Παλαιότερα ο εκλογικός νόμος υπήρξε ο κρυφός άσος του εκάστοτε κυβερνητικού κόμματος με στόχο είτε να υφαρπάξει την ψήφο λεηλατώντας τα λιγότερο ισχυρά κόμματα, είτε να εμποδίσει τον σχηματισμό κυβέρνησης, ακόμη κι αν ο αντίπαλος θα είχε την πλειοψηφία. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του τριφασικού εκλογικού συστήματος των εκλογών του 1956, όταν η συνασπισμένη δημοκρατική παράταξη (Κέντρο και Αριστερά) κέρδισαν σε ψήφους, αλλά έχασαν κατά κράτος σε έδρες, επειδή η ανακτορική καμαρίλα είχε προβλέψει να ισχύει πλειοψηφικό εκεί που ήταν παραδοσιακά ισχυρή η ΕΡΕ και αναλογικό στις εκλογικές περιφέρειες με κεντροαριστερή πλειοψηφία. Η νίκη του Καραμανλή δεν αμφισβητήθηκε, αντιθέτως σηματοδότησε την οκταετία, διότι εκείνα τα χρόνια οι εκλογές διαδραμάτιζαν κατ' ουσίαν τυπικό ρόλο, καθώς η εξουσία ασκούνταν από το παρακράτος, από το πλέγμα Παλάτι - αμερικανοκρατία.
Υπάρχει και το νεότερο παράδειγμα του νόμου Κουτσόγιωργα, που εφαρμόστηκε στις εκλογές του 1989-90, όταν οι αποκαλύψεις για το σκάνδαλο Κοσκωτά είχαν προδιαγράψει την πτώση του ΠΑΣΟΚ. Ο Μένιος είχε πει το ανεπανάληπτο: "Θα χάσουμε εμείς, αλλά δεν θα κερδίσουν οι άλλοι". Και πράγματι, χρειάστηκαν τρεις απανωτές εκλογές μέσα σε εννέα μήνες, ώστε να πάρει ο Μητσοτάκης 47% και μόλις 150 έδρες! Η κυβέρνηση συγκροτήθηκε με την περιβόητη "ψήφο Κατσίκη", του μοναδικού βουλευτή της ΔΗ.ΑΝΑ., ο οποίος μετεπήδησε αυθωρεί και παραχρήμα στη Ν.Δ.
Και στις δυο ιστορικές στιγμές, παρά τη μεγάλη απόστασή τους, η εξουσία βρισκόταν σε πορεία μετάβασης. Ασφαλώς δεν ήταν μόνο ο εκλογικός νόμος που έκρινε τη μάχη, αλλά η επιλογή συνολικά του κυρίαρχου κοινωνικού - πολιτικού συστήματος, το οποίο δεν είχε απονομιμοποιηθεί. Ή κατόρθωνε να ασκεί με αυταρχικό τρόπο την εξουσία του. Η εκλογική μάχη συνδυάστηκε με παρεμβάσεις και ανατροπές στο γενικότερο πλαίσιο διεξαγωγής των εκλογών.
Παρά τη διαφορετικότητα των περιόδων, κάτι ανάλογο επιχειρεί η κυβέρνηση (με προεξάρχοντα τον Βενιζέλο) όταν ανακινεί θέμα αλλαγής του εκλογικού συστήματος ενώ η χώρα έχει μπει στην τελική ευθεία για τις εκλογές. Πρόκειται για παλαιοκομματική μεθόδευση εμφυλιοπολεμικής κοπής, με την οποία επιχειρείται η ανατροπή των στοιχειωδών προϋποθέσεων προεκλογικής ισοτιμίας. Κι ακόμη χειρότερα, ο Βενιζέλος εμφανίζει αυτή τη "θεσμική αλλαγή" ως δέλεαρ συναλλαγής προκειμένου όσοι βουλευτές διαισθάνονται ότι δεν θα επανεκλεγούν να ψηφίσουν σ' αυτή τη Βουλή για Πρόεδρο Δημοκρατίας, μήπως και αναβληθούν οι εκλογές.
Πρόκειται για σχεδιασμό εκτροπής. Αν μάλιστα συνυπολογιστούν η παρέμβαση προσωπικά του πρωθυπουργού για να παρεμποδιστεί η τηλεοπτική μετάδοση της ομιλίας Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη, καθώς και ο δραστικός περιορισμός της κρατικής χρηματοδότησης προς τα κόμματα με ανομολόγητο στόχο την οικονομική ασφυξία του ΣΥΡΙΖΑ, τότε γίνεται αντιληπτό το εύρος των κυοφορούμενων πραξικοπηματικών ενεργειών, που ανατρέπουν το στοιχειώδες τυπικό της προεκλογικής ισοτιμίας, το οποίο σέβονταν επί σειρά ετών όλα τα κόμματα.
Σε αυτές τις μεθοδεύσεις, που αποδεικνύουν ότι ο πραξικοπηματισμός είναι διαρθρωτικό στοιχείο της μνημονιακής διακυβέρνησης, η απάντηση περνάει μέσα από την υπεράσπιση του Συντάγματος. Αν ο Σαμαράς, και κυρίως ο Βενιζέλος, θέλουν να αλλάξουν τον εκλογικό νόμο, τότε υπάρχει μόνον η καθαρή λύση της συνταγματικής αναθεώρησης, ώστε να καθιερωθεί η απλή και άδολη αναλογική ως μόνιμο εκλογικό σύστημα. Κάτι τέτοιο, βέβαια, προϋποθέτει την άνοδο της Αριστεράς στη διακυβέρνηση της χώρας, ώστε μαζί με την αναγέννηση της δημοκρατίας να ικανοποιηθούν επείγοντα κοινωνικά προβλήματα.
