αναφέρει το έγγραφο. Διευκρινίζει, ωστόσο, πως, αν η Ελλάδα πετύχει καλύτερη των εκτιμήσεων ανάπτυξη και έσοδα από κρατικοποιήσεις, τότε το χρέος της θα υποχωρήσει στο 148% του ΑΕΠ το 2022.
Στο έγγραφο των θεσμών δεν γίνεται αναφορά για το τι θα συμβεί με το ελληνικό χρέος σε περίπτωση που η κυβέρνηση αποτύχει στην εφαρμογή του προγράμματος -ενδεχόμενο που αποτελούσε βασικό σενάριο στην έκθεση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους του ΔΝΤ πριν από την επιβολή των capital controls στα τέλη Ιουνίου.
Σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο, λόγω της επιδείνωσης της ελληνικής οικονομίας, με τους θεσμούς να αναμένουν ύφεση 2,3% φέτος και 1,3% το επόμενο έτος, υπάρχουν "σοβαρές ανησυχίες" για το κατά πόσον η Ελλάδα θα καταφέρει να αποπληρώσει το χρέος της.
Στην Ελλάδα τα κέρδη από τα ομόλογα
Για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους, το έγγραφο προτείνει οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης να μεταφέρουν για άλλη μια φορά στην Τράπεζα της Ελλάδος τα κέρδη τους από τα ελληνικά ομόλογα. Επιπλέον προτείνεται να δοθεί περισσότερος χρόνος στην Ελλάδα για την αποπληρωμή των δανείων και των τόκων. Με βάση αυτά, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να είναι σε θέση να αποφύγουν μια ονομαστική μείωση του χρέους της Ελλάδας, γνωστόν ως "κούρεμα", αναφέρουν στην έκθεσή τους οι θεσμοί.
Το έγγραφο δεν αναφέρει τις απόψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχουν και πάλι διαφορές μεταξύ της Ουάσιγκτον και των Ευρωπαίων εταίρων της, όμως η ουσία είναι ότι όλες οι πλευρές συμφωνούν στο ότι θα πρέπει να υπάρξει ελάφρυνση.
Έτοιμη η Γερμανία για ελάφρυνση του χρέους
Τελευταία προσχώρησε στην ομάδα των όσων θεωρούν το ελληνικό χρέος μη βιώσιμο και η Γερμανία. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο υφυπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Γενς Σπαν δήλωσε στο γερμανικό ραδιόφωνο ότι το Βερολίνο είναι έτοιμο να μιλήσει για ελάφρυνση του χρέους της Ελλάδας με τρόπους όπως η επιμήκυνση των χρόνων ωρίμανσης ή η άμβλυνση των όρων, αλλά ένα κούρεμα είναι εκτός συζήτησης.
"Ένα αποκαλούμενο κούρεμα δεν είναι νόμιμο, όταν (δηλαδή) παραδίδεις μέρος χρέους... αλλά υπό το σχήμα ελάφρυνση χρέους μπορεί κανείς επίσης να συζητήσει την επιμήκυνση των ωριμάνσεων, τον ορισμό χρονικών περιόδων χωρίς πληρωμές τόκων ή κεφαλαίου και μπορούμε να συζητήσουμε γι' αυτό, πάντοτε το λέγαμε αυτό" δήλωσε ο Γενς Σπαν στο δίκτυο του Deutschlandfunk.
Ο Γερμανός υφυπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι η γερμανική κυβέρνηση έχει κοινή θέση για την επίτευξη συμφωνίας με την Ελλάδα, η οποία θα πληροί ορισμένες προϋποθέσεις, υποβαθμίζοντας τις πληροφορίες για διάσταση απόψεων στους κόλπους της κυβέρνησης στο Βερολίνο.
"Η γερμανική κυβέρνηση στο σύνολό της... αναγνωρίζει ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει επιτύχει μία καλή συμφωνία. Υπάρχει μία εποικοδομητική προσέγγιση, μία προθυμία για την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, υπάρχει η παραδοχή ότι η Ελλάδα πρέπει να αλλάξει, εάν θέλει να παραμείνει στην Ευρωζώνη".
