Στο άρθρο μας στην «Αυγή» της προηγούμενης Κυριακής (1.6.14) εξετάσαμε τη μεταβολή της δύναμης των κομμάτων σε ψήφους στο Σύνολο Χώρας στις Ευρωεκλογές της 25.5.14 (Ε.14) σε σχέση με τις Βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου του 2012 (Β.12). Στο άρθρο εκείνο δώσαμε τις ψήφους που πήραν τα κόμματα στις Ε.14 και στις Ε.12, τη διαφορά τους καθώς και το ποσοστό που η διαφορά αυτή αντιπροσωπεύει στις ψήφους των Β.12, δηλαδή το ποσοστό μείωσης ή αύξησης της δύναμης τους σε ψήφους. Στο άρθρο αυτό εξετάζουμε τις ίδιες μεταβολές στις 56 εκλογικές περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας.
Λόγω του μεγάλου αριθμού των στηλών που απαιτούνται και του περιορισμένου χώρου της μιας σελίδας της εφημερίδας, στον Πίνακα που ακολουθεί δεν δίνουμε τις ψήφους που πήραν τα κόμματα στις Ε.14 και Β.12, αλλά για το καθένα από τα 7 που ξεπέρασαν το όριο του 3% των έγκυρων ψηφοδελτίων και μπήκαν στη Βουλή το 2012 και για όλα τα υπόλοιπα που δεν ξεπέρασαν το όριο αυτό και στις δύο εκλογές (ΑΛΛΑ) δίνουμε μόνο τη μείωση (-) ή την αύξηση (+) των ψήφων τους στις Ε.14 σε σχέση με τις Β.12 και το ποσοστό που η διαφορά αυτή αντιπροσωπεύει στις ψήφους που πήραν στις 56 εκλογικές περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας (βλέπε την 1η στήλη για το κάθε κόμμα) και το ποσοστό το οποίο η διαφορά αυτή αντιπροσωπεύει στις ψήφους που πήρε στις Β.12 (βλέπε 2η στήλη του Πίνακα για το κάθε κόμμα). Για συμπλήρωση της εικόνας των Ευρωεκλογών στις δύο τελευταίες στήλες του Πίνακα δίνονται οι ψήφοι και το ποσοστό που πήρε το Ποτάμι στις Ε.14 δεδομένου ότι ξεπέρασε το όριο του 3% (αυτές οι ψήφοι και τα ποσοστά είναι και «διαφορά» δεδομένου ότι το κόμμα αυτό δεν μετείχε στις Β.12.).
Στην τελευταία γραμμή του Πίνακα δίνεται ένας δείκτης της ανισότητας των ποσοστών μεταβολής. Πρόκειται για τη διαφορά της μικρότερης από τη μεγαλύτερη μεταβολή του κάθε κόμματος σε σχέση με τη μεταβολή του στο Σύνολο Χώρας: π.χ. η μέγιστη αύξηση στα ΑΛΛΑ κόμματα σημειώθηκε στη Ροδόπη (1007,1%!) και η ελάχιστη στην Α' Αθηνών (72,3%), ενώ η αύξηση τους στο Σύνολο Χώρας ήταν 146,9%. Κατά συνέπεια, ο δείκτης της ανισότητας των ποσοστών αύξησης της δύναμης των ΑΛΛΩΝ κομμάτων σε ψήφους είναι (1007,1-72,3)/146,9 =6,36.
Από τον Πίνακα αυτόν φαίνεται ότι το ποσοστό που αντιπροσωπεύει η μείωση ή η αύξηση σε ψήφους της δύναμης των κομμάτων στις ψήφους που πήραν στις Β.12 παρουσιάζει τεράστιες διαφορές. Συγκεκριμένα, από τη δεύτερη στήλη του Πίνακα για κάθε κόμμα φαίνεται ότι η δύναμη που αντιπροσωπεύει το ποσοστό για:
Τον ΣΥΡΙΖΑ μειώθηκε σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Η μεγαλύτερη μείωση (πάνω από 50%) παρουσιάστηκε στους νομούς Ροδόπης (-59,3%) και Ξάνθης (-50,9%) (λόγω της παρουσίας στους νομούς αυτούς του μειονοτικού κόμματος και του λάθους που έκανε το κόμμα αυτό στην επιλογή υποψηφίου του σε έναν από τους δύο αυτούς νομούς) και η μικρότερη στον νομό Ιωαννίνων (-6,0%). Μείωση άνω του 10% παρουσίασε σε 8 νομούς (κατά σειρά: Κεφαλληνίας, Β' Πειραιώς, Σάμου, Α' Πειραιώς, Γρεβενών, Α' Θεσσαλονίκης, Αττικής και Β' Αθηνών). Αποτέλεσμα των μεγάλων αυτών διαφορών ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ να κατέχει τη 2η, μετά τα ΑΛΛΑ, κόμματα στον δείκτη της ανισότητας των ποσοστών μείωσης της δύναμής του σε ψήφους.
