Έλαμπε χθες ο Γιάννης Στουρνάρας, χορτασμένος επαίνους από τους ομολόγους του και τους υψηλούς αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο προστατευμένο περιβάλλον του Ζαππείου. Με ικανοποίηση παρουσίασε τις προόδους που έγιναν στον δρόμο για την τραπεζική ένωση και δήλωσε αρκετά σίγουρος ότι η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα εγκρίνει στα μέσα Απριλίου τον συμβιβασμό για το ενιαίο ταμείο εκκαθάρισης SRM, το βασικό συστατικό του δεύτερου πυλώνα της.
«Kάναμε ό,τι μπορούσαμε για να είναι το τραπεζικό σύστημα ασφαλές» είπε ο υπουργός Οικονομικών διευκρινίζοντας ότι στη συνέχεια απομένει πάρα πολλή δουλειά, αλλά αυτή θα πρέπει να την κάνει η ιταλική προεδρία.
Συνολικά ο Στουρνάρας εμφανίστηκε ευτυχής που η ελληνική προεδρία πέτυχε την πολιτική συμφωνία για τραπεζική ενοποίηση, «το πιο φιλόδοξο εγχείρημα της Ε.Ε τα τελευταία χρόνια», όπως είπε.
Το «μαξιλάρι» των 11 δισ.
Οπότε, μετά την ολοκλήρωση του χθεσινού Ecofin, ο Στουρνάρας αντιμετώπισε με εντυπωσιακή χαλαρότητα τα ερωτήματα που «καίνε» άμεσα τους κοινούς θνητούς, ποια θα είναι δηλαδή τα νέα προαπαιτούμενα -12 το σύνολο- που θα θέσει η Κομισιόν για να εκταμιευτούν οι δύο από τις τρεις δόσεις της δόσης, λέγοντας ότι αυτά περιλαμβάνονται στο Μνημόνιο, αλλά όχι και στο πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε την περασμένη Κυριακή.
Ικανοποιημένος εμφανίστηκε και με το «μαξιλάρι» των 11 δισεκατομμυρίων ευρώ που υπάρχει αυτή τη στιγμή ως αποθεματικό για τις κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Κι αυτό διότι εκτιμά ότι με την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου προωθείται η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή των ιδιωτών στις ανακεφαλαιοποιήσεις των ελληνικών τραπεζών. Οπότε θα περισσέψουν κεφάλαια από αυτά τα 11 δισ. και «θα χρησιμοποιηθούν για τη μείωση του ελληνικού χρέους».
Προφανώς ο Στουρνάρας θεωρεί ότι μετά την ψηφοφορία της Κυριακής μπορεί να αγνοεί τις έντονες ενστάσεις της αντιπολίτευσης -και όχι μόνο- για το πιθανότατα χαμηλό τίμημα που θα καταβάλουν οι ιδιώτες για να αποκτήσουν τις τράπεζες που διασώθηκαν με τα δάνεια που φορτώθηκαν οι πολίτες.
Πάντως, υψηλόβαθμο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου υποστήριξε στη συνέχεια ότι η κυβέρνηση θέλει να διατηρήσει ως κόρην οφθαλμού αυτά τα 11 δισ. ευρώ, ώστε να μπορέσει να τα χρησιμοποιήσει για να καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας μέχρι τα μέσα του 2016-, άρα να μην χρειαστεί τρίτο πακέτο.
Βέβαια, το πόσα χρήματα θα μείνουν στο ΤΧΣ θα φανεί, αφού ολοκληρωθούν τα τεστ αντοχής, τα οποία θα επιβάλει στις τράπεζες η ΕΚΤ. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα αυτό θα γίνει τον Οκτώβριο, οπότε θα ξεκινήσει το νωρίτερο η διαπραγμάτευση για επιπλέον χρηματοδότηση με τους εταίρους. Αντίθετα, η διαπραγμάτευση για την ελάφρυνση του χρέους μπορεί να ξεκινήσει ήδη στο Eurogroup του Μαΐου.
Κάθε κλάδος θα πληρώσει τα δικά του...
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, δεν πρόκειται να επιβληθούν νέα μέτρα για να καλυφθεί το κόστος από ενδεχόμενη δικαστική δικαίωση ορισμένων εισοδηματικών ομάδων σχετικά με τις μειώσεις που υπέστησαν στους μισθούς τους. Η κυβέρνηση σκοπεύει να εφαρμόσει το σύστημα που εφάρμοσε και η Πορτογαλία, σύμφωνα με το οποίο το κόστος επωμίζεται η ίδια εισοδηματική ομάδα, η οποία δικαιώνεται από τα δικαστήρια, με ισοδύναμα μέτρα.
Με λίγα λόγια, εάν τελεσιδικήσει η προσφυγή των ειδικών μισθολογίων στο Συμβούλιο της Επικρατείας και δικαιωθούν π.χ. οι ένστολοι, τα χρήματα που θα τους δώσουν πίσω θα κοπούν με κάποιον τρόπο από αυτούς. Με ποιον τρόπο; Μια ιδέα είναι το πάγωμα των προαγωγών, αλλά ο αξιωματούχος του οικονομικού επιτελείου δεν προχώρησε σε λεπτομέρειες.
Τέλος, αναφορικά με το δημοσιονομικό κενό του 2015, το οποίο η τρόικα υπολογίζει σε 2,1 δισ. ευρώ, η ίδια πηγή υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά διαφωνεί κάθετα με αυτή την εκτίμηση και υπολογίζει το κενό της επόμενης χρονιάς σε πολύ λιγότερο από ένα δισεκατομμύριο. Στο πλαίσιο αυτό η σχετική συζήτηση με την τρόικα παραπέμφθηκε για το φθινόπωρο, οπότε θα καταρτιστεί ο νέος προϋπολογισμός.
Σόιμπλε: Αν χρειαστείτε βοήθεια, εμείς είμαστε εδώ
Μέλι έσταζε χθες το στόμα του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε για τον Έλληνα ομόλογό του, Γιάννη Στουρνάρα, αν και δεν είπε ούτε μια φορά το όνομά του. Μιλώντας στους δημοσιογράφους μετά το τέλος της χθεσινής συνεδρίασης του Ecofin, εξήρε την καλή οργάνωση του συμβουλίου, τη φιλοξενία της ελληνικής προεδρίας, υπογράμμισε το πόσο «άνετα» ένιωσε στην πόλη.
Ήταν εμφανής η διάθεσή του να στηρίξει την ελληνική κυβέρνηση, αλλά η στήριξή του είχε όρια. Στο επίμονο ερώτημα, εάν θα υπάρξει τρίτο πακέτο για την Ελλάδα -όπως επέμενε ο Σόιμπλε ήδη από τον περασμένο Αύγουστο-, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών απάντησε κατά λέξη:
«Και ο Στουρνάρας και ο Σαμαράς μου είπαν ότι δεν χρειάζεται τρίτο πακέτο, αλλά συμφωνήσαμε ότι δεν ξέρουμε ακόμα. Θα το κάνουμε όπως πριν από δύο χρόνια, εξετάζοντας τα δεδομένα και τις ανάγκες. Εάν, μετά τα μέσα του 2014 και αφού δούμε το πλεόνασμα και τις μεταρρυθμίσεις, χρειάζεται να βοηθήσουμε, θα βοηθήσουμε. Εάν δεν χρειάζεται, έχει καλώς».
Κατά τα άλλα ο Σόιμπλε επανέλαβε ότι η τρόικα κρίνει πως το ελληνικό πρόγραμμα είναι «εντός τροχιάς», ότι με την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου εκπληρώθηκαν οι όροι για την εκταμίευση του πρώτου μέρους της δόσης (6,3 δισ.) στα τέλη Απριλίου, ότι «υπάρχουν ακόμη μερικά προαπαιτούμενα» για την εκταμίευση του δεύτερου και τρίτου μέρους της δόσης (1+1 δισ. Ιούνιο και Ιούλιο) κι ότι οι προβλέψεις είναι θετικές για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, «πάντα υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις».
