Τελευταία, πολλοί αναλυτές χρησιμοποιούν το προηγούμενο της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας για να υποστηρίξουν ότι η Ελλάδα μπορεί να βγει από το Μνημόνιο, αρκεί να υπάρξει συναίνεση μεταξύ των κομμάτων. Μια ανάλυση των δεδομένων της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας, από τη μια, και της Ελλάδας, από την άλλη, δείχνει πόσο προβληματική είναι αυτή η "αθώα" άποψη. Τα Μνημόνια της Πορτογαλίας κι ακόμη περισσότερο της Ιρλανδίας δεν έχουν την ίδια ένταση με το ελληνικό.
Αν δούμε τα βασικά μεγέθη, θα διαπιστώσουμε σημαντικές διαφορές, παρ' ότι και στις τρεις χώρες εφαρμόστηκαν περιοριστικά προγράμματα. Η ύφεση στην Πορτογαλία και την Ιρλανδία κυμάνθηκε κοντά στο 7% και σχεδόν έχει απορροφηθεί, ενώ στην Ελλάδα αγγίζει το 25%, ακόμη κι αν δεν συνυπολογιστεί ολόκληρη η ύφεση του 2010, χρονιάς έναρξης του Μνημονίου, αφού πιθανόν ένα μέρος της να μην οφείλεται στα σκληρά μέτρα, αλλά στη σοβούσα από το 2009 δημοσιονομική κρίση.
Η μείωση των μισθών (μέσο ωρομίσθιο) στην Πορτογαλία ήταν περίπου 8%, στην Ιρλανδία μάλλον μικρότερη, ενώ στην Ελλάδα ξεπέρασε το 25%, ενώ η άνευ προηγουμένου μαζική ανεργία ρίχνει ακόμη περισσότερο τις αποδοχές και καθιστά επισφαλή τη θέση των εργαζόμενων.
Με την έναρξη της κρίσης, που δεν έχει τα ίδια χαρακτηριστικά και στις τρεις χώρες, στοιχείο όχι αμελητέο, το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα (115%) ήταν το μισό, ως ποσοστό του ΑΕΠ, από το χρέος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων της Πορτογαλίας (245%) και το ένα τρίτο του αντίστοιχου ιδιωτικού χρέους της Ιρλανδίας (325%). Τότε, μόλις το 10% του χαμηλού ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα ήταν "κόκκινο". Σήμερα, ελέω μνημονιακής πολιτικής, εκτοξεύθηκε στο 40%, ανατροφοδοτώντας τον φαύλο κύκλο της κρίσης.
Πορτογαλία και Ιρλανδία δεν πήραν μετά το Μνημόνιο νέο, "λάιτ" έστω, Μνημόνιο, ενώ η Ελλάδα ετοιμάζεται να μπει τώρα σε πρόγραμμα πιθανόν αντίστοιχο των δύο άλλων χωρών.
Ασφαλώς, αν το κούρεμα του ελληνικού χρέους γινόταν το 2010, ταυτόχρονα με την πρώτη διανειακή σύμβαση, το ελληνικό πρόβλημα ως προς το χρέος τουλάχιστον θα είχε αντιμετωπισθεί και θα έμενε η δύσκολη δημοσιονομική προσαρμογή και η καταπολέμηση των αιτιών, που διόγκωσαν το ελληνικό πρόβλημα (φοροδιαφυγή, διαφθορά, πελατειακές σχέσεις, καταναλωτικό μοντέλο κ.ά.). Αν είχε ακολουθηθεί αυτός ο δρόμος, θα μπορούσε να υπάρξει συνεννόηση. Δεν ακολουθήθηκε όμως...
Σταύρος Καπάκος
