Μνήμη Antonio Velluto
Τελικά, εκτός απροόπτου, η ετήσια γενική συνέλευση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων θα γίνει στη Μόσχα. Όπως είχε αρχικά αποφασιστεί, πριν από το πρωτοφανές σίριαλ που ακολούθησε, γεμάτο εντάσεις, επιθέσεις, κορυφώσεις. Με παράπλευρες αψιμαχίες που συνεχίζονται ακόμη.
Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία (EFJ) είναι περιφερειακό τμήμα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (IFJ). Η οποία Διεθνής στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου υπήρχε παράλληλα με τη Διεθνή της Πράγας, που μέλη της είχε τις δημοσιογραφικές ενώσεις των χωρών σοβιετικής επιρροής. Είχε, όπως λέγεται, περάσει από διάφορες φάσεις, για τις οποίες τα πολλά λόγια αποφεύγονται, και μάλιστα είχε κατηγορηθεί για διασυνδέσεις με μυστικές αμερικανικές υπηρεσίες. Ανέστειλε τη λειτουργία της για ένα διάστημα και ξαναγεννήθηκε σε βάσεις, όπως είχε δηλωθεί, απόλυτης διαφάνειας.
Σήμερα μέλη της είναι 135 σωματεία και ενώσεις απ' όλο τον κόσμο. Και οι δύο Ομοσπονδίες στεγάζονται στα ίδια γραφεία, στις Βρυξέλλες, ενώ και στις δύο, επί τρεις περίπου δεκαετίες, κυρίαρχη προσωπικότητα υπήρξε ο Άινταν Γουάιτ. Δραστήριος, συγκεντρωτικός και οπωσδήποτε χαρισματικός. Ένας δημοσιογράφος ιρλανδικής καταγωγής, ο οποίος, χωρίς να έχει εκλεγεί, είχε χρισθεί γενικός γραμματέας. Θα λέγαμε περισσότερο ένα είδος οργανωτικού γραμματέα παρά συνδικαλιστής.
Mέλος της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (CES), η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία έχει βασική καταστατική της υποχρέωση την «επεξεργασία και αντιμετώπιση συνδικαλιστικών θεμάτων που σχετίζονται με την άσκηση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος». Θέματα τα οποία φέρνει στην ετήσια συνέλευση η εκλεγόμενη Διευθύνουσα Επιτροπή. Στην αρμοδιότητα της οποίας είναι και η απόφαση για τον τόπο και τον χρόνο διεξαγωγής της ετήσιας συνέλευσης.
Για το 2014, στις 20 Μαρτίου αποφασίστηκε η συνέλευση να γίνει στη Μόσχα, στις 6 και 8 Ιουνίου. Η προετοιμασία προχωρούσε απρόσκοπτα μέχρι που μπήκε στη μέση ο πόλεμος στην Ουκρανία. Και μαζί, ο πόλεμος στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας. Όταν, με μήνυμα του πρόεδρου της Μόργκενς Μπζέριγκαρντ -είναι Δανός και ικανός πρόεδρος- ανακοινώθηκε ότι η συνέλευση στη Μόσχα ματαιώνεται. Μετά από ένσταση της Ένωσης Πολωνών Δημοσιογράφων, η οποία κατήγγειλε ότι «για την κατάσταση που δημιουργήθηκε στην Ουκρανία ευθύνονται και οι Ρώσοι δημοσιογράφοι που λειτουργούν ως όργανα της ρωσικής προπαγάνδας».
Ακολούθησε χαμός. Με πρώτους στον χορό τους Ιταλούς και στη συνέχεια τους Ισπανούς, Γάλλους, Πορτογάλους. Οι οποίοι και αρνήθηκαν να αποδεχτούν την ανατροπή της απόφασης.
Έτσι, για πρώτη φορά έγινε τόσο φανερή η κρυφή, αλλά γνωστή στους πάντες κόντρα ανάμεσα στους Νοτιοευρωπαίους απ' τη μια μεριά και τους Βορειο-κεντροευρωπαίους από την άλλη. Μια υποβόσκουσα κόντρα που κρατάει χρόνια. Όπου οι Νότιοι, μαζί τους και κάποιοι άλλοι, όπως Άγγλοι και Ιρλανδοί, αρνούνται καπελώματα, προσπαθούν για προοδευτικότερες πολιτικές και, αν και λιγότεροι, συχνά τα καταφέρνουν.
Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι το πνεύμα αυτής της αντιπαράθεσης υπάρχει αντίστοιχα και στη Διεθνή Ομοσπονδία. Σε μεγαλύτερη, βέβαια, κλίμακα. Όπου, σε γενικές γραμμές θα λέγαμε ότι στη μια πλευρά είναι Βορειο-κεντροευρωπαίοι, Καναδοί, Αυστραλοί, Απωανατολίτες. Στην άλλη, Νοτιοευρωπαίοι, Νοτιομερικανοί, Αφρικανοί, τριτοκοσμικοί πολλοί.