Τη Ν.Δ. μειώθηκε σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Η μεγαλύτερη σημειώθηκε στον νομό Ροδόπης (-46,1%) (για τον λόγο που προαναφέρθηκε) και η μικρότερη στον νομό Χίου (-4,3). Μείωση άνω του 40% σημειώθηκε επίσης στους νομούς Ευρυτανίας και Λευκάδας. Εξαιτίας του μικρού σχετικά εύρους των ποσοστών μείωσης, η Ν.Δ. κατέχει την 6η θέση στον δείκτη ανισότητας.
Τη Χρυσή Αυγή αυξήθηκε σε 54 εκλογικές περιφέρειες και μειώθηκε σε 2 (Ευρυτανία και Ρεθύμνης). Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στον νομό Πέλλας (65,5%) και η μικρότερη στον νομό Βοιωτίας (5,2%). Αύξηση μεγαλύτερη του 50% σημειώθηκε στους νομούς Καστοριάς και Β' Θεσσαλονίκης και μεγαλύτερη από το 40% στους νομούς Κιλκίς, Ημαθίας, Έβρου, Πιερίας, Φλώρινας και Χαλκιδικής, δηλαδή σε νομούς της Βόρειας Ελλάδας και της Θράκης, γεγονός που καθιστά την έτσι κι' αλλιώς μεγάλη αύξηση της δύναμης του κόμματος αυτού ακόμα πιο δυσοίωνη και επικίνδυνη. Στον δείκτη ανισότητας των ποσοστών αύξησης της δύναμής του σε ψήφους καταλαμβάνει την 4η θέση.
Την Ελιά (δηλαδή κυρίως του ΠΑΣΟΚ) μειώθηκε σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στον νομό Ροδόπης (-75,9%!) (για τον λόγο που προαναφέρθηκε) και η μικρότερη στον νομό Λευκάδας (-23,8%). Μείωση μεγαλύτερη του 50% σημειώθηκε επίσης στους νομούς Ευρυτανίας, Φλώρινας, Μεσσηνίας και Πιερίας και άνω του 40% σε 27 νομούς. Στον δείκτη ανισότητας καταλαμβάνει τη 5η θέση λόγω της μεγάλης μείωσής της στο Σύνολο Χώρας.
Το ΚΚΕ αυξήθηκε σε 51 εκλογικές περιφέρειες και μειώθηκε σε 5 (κατά σειρά Ξάνθης, Κέρκυρας, Σάμου, Ροδόπης και Λέσβου). Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στον νομό Κορινθίας (48,4%) και η μικρότερη στον νομό Λευκάδας (1,6%). Αυξήσεις πάνω από 40% σημειώθηκαν στους νομούς Αργολίδας, Πέλλας και Αχαΐας και άνω του 30% σε 13 νομούς. Λόγω του εύρους των μεταβολών της δύναμής του σε ψήφους καταλαμβάνει την 3η θέση στον δείκτη ανισότητάς τους.
Τους Ανεξάρτητους Έλληνες μειώθηκε σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στον νομό Χίου (-68,4%) και η μικρότερη στον νομό Κοζάνης (-36,5%). Μειώσεις άνω του 65% σημειώθηκαν στους νομούς Δράμας, Λέσβου, Φωκίδας, Λακωνίας, Λάρισας, Κέρκυρας, Αργολίδας και Ευρυτανίας. Λόγω του μικρότερου σχετικά εύρους των ποσοστών μείωσης καταλαμβάνουν την 7η θέση στον δείκτη ανισότητάς τους.
