Του Γιάννη Κουτσοκώστα
Οι γερά-γερά-Γερούν-διοι (μία λέξη) και οι βαστα-ΔουΝουΤούδες (επίσης μία λέξη) πάντα ευδοκιμούσαν και ευδοκιμούν στα περιβόλια της πολιτικής και στους ανθισμένους κήπους της δημοσιογραφίας μας. Και μάλιστα όχι ως σπάνιο, αλλά ως συνηθισμένο είδος. Γι' αυτό και δεν... έπεσε κανείς από τα σύννεφα στο άκουσμα της καταγγελίας Ρουμελιώτη ότι το ΔΝΤ και η Κομισιόν... επιμόρφωναν Έλληνες δημοσιογράφους για να προβάλλουν από τα μέσα ενημέρωσης τις... ευεργετικές επιπτώσεις των Μνημονίων στην πατρίδα και στις ζωές μας. Ούτε κανείς... πέταξε τη σκούφια του στον ουρανό από χαρά και ανακούφιση όταν ο ίδιος παράγοντας την... έκανε με ελαφρά πηδηματάκια και πήρε εν μέρει πίσω την καταγγελία του.
Κανείς δεν ξαφνιάστηκε, γιατί απλά όλοι γνωρίζουν ότι "όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά". Ότι η περίφημη τέταρτη εξουσία -και εδώ και διεθνώς- ολοένα και περισσότερο μοιάζει με θεραπαινίδα της πολιτικής και κυρίως της οικονομικής εξουσίας. Έχει χάσει προ πολλού και τον ρόλο και την ψυχή της. Άφησε στην άκρη τις... αξίες για να ασχοληθεί με τις... τιμές και αφέθηκε έτσι να γίνει ο ιμάντας πολιτικών, οικονομικών, ακόμα και γεωπολιτικών συμφερόντων. Για του λόγου το αληθές, θυμηθείτε τον ρόλο μεγάλων διεθνών πρακτορείων και πασίγνωστων δημοσιογράφων στους πολέμους στη Γιουγκοσλαβία, στον Κόλπο και στο Ιράκ.
Και στα καθ' ημάς, η δημοσιογραφία δεν έχασε την... παρθενιά της στα σεμινάρια του ΔΝΤ. Θυμηθείτε την περίφημη υπόθεση των μυστικών κονδυλίων του υπουργείου Εξωτερικών, τις λίστες με τα δωράκια της Siemens, όπως και τις αμαρτωλές σχέσεις εκπροσώπων του Τύπου ακόμα και με μυστικές υπηρεσίες. Ουδέποτε μάθαμε τι ακριβώς συνέβη σε αυτές τις υποθέσεις, καμία δεν εξιχνιάστηκε και από όλες το μόνο που έμεινε ήταν μια βαριά σκιά επί δικαίων και αδίκων. Γι' αυτό και δεν πέσαμε από τα σύννεφα και δεν πετάξαμε στον ουρανό ούτε με τη σαφή αρχική καταγγελία Ρουμελιώτη, ούτε με την ασαφή αναίρεσή της. Απλά και αυτή η θλιβερή υπόθεση κάνει πιο επιτακτική την ανάγκη, αυτή τη φορά, να δοθούν όλα τα στοιχεία στο φως. Με ονόματα, διευθύνσεις και αμοιβές.
Όχι για να πεταχθούν κάποιοι στην αρένα με τα θηρία και να κρεμαστούν άλλοι στα μανταλάκια. Ούτε βέβαια για ξεκαθάρισμα προσωπικών ή άλλων λογαριασμών, ούτε φυσικά για ένα ανώφελο κυνήγι μαγισσών.
Η αξία και η... τιμή της ενημέρωσης
Στις δύσκολες ημέρες που ζούμε η αλήθεια έχει αυταπόδεικτη αξία. Είναι αναζωογονητική, είναι όρος επιβίωσης της κοινωνίας. Είναι προϋπόθεση για να αποδίδονται τα του Καίσαρος στον Καίσαρα και για να ενοχοποιούνται οι επιλήψιμες συμπεριφορές και όχι οι απόψεις. Για να μη θεωρούνται -για παράδειγμα- συλλήβδην "ένοχοι" όλοι οι υποστηρικτές των Μνημονίων και για να μην "αθωώνονται" όλοι οι πολέμιοί τους.
Όμως η αποκάλυψη της αλήθειας έχει και μια άλλη ευρύτερη διάσταση και χρησιμότητα. Βοηθάει στο να ξαναδούμε από την αρχή και να αλλάξουμε, όπου χρειάζεται, τον τρόπο με τον οποίο παρέχεται το δημόσιο αγαθό της ενημέρωσης στην πατρίδα μας. Να ασχοληθούμε με το... πώς προσφέρεται και όχι με το... πόσο πωλείται. Με την αξία και όχι με την... τιμή.
