Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Κάθε μέρα που περνάει, βαραίνει και περισσότερο το κλίμα στις ελληνογερμανικές σχέσεις, όχι μόνο σε επίπεδο ηγεσίας -κάτι αρκετά συνηθισμένο μεταξύ εταίρων, ειδικά όταν οι κυβερνήσεις έχουν αντίθετο πολιτικό πρόσημο ή όταν έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα-, αλλά και σε επίπεδο κοινής γνώμης, από το οποίο λίγο απέχει να εξελιχθεί σε επίπεδο λαών.
Αν και ειδικά στην περίπτωση της Ελλάδας και της Γερμανίας υπάρχουν πάρα πολλοί «κοινοί θνητοί» που έχουν ίδια εμπειρία του πώς είναι η άλλη χώρα, τόσο λόγω μετανάστευσης όσο και λόγω τουρισμού, οπότε είναι πιο δύσκολο να εξελιχθεί η όποια σύγκρουση μεταξύ των ηγεσιών σε μίσος μεταξύ των λαών, ωστόσο, η δυσπιστία κερδίζει συνεχώς έδαφος.
Κι επειδή στη Γερμανία το «βαρόμετρο» του δεύτερου προγράμματος της δημόσιας τηλεόρασης μετράει κάθε μήνα, πέρα από τη δημοτικότητα των πολιτικών και των κομμάτων, και τις απόψεις των πολιτών για άλλα θέματα που κυριαρχούν στην επικαιρότητα, ρωτήθηκε χθες το σύνηθες δείγμα τι πιστεύει για την Ελλάδα. Μόνο το 40% των ερωτηθέντων απάντησε ότι η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει στην Ευρωζώνη -τον Φεβρουάριο στην ίδια δημοσκόπηση το ποσοστό ήταν 52%- ενώ η πλειοψηφία δηλώνει πλέον υπέρ της εξόδου.
Προφανώς, τόσο οι δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε περί «ανεύθυνης» κυβέρνησης στην Αθήνα και άλλων πολιτικών όσο και η σχετική αρθρογραφία στον Τύπο και τα ρεπορτάζ στην τηλεόραση έχουν πείσει τη γερμανική κοινή γνώμη ότι η κυβέρνηση Τσίπρα δεν είναι «σοβαρή». Στο ερώτημα "εάν η ελληνική κυβέρνηση συμπεριφέρεται σοβαρά έναντι των εταίρων της μόνο το 11% αποφάνθηκε ότι ναι, με ένα 80% να πιστεύει πως όχι. Επίσης στο ερώτημα εάν πιστεύετε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα εφαρμόσει τα όσα υποσχέθηκε σε επίπεδο μεταρρυθμίσεων", μόνο ένα 14% απάντησε θετικά, με το 82% να δηλώνει ότι αμφιβάλλει.
Κι όλα αυτά ενώ οι Γερμανοί δεν έχουν πεισθεί πως δεν θα τους κοστίσει μια έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ. Ένα 32% εκτιμά ότι ένα Grexit θα έχει βαριές επιπτώσεις στη Γερμανία, ένα 47% όχι τόσο βαριές και μόνο ένα 11% πιστεύει ότι δεν θα έχει καμία οικονομική επίπτωση. Τέλος το 80% των ερωτηθέντων συμφωνεί ότι δεν πρέπει να δοθεί άλλη οικονομική βοήθεια στην Ελλάδα, ενώ μόνο ένα 15% θέλει να δοθούν επιπλέον χρήματα.
Προσπάθειες αποκλιμάκωσης
Τόσο το αρνητικό κλίμα στην κοινή γνώμη όσο και οι εσωτερικοί καυγάδες στα δύο κυβερνώντα χριστιανικά κόμματα (CDU/ CSU) με αφορμή το ελληνικό ζήτημα, που οδηγούν σε έναν επικίνδυνο φαύλο κύκλο -με τον Σόιμπλε να το παίζει σκληρότερος του συνηθισμένου για να μαζεύει τις διαρροές, κι αυτή η σκληράδα με τη σειρά της να ενισχύει τη δυσπιστία της κοινής γνώμης έναντι της Αθήνας- κάνουν την καγκελαρία να ρίχνει τους τόνους: «Θέλουμε να είμαστε για την Ελλάδα ένας καλός φίλος και εταίρος» δήλωσε χθες κατά την τακτική ενημέρωση των πολιτικών συντακτών ο εκπρόσωπος της Άνγκελα Μέρκελ, ενώ, σύμφωνα με κύκλους της καγκελαρίας, τους οποίους επικαλείται το Euroinsight, η Μέρκελ είναι αποφασισμένη να αποτρέψει ένα Grexident, μια έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ λόγω «ατυχήματος», ακόμη και με «ανορθόδοξους» τρόπους.
Η αιώρηση του «ατυχήματος»
Αυτό ακριβώς το Grexident δεν αποκλείει πλέον ο υπουργός της των Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, σύμφωνα με δικές του δηλώσεις το βράδυ της Πέμπτης στην αυστριακή ραδιοφωνία στη Βιέννη. Μετά τη συνάντησή του με τον Αυστριακό ομόλογό του Χανς Γιεργκ Σέλινγκ, ο Σόιμπλε δήλωσε: «Δεδομένου ότι η ευθύνη και η δυνατότητα της απόφασης για το τι θα συμβεί βρίσκεται μόνον στην Ελλάδα και δεδομένου ότι δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς κάνουν οι υπεύθυνοι στην Αθήνα, δεν μπορούμε να το αποκλείσουμε».
Ωστόσο, λίγο νωρίτερα, σε ομιλία του για την ευρωπαϊκή κρίση στην αυστριακή πρωτεύουσα, ο Σόιμπλε είχε εκφράσει την εκτίμηση ότι η Ελλάδα μπορεί να ξεπεράσει το πρόβλημα χρέους που αντιμετωπίζει. «Κάθε χώρα της Ευρωζώνης μπορεί να φτάσει και πάλι στο σημείο να παράγει όσα σκοπεύει να ξοδέψει, και η Ελλάδα βρίσκεται σε καλό δρόμο ως προς αυτό» είπε.
Κατά τα άλλα επανέλαβε για πολλοστή φορά ότι «μόνο εάν η Ελλάδα τηρήσει τις συμφωνίες που έχει κάνει με τους πιστωτές της θα λάβει περαιτέρω οικονομική βοήθεια», ενώ εμμέσως πλην σαφώς απάντησε στις κατηγορίες από την Αθήνα ότι προσέβαλε τον Γ. Βαρουφάκη, λέγοντας πως «το πρόβλημα δεν λύνεται κάνοντας τους άλλους αποδιοπομπαίους τράγους».
Τον Σόιμπλε βγήκε να υπερασπιστεί και ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ, από τη Χάγη, λέγοντας ότι στην Ελλάδα αναζητούν τους αίτιους για τα προβλήματά τους «πάρα πολύ» στο εξωτερικό: «Και το πιο δημοφιλές θύμα είναι η Γερμανία αυτή την περίοδο».
Πάντως, το γερμανικό περιοδικό Spiegel, που ασχολείται εξονυχιστικά με τη... δυσθυμία στις ελληνογερμανικές σχέσεις, ανάρτησε χθες στην ιστοσελίδα του μια έκκληση προς τις δύο πλευρές, Αθήνα και Βερολίνο, με τίτλο «Παρακαλώ, σταματήστε» και με βασικό επιχείρημα ότι η κλιμάκωση των τόνων «κάνει τους συμβιβασμούς πιο δύσκολους και πυροδοτεί τις προκαταλήψεις» και στην Ελλάδα και στη Γερμανία.
Η στάση της Μέρκελ με... διαρροές
Από την άλλη πλευρά η καγκελάριος Μέρκελ δείχνει να μην συμμερίζεται την... άνεση, αληθινή ή όχι, του Σόιμπλε με το ενδεχόμενο ενός «ατυχήματος», αν πιστέψει κανείς τις διαρροές στο Euroinsight. Αξιωματούχοι της καγκελαρίας στο Βερολίνο φέρονται να δηλώνουν ότι μια έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θα ήταν μόνο απόρροια πολιτικής απόφασης από την Αθήνα κι όχι προϊόν «ατυχήματος», επειδή η Αθήνα δεν θα καταφέρει να πιάσει τους στόχους είτε στο μέτωπο των μεταρρυθμίσεων είτε των πληρωμών. Στην περίπτωση που τείνει να ξεμείνει η Αθήνα από ρευστότητα, η καγκελαρία είναι έτοιμη να στηρίξει ανορθόδοξες λύσεις, από την αύξηση του ορίου έκδοσης εντόκων γραμματίων μέχρι πληρωμή δόσεων από το τρέχον πρόγραμμα, ακόμη και καθυστέρηση πληρωμών προς το ΔΝΤ.
Να σημειωθεί ότι πρόκειται για διαρροές, οι οποίες ωστόσο ταιριάζουν με τα μέχρι τώρα μηνύματα από την καγκελαρία ότι δεν θέλει να ρισκάρει ένα Grexit και τις πιθανές «χαώδεις» επιπτώσεις του στην Ευρωζώνη, καθώς το δόγμα της Μέρκελ παραμένει ότι «εάν γκρεμιστεί η Ευρωζώνη, γκρεμίζεται η Ευρώπη».
Μοσκοβισί: Καταστροφικό το Grexit
Σε ανάλογο μήκος κύματος κινείται και ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί, που προειδοποιεί με συνέντευξή του στο σημερινό τεύχος του Spiegel ότι μια έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θα μπορούσε να είναι η αρχή του τέλους του ενιαίου νομίσματος.
«Σε τελική ανάλυση, όλοι μας στην Ευρώπη συμφωνούμε πως ένα Grexit θα μπορούσε να είναι καταστροφή τόσο για την ελληνική οικονομία όσο και για την Ευρωζώνη συνολικά» είπε. «Δεν είμαστε απλώς μια ζώνη κοινών ισοτιμιών, είμαστε μια νομισματική ένωση, κι αν μια χώρα φύγει από αυτή την ένωση, οι αγορές θα αρχίσουν αμέσως να ρωτάνε ποια θα είναι η επόμενη. Αυτό θα μπορούσε να είναι η αρχή του τέλους».