Ο Σόιμπλε επανέλαβε τις επίσημες προβλέψεις των ευρωπαϊκών θεσμών για ρυθμό ανάπτυξης 0,6% φέτος και 2,9% το 2015. Επισήμανε ότι οι αγορές «αναγνωρίζουν» ήδη τις μεταρρυθμίσεις που έκανε η Ελλάδα. Και τόνισε ότι στο εξής «στο επίκεντρο των συζητήσεών μας με την ελληνική κυβέρνηση θα είναι οι προϋποθέσεις για την τόνωση της ανάπτυξης», ότι δουλεύουν από κοινού για ένα «σχέδιο δράσης».
Το Ελληνικό Επενδυτικό Ταμείο
Μέρος αυτού του σχεδίου είναι η ενεργοποίηση του Ελληνικού Επενδυτικού Ταμείου -αυτού που θεωρητικά έπρεπε να ήταν έτοιμο στο τέλος του 2013- «κάποια στιγμή μέχρι το τέλος αυτού του μήνα». Μάλιστα ο Σόιμπλε άφησε να εννοηθεί ότι υπήρξε κάποια αναπάντεχη πρόοδος στο θέμα, καθώς πρόσθεσε ότι «αν με είχατε ρωτήσει πριν από τρεις μέρες για το πότε, δεν θα μπορούσα να σας δώσω απάντηση».
Υπενθυμίζουμε ότι η ιδέα του Επενδυτικού Ταμείου συγκεκριμενοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2013, με τη δέσμευση της γερμανικής κρατικής επενδυτικής τράπεζας KfW να βάλει 100 εκατομμύρια ευρώ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης να βάλει 200 εκατομμύρια -από τα διαρθρωτικά ταμεία-, της Ελλάδας να βάλει 150 εκατομμύρια, ενώ συμμετοχή υποσχέθηκαν η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η Γαλλία και ιδιώτες, χωρίς να ορίσουν ακριβές ποσό.
Στόχος αυτού του Επενδυτικού Ταμείου είναι να χρηματοδοτήσει μικρομεσαίες επιχειρήσεις στα πρότυπα που λειτούργησε η γερμανική KfW τις τελευταίες δεκαετίες.
Τα δώρα της Μέρκελ
Και για όσους αναρωτιούνται τι δώρα θα κουβαλάει στις αποσκευές της η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, όταν θα έρθει την άλλη Παρασκευή στην Αθήνα -χθες επιβεβαίωσε και επισήμως το ταξίδι ο εκπρόσωπός της- η απάντηση μάλλον είναι απλή. Το μόνο συγκεκριμένο που ενδεχομένως να πει είναι η ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του Ελληνικού Επενδυτικού Ταμείου και το ποσό με το οποίο σκοπεύει να το προικοδοτήσει η γερμανική πλευρά. Αυτά τα 100 εκατομμύρια ευρώ της KfW, που στο μεταξύ είχαν ξεχαστεί, ίσως και κάτι τις παραπάνω.
Σε επίπεδο κλίματος ο στόχος της Μέρκελ είναι διττός: Αφενός θέλει πριν από τις ευρωεκλογές να παράσχει πολιτική στήριξη στον ομοϊδεάτη της στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα Αντώνη Σαμαρά, την κυβερνητική πλειοψηφία του οποίου βλέπει να φυλλορροεί. Αφετέρου θέλει να στείλει μήνυμα στους δικούς της ψηφοφόρους στη Γερμανία ότι η Ελλάδα τα πάει καλά, ότι δεν χρειάζεται να ανησυχούν για την ευρωκρίση, ότι η «βήμα - βήμα» διαχείρισή της έχει φέρει αποτελέσματα, όσο κι αν έχει επικριθεί και στο εσωτερικό- κυρίως από τους μέχρι πρότινος επίφοβους για το κόμμα της Μέρκελ ευρωσκεπτικιστές της Εναλλακτικής για τη Γερμανία.