Γιατί προφανώς η καταγγελία Ρουμελιώτη δεν αναφερόταν στη συνήθη πρακτική κάθε οργανισμού ή επιχείρησης, να προβάλλει τις θέσεις ή τα προϊόντα του σε ένα πλαίσιο διαφήμισης ή δημοσίων σχέσεων. Αυτό είναι και θεμιτό και επιβεβλημένο για κάθε οργανισμό που σέβεται τον εαυτό του και τους πελάτες του. Αναφερόταν στην προσπάθεια πανίσχυρων διεθνών οργανισμών, όπως είναι το ΔΝΤ και η Κομισιόν, που επεμβαίνουν, ελέγχουν και κατευθύνουν την ενημέρωση της κοινής γνώμης σε μια χώρα, προκειμένου να ποδηγετήσουν τους πολίτες της υπέρ των επιλογών τους. Με αυτή την έννοια έχει σημασία να μάθουμε πώς και από ποιους στήθηκε αυτός ο προπαγανδιστικός μηχανισμός και ποιος ήταν ο πραγματικός ρόλος του καθενός.
Οι "εθελοντές" και οι δημοσιογράφοι του... σεμιναρίου
Στην αρχή ήταν οι «εθελοντές». Οι εκ πεποιθήσεως... θαυμαστές των Μνημονίων που ανέλαβαν να κάνουν ό,τι δεν θα μπορούσαν ο Τόμσεν και ο Σόιμπλε. Να κάνουν, δηλαδή, πιο εύπεπτα τα «καλά» των Μνημονίων σε μια κοινή γνώμη δύσπιστη, ανήσυχη και αγανακτισμένη. Άλλοτε κουνούσαν από κάθε τηλεοπτικό, ραδιοφωνικό και έντυπο μετερίζι τα «σκιάχτρα» της καταστροφής, τον τρόμο της χρεοκοπίας και τον εφιάλτη του Grexit. Άλλοτε ορκίζονταν στη βιωσιμότητα του χρέους και άλλοτε έκρυβαν ειδήσεις και πληροφορίες εμφανιζόμενοι ως αυτόκλητοι υπερασπιστές του, αγνώστων λοιπών στοιχείων, δημοσίου συμφέροντος. Όσο και αν ακουστεί παράταιρο, είχαν κάθε δικαίωμα να το κάνουν εφόσον το πίστευαν. Κρίθηκαν και κρίνονται γι' αυτό.
Και μετά ήρθαν τα... σεμινάρια. Κάποιοι με τη συμμετοχή τους εμπλούτισαν τα βιογραφικά τους και έμειναν εκεί. Άλλοι επέλεξαν να απολαύσουν το τερπνόν και τη χλιδή των ταξιδιών, των πλούσιων γευμάτων και των πεντάστερων ξενοδοχείων. Και κάποιοι άλλοι προτίμησαν μόνο το ωφέλιμο της αμοιβής. Για όλους αυτούς, μικρό το κακό. Και αυτοί κρίνονται.
Το πρόβλημα είναι με όλους αυτούς που έσπευσαν να... επιμορφωθούν επ' αμοιβή για να γίνουν στη συνέχεια... επιμορφωτές της κοινής γνώμης και εκούσιοι και φανατικοί διαφημιστές των καταστροφικών μνημονιακών πολιτικών. Αυτοί, συνήθως σε διατεταγμένη υπηρεσία, συνόδευαν την προπαγάνδα για τα... καλά των Μνημονίων, με πύρινους λόγους για τα... κακά όσων διαφωνούσαν με τα Μνημόνια. Αυτοί ήταν που κουνούσαν το δάχτυλο στην κοινωνία και προσπαθούσαν να στρέψουν μια κοινωνική ομάδα εναντίον της άλλης. Γι' αυτούς το πρόβλημα είναι μεγάλο και σοβαρό. Πρόβλημα για το είδος της ενημέρωσης που παρείχαν και παρέχουν στην κοινή γνώμη. Πρόβλημα για το ίδιο το επίπεδο της ενημέρωσης στη χώρα και πρόβλημα για το σύνολο του δημοσιογραφικού κόσμου.
Ποιοι είναι όλοι αυτοί, που «φούσκωσαν» καριέρες και τραπεζικούς λογαριασμούς προπαγανδίζοντας επί χρήμασι την καταστροφή; Ειλικρινά δεν το γνωρίζω. Ακούω και διαβάζω πολλά και υποψιάζομαι περισσότερα. Αλλά αυτό δεν έχει σημασία. Αυτό που έχει σημασία είναι να δοθούν όλα τα στοιχεία στο φως για πολλούς λόγους:
Πρώτον, επειδή αυτοί οι δημοσιογράφοι του... σεμιναρίου και λίγοι είναι και δεν είναι εκλεκτοί. Και δεν μπορεί εξ αιτίας τους να εισπράττουν οι πολλοί την απαξίωση και τη χλεύη της κοινωνίας και τη ρετσινιά του αργυρώνητου.
Δεύτερον, για να «γνωριστούμε» καλύτερα μεταξύ μας.
Τρίτον, για να "εκπαιδευτούμε" όλοι μαζί και να μάθουμε στο εξής να ξεχωρίζουμε ποια απ' όσα ακούμε και διαβάζουμε λέγονται και γράφονται επί πληρωμή και ποια όχι. Θα ήταν και χρήσιμο και ευεργετικό για όλους μας. Και για την κοινωνία.
