Στο άρθρο μας στην «Αυγή» της 29.6.14 με τίτλο «Οι σχέσεις δύναμης των κομμάτων στις Ευρωεκλογές» υπήρχε ο υπότιτλος «και βαθμός συσπείρωσης των ψηφοφόρων τους». Στο κείμενο, όμως, δεν υπήρξε ανάλυση της συσπείρωσης αυτής. Αυτό γίνεται σε τούτο το άρθρο.
Στους ερωτώμενους στις δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές, τίθενται τα ερωτήματα τι θα ψηφίσουν στις προσεχείς εκλογές και τι ψήφισαν στις αμέσως προηγούμενες, ενώ στις exit polls, όταν οι ψηφίσαντες εξέρχονται από το εκλογικό τμήμα, μετά το ερώτημα τι ψήφισαν, τους τίθεται το ερώτημα τι ψήφισαν στις προηγούμενες εκλογές. Και στις δύο περιπτώσεις ο βαθμός συσπείρωσης των ψηφοφόρων ενός κόμματος προκύπτει από τον συσχετισμό των απαντήσεων στα δύο ερωτήματα. Τον βαθμό, όμως, συσπείρωσης μπορούμε να τον βρούμε, και μάλιστα ακριβέστερα, από τα ποσοστά που πήρε ένα κόμμα στις προηγούμενες εκλογές με τα ποσοστά του στις πρόσφατες.
Όπως σημειώναμε στο άρθρο της 29.6.14, εξαιτίας των συνεπειών των Μνημονίων, όσοι προσήλθαν στις κάλπες της 25.5.14 για την Ευρωβουλή, ψήφισαν ως εάν επρόκειτο για βουλευτικές εκλογές. Πράγματι αυτό αποτυπώθηκε στα αποτελέσματα των Ε.14 σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές Ιουνίου 2012 (Β.12) (βλέπε μια πλήρη ανάλυση στο άρθρο μας στην «Αυγή» της 15.6.14).
Ο βαθμός συσπείρωσης των ψηφοφόρων του κάθε κόμματος στις Ε.14 προκύπτει από τη συσχέτιση των ποσοστών που πήρε στις Ε.14 με εκείνο των Β.12 στις 56 εκλογικές περιφέρειες. Ο βαθμός συσπείρωσης των 7 κομμάτων που είχαν μπει στη Βουλή μετά τις Β.12 και όλων των άλλων κομμάτων μαζί που δεν ξεπέρασαν το όριο του 3% (άλλων) δίνεται στον Πίνακα που ακολουθεί κατά ύψος του βαθμού συσπείρωσής τους (απόλυτη συσπείρωση 100).
Από τον πίνακα αυτό φαίνεται ότι:
Το ΚΚΕ, όπως και σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, έχει την υψηλότερη συσπείρωση διότι ο πυρήνας εκείνων που το ψηφίζουν ταυτίζεται ιδεολογικά στο κόμμα αυτό.
Η Ν.Δ., παρά τη μείωση της δύναμής της στις Ε.14, έχει υψηλή συσπείρωση διότι τη στηρίζει παραδοσιακά ένας σκληρός, διαφορετικός κατά εκλογική περιφέρεια, πυρήνας ψηφοφόρων.
Η Χρυσή Αυγή έχει επίσης υψηλή συσπείρωση γεγονός που δείχνει ότι οι ψηφοφόροι της δεν είναι περιστασιακοί ή «παραπλανημένοι».
Οι Ανεξάρτητοι Έλληνες (ΑΝ.ΕΛΛ.) και η Ελιά / ΠΑΣΟΚ έχουν μικρότερη συσπείρωση εξαιτίας της μεγάλης μείωσης της δύναμης τους στις Ε.14 σε σχέση με τις Β.12
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει χαμηλότερη συσπείρωση από τα κόμματα που προαναφέρθηκαν. Αυτό δεν οφείλεται στη μείωση της δύναμής του (που ήταν πολύ μικρή), αλλά στη μεγάλη ανισότητα των ποσοστών του στις 56 εκλογικές περιφέρειες.
Τα άλλα κόμματα παρουσιάζουν εξαιρετικά χαμηλή συσπείρωση, εξαιτίας του ετερόκλητου πλήθους που τα απαρτίσει και το γεγονός ότι ο αριθμός τους στις Ε.14 σε σχέση με τις Β.12 ήταν πολύ πιο μεγάλος.
Η ΔΗΜ.ΑΡ. παρουσίασε αποσυσπείρωση (αρνητική συσπείρωση) η οποία οφείλεται στην κατάρρευση των ποσοστών της σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες.
Από τη σύντομη αυτή εξέταση της συσπείρωσης στις Ε.14 των ψηφοφόρων των κομμάτων που είχαν εισέλθει στη Βουλή μετά τις Β.12 και των άλλων κομμάτων φαίνεται ότι το ΚΚΕ, η Ν.Δ. και η Χρυσή Αυγή, όπως προαναφέρθηκε, έχουν ένα συμπαγή πυρήνα ψηφοφόρων (διαφορετικού μεγέθους και πυκνότητας και για διαφορετικούς λόγους στις 56 εκλογικές περιφέρειες) ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο με το ΠΑΣΟΚ, τους ΑΝ.ΕΛΛ., τον ΣΥΡΙΖΑ και πολύ περισσότερο τη ΔΗΜ.ΑΡ.
Οι πολιτικοί λόγοι στους οποίους οφείλεται η χαμηλότερη συσπείρωση της Ελιάς / ΠΑΣΟΚ και η αποσυσπείρωση της ΔΗΜ.ΑΡ. οφείλεται στην απογοήτευση των ψηφοφόρων τους, οι οποίοι είδαν τα κόμματα που υποστήριζαν να προδίδουν τις αρχές τους συμμετέχοντας σε κυβερνήσεις της Ν.Δ., ενώ εκείνη των ΑΝ.ΕΛΛ. στον τρόπο που άσκησαν την αντιπολίτευσή τους. Τέλος η χαμηλότερη συσπείρωση του ΣΥΡΙΖΑ οφείλεται στις οργανωτικές του αδυναμίες στις εκλογικές περιφέρειες και στα λάθη που έκανε στην επιλογή προσώπων σε ορισμένες από αυτές.
* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ
