Πολλά και σοφά έχουν γραφτεί το τελευταίο διάστημα σε σχέση με την ανασκαφή στην Αμφίπολη. Έχει αναλυθεί επαρκώς η καπήλευση των ευρημάτων και της πιθανής ταυτότητας του προσώπου, που είναι εκεί θαμμένο, από τον πρωθυπουργό ενόψει της ομιλίας του στην ΔΕΘ, η συσχέτιση με την ελληνικότητα της Μακεδονίας και άλλα φαιδρά και φτηνά που αποδίδονται στην ακροδεξιά αντίληψη και στον πανικό των κυβερνώντων.
Δυστυχώς για όλους μας, το πρόβλημα δεν είναι ο Σαμαράς και οι όμοιοί του. Το πρόβλημα είναι ο άτιμος ο καπιταλισμός και η κυριαρχία του σε όλες τις πτυχές της ζωής. Γιατί από τη στιγμή που κάτι τόσο σημαντικό και όμορφο, όσο είναι το να ανακαλύπτεις δώρα από το παρελθόν μέσα στο χώμα, αξιολογείται με βάση τη δυνατότητα να παράξει κέρδος, πολιτικό, οικονομικό, διπλωματικό, κάτι πάει πολύ λάθος. Ολόκληρη η συζήτηση, όπως επιβάλλεται και πολιτικά άνωθεν, αλλά και αυθορμήτως από τα ηλεκτρονικά μέσα, που πρέπει να πετύχουν τη μέγιστη θέαση και αναπαραγωγή της είδησης με κάθε κόστος, απαγορεύει ουσιαστικά την απόλαυση και τη συγκίνηση για την ανακάλυψη καθ' εαυτή.
Από τη μία, λοιπόν, είναι εκείνοι που προσπαθούν κάτι να κερδίσουν από το κάθε τι, εν προκειμένω από την ανασκαφή στην Αμφίπολη, και εκείνοι που έχουν ήδη εκπαιδευτεί να εντυπωσιάζονται μόνο αν ο τάφος είναι του Μέγα Αλέξανδρου, άντε και της αδερφής του. Γι' αυτούς όλα παίζονται όσο κρατάει το σασπένς, όσο περιμένουν τη μεγάλη αποκάλυψη για να πανηγυρίσουν. Το ίδιο το μνημείο δεν έχει καμία αξία, γιατί έχουν χάσει από καιρό τη δυνατότητα να απολαμβάνουν πράγματα που δεν παράγουν κέρδος, για τους ίδιους, για το έθνος ή για τον εφοπλιστή που έχει την αγαπημένη τους ομάδα.
Από την άλλη, είμαστε κι εμείς που, μπροστά στο εθνικιστικό παραλήρημα και τη λαχτάρα του Σαμαρά για λίγο success story, μπαίνουμε αυτομάτως σε αμυντική διάθεση, η οποία χαρακτηρίζεται από τόνους ειρωνείας και επιτηδευμένη αδιαφορία. Με λίγα λόγια, ούτε εμείς απολαμβάνουμε την ευκαιρία που έχουμε, μέσω της τεχνολογίας, να βλέπουμε ήδη εικόνες από τα ευρήματα, να παρακολουθούμε τη διαδικασία μιας σημαντικής ανασκαφής. Και άντε, εμείς ας μην το χαρούμε. Ειδικοί δεν είμαστε, προβλήματα έχουμε, μια πολιτιστική κληρονομιά πάνω, μια κάτω δεν μας σώζει...
Σκέφτομαι όμως όλες αυτές τις μέρες τους αρχαιολόγους. Αυτούς που δουλεύουν στο συγκεκριμένο πεδίο και όλους τους υπόλοιπους που περνούν λίγα χρόνια απ' τη ζωή τους σε απομακρυσμένες ανασκαφές και πολύ περισσότερα σε οικοδομές, δρόμους κ.λπ., υποτιμημένοι μέχρι απελπισίας. Φαντάζομαι τον ενθουσιασμό τους, πολλαπλάσιο από τον δικό μου, χάρη στη γνώση τους για τις λεπτομέρειες. Φαντάζομαι την αγωνία και τη συγκίνηση αυτής της αργής δουλειάς, με τις υποθέσεις, τις διαψεύσεις, τους καυγάδες και την κούραση, την έκπληξη και πάλι τον κόπο, και μετά την ικανοποίηση και πάει λέγοντας. Κι έχω στο νου μου τις πρόσφατες ανακοινώσεις των συλλόγων τους που μου φάνηκαν κραυγές απελπισίας: «Αυτό που βρίσκουμε εδώ είναι πολύ σημαντικό, αφήστε μας να το ευχαριστηθούμε, μη μας βιάζετε, μη μας παίρνετε τη χαρά». Αλλά ο καπιταλισμός αυτό ακριβώς κάνει, παίρνει αγάλματα θαμμένα χιλιάδες χρόνια, παίρνει τη φύση, το σώμα, την τέχνη και τα εκχυδαΐζει μέχρι να μην μπορείς πια να τα αγαπήσεις, μόνο να τα αγοράσεις.