Τη ΔΗΜ.ΑΡ. μειώθηκε σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Η μεγαλύτερη μείωση (σχεδόν αφανισμός) σημειώθηκε στον νομό Ροδόπης (-97,3%) (για τον λόγο που προαναφέρθηκε) και η μικρότερη στον νομό Δράμας (-49,8%). Μειώσεις άνω του 85% σημειώθηκαν στους νομούς Ηρακλείου, Λασιθίου, Ρεθύμνης, Μαγνησίας, Εύβοιας, Α' Πειραιώς και Χανίων. Και το κόμμα αυτό, λόγω του μικρού σχετικά εύρους των ποσοστών μείωσης, καταλαμβάνει την 8η θέση στον δείκτη ανισότητάς τους.
Των ΑΛΛΩΝ κομμάτων αυξήθηκε σε πολύ μεγάλα ποσοστά σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στον νομό Ροδόπης (1.007,1%, δηλαδή 11πλασιασμός!!) λόγω του μειονοτικού κόμματος και η μικρότερη στην Α' Αθηνών (72,3%). Αυξήσεις άνω του 200% σημειώθηκαν στους νομούς Ξάνθης, Λασιθίου, Γρεβενών, Ημαθίας, Πέλλας, Δράμας και Ζακύνθου. Λόγω του μεγάλου εύρους των ποσοστών αύξησης καταλαμβάνει την 1η θέση στον δείκτη ανισότητάς τους. Ο βασικός λόγος της μεγάλης αυτής ανισότητας οφείλεται στο γεγονός ότι τα πολλά κόμματα που δεν ξεπέρασαν το 3% είχαν διαφορετική απήχηση στους διάφορους νομούς. Τέλος,
Το Ποτάμι δεν έχει ποσοστά αύξησης ή μείωσης, δεδομένου ότι δεν υπήρχε το 2012. Σε ό,τι αφορά την ποσοστιαία δύναμή του, η μεγαλύτερη σημειώθηκε στον νομό Χανίων (12,9%) και η μικρότερη στον νομό Λασιθίου (0,8%).
Από τη λεπτομερέστερη αυτή ανάλυση των Ευρωεκλογών σε σχέση με τις Βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου 2012 προκύπτουν ορισμένα σημαντικά συμπεράσματα:
- Η μείωση της δύναμης του ΣΥΡΙΖΑ είναι μεν μικρή, αλλά παρουσιάζει μεγάλο εύρος στις εκλογικές περιφέρειες, γεγονός που σημαίνει ότι παρουσίασε μεγάλες οργανωτικές αδυναμίες σε πολλούς νομούς, αλλά ακόμα και στις εκλογικές περιφέρειες της Αττικής (αυτό φάνηκε εντονότερα στις περιφερειακές και δημοτικές εκλογές). Σ' αυτές επείγει να συγκεντρώσει την προσπάθειά του προκειμένου να αυξήσει τη δύναμή του.
- Οι μειώσεις στη Ν.Δ., στο ΠΑΣΟΚ και περισσότερο στους Ανεξάρτητους Έλληνες και στη ΔΗΜ.ΑΡ. είναι πολύ μεγάλες και με μικρότερο εύρος, γεγονός που σημαίνει ότι, αν δεν ανακάμψουν μέχρι τις Βουλευτικές εκλογές, η μείωσή τους θα συνεχιστεί σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες.
- Η αύξηση του ΚΚΕ σε 51 εκλογικές περιφέρειες και η μείωσή του σε 5 δείχνει μεγάλο εύρος στη αυξομείωση των ποσοστών του, η οποία οφείλεται μάλλον στις διαφορές στην οργανωτική του δομή, αλλά και στην ιστορία του στις διάφορες εκλογικές περιφέρειες.
- Το Ποτάμι παρουσιάζει μικρό σχετικά εύρος των ποσοστών δύναμής του. Σε Βουλευτικές εκλογές αυτό είναι μάλλον απίθανο να επαναληφθεί, δεδομένου δεν του απομένει πολύς χρόνος για να αποκτήσει οργανωτική δομή σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Τέλος,
- Η μεγάλη αύξηση της δύναμης σε ψήφους των ΑΛΛΩΝ κομμάτων δεν πρόκειται να επαναληφθεί, δεδομένου ότι τα περισσότερα από αυτά αδυνατούν να παρουσιάσουν πλήρεις συνδυασμούς στις περισσότερες εκλογικές περιφέρειες.
* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ
