Του Πασχάλη Τεμεκενίδη*
Από όποια οπτική γωνία κι αν το βλέπει κανείς, ένα είναι βέβαιο: η χρονική συγκυρία είναι κρίσιμη για την (οριστική;) διαμόρφωση των συσχετισμών ενόψει πιθανών εκλογών, είτε με αφορμή την αδυναμία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας είτε με τις εξελίξεις στα θέματα της οικονομίας και του χρέους.
Οι δημοσκοπήσεις που έτρεξαν μετά τις καλοκαιρινές διακοπές συγκλίνουν σε γενικές γραμμές στη διαπίστωση ότι το προβάδισμα του ΣΥΡΙΖΑ έναντι της Ν.Δ. που καταγράφηκε στις ευρωεκλογές του Μαΐου 2014, όχι μόνο σταθεροποιείται, αλλά μάλλον διευρύνεται, τόσο λόγω της ενίσχυσης των ποσοστών της αξιωματικής αντιπολίτευσης, όσο και λόγω του ισχυρού πλήγματος που επέφερε στην κυβέρνηση η επιβολή του ΕΝΦΙΑ, κυρίως σε επίπεδο συμβολισμών και ως διάψευση προσδοκιών ανακούφισης που είχαν δημιουργηθεί την άνοιξη με την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος και τη δειλή -έστω- έξοδο στις αγορές...
Αν και δεν φαίνεται να είναι ακόμα εκεί, οι αναγωγές επί των εγκύρων σε όλες σχεδόν τις δημοσκοπήσεις δείχνουν τον ΣΥΡΙΖΑ να ξεπερνά το 30% σε εκλογική επιρροή (σε μερικές μάλιστα να φτάνει το 33%-35%) και συνεπώς να αποκτά κρυφές ελπίδες αυτοδυναμίας. Την ίδια στιγμή η Ν.Δ., παρά τη σχετική υποχώρηση από τα ποσοστά του 2012, και παρά την εφαρμογή αντιδημοφιλών μέτρων κατά την τελευταία διετία, δείχνει να αντέχει και να συσπειρώνει το μεγαλύτερο μέρος της φιλο-κυβερνητικής και αντι-ΣΥΡΙΖΑ ψήφου, συμπιέζοντας ταυτόχρονα τον έτερο σύμμαχο στην κυβέρνηση -το ΠΑΣΟΚ- και μην αφήνοντας περιθώρια ανάπτυξης -μέχρι στιγμής- σε άλλα μικρότερα δεξιόστροφα σχήματα.
Η σημαντική αλλαγή που παρατηρείται από την προ των ευρωεκλογών περίοδο είναι η ενίσχυση της κυβερνητικής εικόνας του ΣΥΡΙΖΑ, είτε λόγω της θετικής επίδρασης που είχαν στο προφίλ του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ οι πρωτοβουλίες διεθνών επαφών και ενεργειών (που "ανακουφίζουν" την ενδεχόμενη ανασφάλεια μέρους του εκλογικού σώματος ως προς τις δυνατότητες συνεννόησης - ανάπτυξης αποτελεσματικού διαλόγου μεταξύ μιας κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και των ξένων εταίρων - πιστωτών μας), είτε λόγω της -προς τα έξω- ομοψυχίας και "νηνεμίας" που παρατηρείται τον τελευταίο καιρό στις τοποθετήσεις στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ που προέρχονται από διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες. Η εύθραυστη όμως αυτή εικόνα δεν είναι ακόμα παγιωμένη και η διατήρηση - ενίσχυσή της, θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της εκλογικής δυναμικής της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η παρουσία του Α. Τσίπρα στη ΔΕΘ δείχνει να αποτιμάται μάλλον θετικά από το εκλογικό σώμα, παρά τις επιφυλάξεις για τη δυνατότητα υλοποίησης των υπεσχημένων.
Στη Ν.Δ. το μεγάλο ζητούμενο είναι η δημιουργία αντίβαρου στην "ελπίδα" που δημιουργεί η αξιωματική αντιπολίτευση σε μεγάλο, πλέον, μέρος του εκλογικού σώματος. Η τακτική της κινδυνολογίας που δειλά προσπάθησε να επανέλθει -ανάλογη με την αποτελεσματική τακτική του 2012- δεν περπατάει και οι λόγοι είναι απλοί: ο "ώριμος" και "ρεαλιστής" ΣΥΡΙΖΑ του 2014 δεν είναι ο "ορμητικός" και "ριψοκίνδυνος" ΣΥΡΙΖΑ του 2012 στα μάτια των ψηφοφόρων και η σχεδόν αντιμνημονιακή Ν.Δ. του 2012 έχει φορτωθεί στις πλάτες της δύο χρόνια μνημονιακής πορείας.
Χρειάζεται επειγόντως μια θεαματική ένδειξη -έστω και συμβολική- αλλαγής πλεύσης και μετα-μνημονιακού οράματος, είτε με την έναρξη της διαδικασίας διαπραγμάτευσης για την ελάφρυνση του χρέους (πριν από τις ενδεχόμενες κάλπες και με πρωτοβουλία της κυβέρνησης), είτε με την ενσωμάτωση μέτρων ανακούφισης στον επικείμενο προϋπολογισμό, ακόμα και ερήμην της τρόικας.
* Ο Πασχάλης - Αλέξανδρος Τεμεκενίδης είναι Διευθυντής Ερευνών Palmos Analysis ([email protected])
