Ανώμαλη προσγείωση για το success story της κυβέρνησης και τις θριαμβολογίες γύρω από το "πρωτογενές πλεόνασμα" και την περίφημη "έξοδο στις αγορές" αποτελεί η τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής για το διάστημα Ιανουάριος – Μάρτιος 2014. Στην έκθεση, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, τονίζεται ότι πως ούτε το πλεόνασμα και η έξοδος στις αγορές, αλλά ούτε η συμφωνία κυβέρνησης τρόικας για επείγοντα μέτρα εφαρμογής του μνημονίου "δεν σηματοδοτούν το οριστικό τέλος της δύσκολης και γεμάτης εμπόδια πορείας.
Πιο συγκεκριμένα, το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής κάνει λόγο για "ιδιαίτερα αισιόδοξους" στόχους στο νέο Μεσοπρόθεσμο που κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή, ενώ εκφράζει σοβαρότατες επιφυλάξεις σε ό,τι αφορά τη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων. "Συγκριτική ανάλυση από σχετική μελέτη του ΔΝΤ δείχνει ότι τίθεται ένα γενικότερο ζήτημα όσον αφορά στη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων. Υπάρχουν μόνο λίγα παραδείγματα που αναπτυγμένες χώρες (π.χ. η πετρελαιοπαραγωγός Νορβηγία) ήταν σε θέση να διατηρήσουν πρωτογενή πλεονάσματα για μεγάλες χρονικές περιόδους και πάντως ο μέσος όρος αυτών των πλεονασμάτων ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν 3,1%,", αναφέρεται στην έκθεση, δηλαδή πολύ χαμηλότερος από αυτούς που εκτιμώνται τόσο στο Μεσοπρόθεσμο όσο και τους υπολογισμούς της τρόικας ιδιαίτερα για μετά το 2015.
Όπως σημειώνει το Γραφείο Προϋπολογισμού, πολλά, θα εξαρτηθούν από τους ρυθμούς μεγέθυνσης επισημαίνοντας πως αυξανόμενα πρωτογενή πλεονάσματα μπορούν να επιτευχθούν είτε με περαιτέρω μείωση των κρατικών δαπανών, είτε με αύξηση των φορολογικών εσόδων. Ωστόσο, παρατηρεί ότι οι κρατικές δαπάνες είναι σχεδόν αδύνατο να συμπιεσθούν περαιτέρω χωρίς ανεπιθύμητες παρενέργειες, ενώ "η έως τώρα πτώση των εισοδημάτων και οι συνεχείς ανασχεδιασμοί στο φορολογικό σύστημα δεν μας επιτρέπουν κάποια αισιόδοξη πρόβλεψη για γρήγορη αύξηση των εσόδων και μείωση της φοροδιαφυγής".
"Πρέπει να ξεκινήσει το γρηγορότερο διαπραγμάτευση για τη διευθέτηση του χρέους"
"Η αισιοδοξία μπορεί να συμβάλει στη σταθεροποίηση της οικονομίας, αλλά όσα αναφέραμε έως τώρα υποδεικνύουν ότι θα έπρεπε να αναθεωρηθούν οι στόχοι για υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα διαρκείας. Επίσης σε αυτή τη λογική θα πρέπει να ξεκινήσει το γρηγορότερο και η διαπραγμάτευση για τη διευθέτηση του δημόσιου χρέους" υπογραμμίζει το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής.
Σε ό,τι αφορά την περίφημη "έξοδο στις αγορές", η έκθεση σημειώνει πως "δεν σημαίνει ότι η ελληνική οικονομία δεν βαρύνεται από σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα ούτε ότι δεν υπάρχει εξίσου σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα". Αναφέρει δε χαρακτηριστικά ότι η ανεργία "παρά την πρόσφατη οριακή συγκράτησή της, έχει εκτοξευθεί σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από όσο σε άλλες χώρες που εφάρμοσαν παρόμοιες πολιτικές. Οι κοινωνικές ανισότητες και η φτώχεια έχουν διογκωθεί".
Το Γραφείο Προϋπολογισμού επισημαίνει ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι τώρα αν η Ελλάδα επέστρεψε σε μόνιμη βάση στις αγορές για να αντλήσει δάνεια με ανεκτό επιτόκιο. "Η απάντηση στο ερώτημα αν θα μείνει στις αγορές εξαρτάται προφανώς από δύο σημαντικούς παράγοντες – τη βιωσιμότητα του χρέους και την επιστροφή σε ικανούς ρυθμούς μεγέθυνσης" αναφέρει.
"Η εποπτεία περνά στις αγορές"
Στην έκθεση τονίζεται ακόμη πως ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι δεν προσφεύγουμε στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης, που θα απαιτούσε νέα μνημόνια, η χώρα θα παρακολουθείται στενά από τις αγορές και αν επανέλθει σε δημοσιονομικά ελλείμματα τα επιτόκια θα αυξηθούν αμέσως. "Με άλλα λόγια, η εποπτεία περνά στις αγορές" υπογραμμίζει, ενώ επισημαίνει πως παρά την έξοδο στις αγορές "η ελληνική οικονομική πολιτική θα συνεχίσει να υπόκειται στους κανόνες που ισχύουν για τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης για αυξημένη συλλογική εποπτεία των προϋπολογισμών ("ευρωπαϊκό εξάμηνο"), σύνταξη "μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών προγραμμάτων", ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς κ.α. όπως ισχύει για όλες τις υπερχρεωμένες χώρες που έχουν ήδη προσφύγει στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.
Τέλος, το Γραφείο Προϋπολογισμού εκφράζει σοβαρές αμφιβολίες για τις ιδιωτικοποιήσεις και ιδιαίτερα για αυτές της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. "Τίθεται πάλι το ζήτημα αν θα έχουν θετικές επιπτώσεις οι ιδιωτικοποιήσεις μονοπωλίων, δηλαδή η μετατροπή δημοσίων σε ιδιωτικά μονοπώλια (και μάλιστα ενδεχομένως στα χέρια κερδοσκοπικών κεφαλαίων) όπως π.χ. συμβαίνει με τις εταιρείες ύδατος" αναφέρει. "Η ευρωπαϊκή εμπειρία προειδοποιεί ότι τέτοιες μεταλλάξεις έχουν μάλλον αρνητικές συνέπειες, πράγμα που εξηγεί γιατί στη Γερμανία οι Δήμοι ανακτούν τον έλεγχο των εταιρειών ύδρευσης" υπογραμμίζει.
