Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Πρόκειται για μπλόφα ή για πραγματική αλλαγή πλεύσης της γερμανικής κυβέρνησης; Αυτό είναι το βασικό ερώτημα που απασχολεί από προχθές το βράδυ τον γερμανικό Τύπο, μετά την «αδιάκριτη» διαρροή από κυβερνητικούς κύκλους στο περιοδικό Spiegel ότι μια έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ είναι πλέον «διαχειρίσιμη». Όσοι πιστεύουν το πρώτο θεωρούν ότι είναι μια απαράδεκτη προσπάθεια να εμπλακεί το Βερολίνο στον ελληνικό προεκλογικό αγώνα. Όσοι θεωρούν ότι πρόκειται για στροφή 180 μοιρών, στο μέχρι τώρα δόγμα «θα κρατήσουμε την Ελλάδα στο ευρώ, όσο κι αν κοστίσει», επισημαίνουν πόσο «ακριβό» είναι κάτι τέτοιο οικονομικά για τη Γερμανία -οι εκτιμήσεις ποικίλουν μεταξύ 50 και 80 δισεκατομμυρίων ευρώ- και προσπαθούν να σταθμίσουν τους πολιτικούς κινδύνους.
Εντός των γερμανικών συνόρων, αυτή η νέα συζήτηση περί Grexit προκαλεί κραδασμούς στην κυβέρνηση συνασπισμού της Μέρκελ. Ο αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομίας Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τα πνεύματα στο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα του, που είναι έξαλλο με το ενδεχόμενο αλλαγής γραμμής έναντι της Ελλάδας, τόνισε ότι «στόχος όλης της κυβέρνησης, της Ε.Ε. και της κυβέρνησης της Αθήνας είναι να μείνει η Ελλάδα στην Ευρωζώνη». Πρόσθεσε, όμως, ότι καθώς η Ευρωζώνη είναι σήμερα πιο σταθερή και ανθεκτική από παλιότερα, «δεν εκβιάζεται πια». Κι αυτό μόνο ως προειδοποίηση προς την επόμενη ελληνική κυβέρνηση μπορεί να εκληφθεί.
Το ενδιαφέρον είναι ότι αντιρρήσεις για τη «διαρροή» στο Spiegel εκφράζουν και μεγαλοστελέχη της Δεξιάς. Ο υπουργός Οικονομικών της Βαυαρίας, Χριστιανοκοινωνιστής, Μάρκους Ζέντερ, που από το 2011 δεν θεωρούσε κακό ένα Grexit, δηλώνει τώρα ότι δεν έχει κανένα νόημα «να απειλούμε τους Έλληνες».
Αλλά και εκτός των γερμανικών συνόρων η συζήτηση περί Grexit είχε ήδη την πρώτη επίπτωση: Με το άνοιγμα των ασιατικών αγορών, το ευρώ έπεσε για πρώτη φορά μετά τον Μάιο του 2006 κάτω από τα 1,20 δολάρια. Ρόλο για την πτώση, βέβαια, δεν έπαιξε μόνο η Ελλάδα αλλά και η προσδοκία των αγορών ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα προχωρήσει σε ποσοτική χαλάρωση αμέσως μετά τη συνεδρίαση του διευθυντηρίου της στις 22 Ιανουαρίου.
Η «αδιακρισία» της γερμανικής κυβέρνησης, που βεβαίως δεν επιβεβαιώθηκε επισήμως, αλλά ούτε διαψεύστηκε επαρκώς, προκάλεσε αντιδράσεις και στις Βρυξέλλες, που, ενώ συμφωνούν επί της ουσίας στο ότι δεν θα ήθελαν να κάνουν σημαντικές υποχωρήσεις στη διαπραγμάτευση με την επόμενη κυβέρνηση της Αθήνας, έχουν... μπερδευτεί και ενοχληθεί από τη νέα τακτική του Βερολίνου.
Πάντως, για τον Γάλλο πρόεδρο δεν υπάρχει τέτοια νέα τακτική. Ο Φρανσουά Ολάντ αμφισβήτησε ότι οι πληροφορίες που μετέδωσε το Spiegel για ενδεχόμενο Grexit απηχούν τις θέσεις της Μέρκελ και τόνισε ότι «η συμμετοχή της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ εναπόκειται στην ίδια και μόνο σ' αυτή». Αν και ερωτήθηκε επανειλημμένα για τις ελληνικές εκλογές, ο Ολάντ απέφυγε συστηματικά να πάρει θέση για το τι θα συμβεί σε ενδεχόμενη επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ και αρκέστηκε να δηλώσει πως η επόμενη κυβέρνηση πρέπει να τηρήσει τις δεσμεύσεις της χώρας. «Αυτό είναι η Δημοκρατία. Οι Έλληνες είναι ελεύθεροι να επιλέξουν την τύχη τους, όμως, ταυτόχρονα, υπάρχουν δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί. Η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει να σεβαστεί τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα».
Ερωτηθείς για την άνοδο της νεο-Αριστεράς, η οποία αν και εμφανίζεται φιλοευρωπαϊκή αντιτίθεται στη λιτότητα, ο Ολάντ είπε πως «Ελλάδα και Ισπανία έχουν πληρώσει βαρύ τίμημα για να παραμείνουν στο ευρώ», με αποτέλεσμα να ανέλθουν αριστερές δυνάμεις που σε κάποιες περιπτώσεις είναι ριζοσπαστικές. «Η Ευρώπη δεν μπορεί να εξομοιωθεί με τη λιτότητα. Η Γαλλία έχει δώσει προτεραιότητα στην ανάπτυξη, με τρόπο που δεν εμποδίζει τη μείωση των δημοσίων ελλειμμάτων» τόνισε ο Ολάντ.
Στο μεταξύ, εντύπωση έκανε χθες η εκτίμηση που διατύπωσε ο Αμερικανός οικονομολόγος του πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ Μπάρι Άιχενγκριν ότι πιθανή έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ «θα είναι μια Lehman Brothers στο τετράγωνο». Μιλώντας στην ετήσια σύνοδο της Ένωσης Οικονομολόγων, ο Άιχενγκριν προέβλεψε ότι οι Ευρωπαίοι πολιτικοί για άλλη μια φορά θα «καταπιούν» κάποια πράγματα και θα κάνουν τους απαραίτητους συμβιβασμούς προκειμένου να μείνει η Ελλάδα στο ευρώ: «Παρ' ότι το να μείνει ενωμένη η Ευρωζώνη κοστίζει ακριβά και είναι δύσκολο και επίπονο για τους πολιτικούς, το σπάσιμο θα είναι ακόμα ακριβό και περισσότερο δύσκολο» υποστήριξε.