Ώσπου, στο προ τετραετίας συνέδριο, επεκράτησαν οι δεύτεροι. Πρόεδρος εξελέγη ο Τζιμ Μπουμέλα -επανεξελέγη πέρυσι- που είναι Αγγλομαροκινός και περισσότερο μελαψός παρά λευκός. Και γενική γραμματέας η Βραζιλιάνα Κόστα Μπεθ, που ανεβαίνει καμαρωτή στο βήμα φορώντας τις πολύχρωμες μαντίλες της πατρίδας της.
Οι συσχετισμοί είχαν αλλάξει. Ο Άινταν Γουάιτ είχε παραιτηθεί και δεν ξανάδωσε σημεία ζωής.
Η φετινή ευρωπαϊκή διαμάχη συνεχίζεται επί μήνες. Με το διαδίκτυο και τα τηλέφωνα να παίρνουν φωτιά και με κουβέντες συχνά βαριές. Χαμηλοί τόνοι στην αρχή, δυνατότεροι στη συνέχεια, μέχρι που κυκλοφόρησε η φήμη για ένα παρασκήνιο που ήθελε πίσω από την όλη ιστορία... δάκτυλο γερμανικό. Και συγκεκριμένα, πίσω από τους καταγγέλλοντες Πολωνούς να βρίσκεται η μία από τις δύο γερμανικές Ενώσεις, η συντηρητική. Μια και η άλλη, η Verdi, είναι και μαχητικό μέλος του πανίσχυρου γερμανικού συνδικάτου IG Metal.
Η συνέχεια δόθηκε με μια νέα διάσκεψη της Διοικούσας στις Βρυξέλλες. Όπου, με ισχνή πλειοψηφία, ξαναποφασίστηκε ως τόπος διεξαγωγής του συνεδρίου η Μόσχα, στις αρχές του Νοεμβρίου. Άγνωστο, για την ώρα, αν η διαμάχη πήρε τέλος.
Ωστόσο, όπως και να έχει το θέμα, την απόφαση για τη Μόσχα φαίνεται να την χάρηκαν ιδιαίτερα οι Νότιοι. Όλοι, εκτός από έναν, τον Antonio Vellutο. Ο οποίος έφυγε ήσυχα από τη ζωή μια από τις ημέρες της μεγάλης έντασης, στο σπίτι του, στο Μιλάνο. Περιτριγυρισμένος από την ωραία του οικογένεια και τους αγαπημένους συνδικαλιστές συναδέλφους του.
Άνθρωπος απέραντα ευγενής και καλλιεργημένος, είχε γεννηθεί σ' ένα χωριό του ιταλικού Νότου που ονομάζεται Τροία. Όπου, μικρός, σκάβοντας στα χωράφια του πατέρα του, έβρισκε κομμάτια από αρχαία ελληνικά αγγεία, τα οποία περήφανος είχε αραδιάσει στο γραφείο του.
Νέος, δούλεψε σε επαρχιακές εφημερίδες και ακολούθως, μέχρι το τέλος, στη RAI. Φίλος της ΕΣΗΕΑ, είχε έρθει δύο φορές στην Αθήνα και μίλησε για το μιντιακό φαινόμενο του μπερλουσκονισμού.
Για πολλά χρόνια εκπροσώπησε την Ομοσπονδία Ιταλικού Τύπου (Federazione) στις διεθνείς συναντήσεις. Απαιτώντας, πάντα με σθένος, να ακούγεται και να μετράει η φωνή των δημοσιογράφων του ευρωπαϊκού Νότου. Ήταν, άλλωστε, εκείνος που οργάνωσε το πρώτο Μεσογειακό Δημοσιογραφικό Συνέδριο, στη Φλωρεντία. Όπου, δίπλα στους Ευρωπαίους είχαν έρθει και Μαροκινοί, Αλγερινοί, Τυνήσιοι, Τούρκοι, Αιγύπτιοι, Λιβανέζοι, Παλαιστίνιοι. Και, παρά τη γλωσσική πανσπερμία και την αρκετή σύγχυση, εκείνος επέμενε ότι οι εργασίες πήγαιναν ρολόι, μια και «όλοι οι Μεσόγειοι καταλαβαινόμαστε ωσάν να μιλάμε την ίδια γλώσσα».
Τον είχαμε πρωτοσυναντήσει πριν από είκοσι τόσα χρόνια στις Βρυξέλλες. Όπου μέσα σ' ένα κατάμεστο κοινοτικό αμφιθέατρο, λίγο έλειψε να τινάξει το συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας στον αέρα. Όταν, λίγο πριν την έναρξη, είχε ανακαλύψει ότι στη διερμηνεία, την τελευταία στιγμή, δίπλα στις προβλεπόμενες δύο γλώσσες -αγγλική και γαλλική- μυστηριωδώς είχε παρεισφρήσει και η γερμανική.
«Γιατί όχι και η ιταλική, η ελληνική, η όποια άλλη; Το θέμα είναι κυρίως συμβολικό» φώναξε. Απειλώντας με αποχώρηση της ιταλικής αντιπροσωπείας. Τέλος, το συνέδριο άρχισε μετά από έντονη διαπραγμάτευση κι αφού ο γερμανόφωνος διερμηνέας αποχώρησε έκπληκτος και καταχειροκροτούμενος.
«Ήταν μια μικρή πρώτη νοτιοευρωπαϊκή νίκη» έλεγε αργότερα, όταν του θυμίζαμε την ιστορία.
