Ρεπορτάζ: Ανδρέας Πετρόπουλος
"Ο εφιάλτης της υπερχρέωσης μπήκε στα σπίτια". Αυτή η φράση αποτυπώνει τα στοιχεία, "σοκ" για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά που δημοσιοποίησε χθες η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών της ΓΣΕΕ, καθώς 2 στα 3 στεγαστικά δάνεια βρίσκονται "στο κόκκινο". Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ το 2011 οι υπερχρεωμένοι εντοπίζονταν κυρίως στους κατόχους καταναλωτικών δανείων και πιστωτικών καρτών, η δραματική αύξηση της ανεργίας και η μεγάλη μείωση των μισθών σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα την τελευταία διετία φαίνεται να μετατοπίζει το πρόβλημα στα στεγαστικά δάνεια. Όπως σημειώνει το ΕΕΚΕ (Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας), το 75% των υπερχρεωμένων νοικοκυριών έχει λάβει στεγαστικό δάνειο για πρώτη κατοικία και δηλώνει αδυναμία καταβολής -σε αρκετές περιπτώσεις- της μηνιαίας δόσης.
Τα στελέχη της ΕΕΚΕ εκτιμούν ότι όσοι έλαβαν στεγαστικό δάνειο από το 2008 και μετά δεν μπορούν να το εξυπηρετήσουν, ενώ, αν υπάρξει άρση του προστατευτικού πλαισίου για την πρώτη κατοικία, είναι ορατός ο κίνδυνος να ακολουθήσει «πλημμύρα πλειστηριασμών».
Παρατηρείται επίσης ανισορροπία μεταξύ του ύψους του δανείου που χορηγήθηκε και του εισοδήματος που είχε παρουσιάσει ο δανειολήπτης, η οποία επιδεινώνεται. Από το 2011 και μετά χορηγήθηκαν 250.000 δάνεια από τις τράπεζες σε άτομα με ετήσιο εισόδημα μόλις 9.000. Σήμερα το 35,3% των δανειοληπτών αυτών είναι άνεργοι. Το 26,1% είναι ιδιωτικοί υπάλληλοι και το 16,6% συνταξιούχοι.
Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, οι οφειλές πιστωτικών καρτών που βρίσκονται σε καθυστέρηση φθάνουν το 15% και των καταναλωτικών δάνειων -που πριν από δυόμισι χρόνια ήταν στο 10%- σήμερα έχουν εκτοξευθεί στο 65%.
Συγκεκριμένα, τα δάνεια που βρίσκονται σε οριστική καθυστέρηση ανέρχονται στα 65 δισ. ευρώ, ενώ σε προσωρινή δυσκολία εξυπηρέτησης βρίσκονται δάνεια ύψους τουλάχιστον 35 δισ. ευρώ. Η μέση οφειλή ανά δανειολήπτη ξεπερνά τις 94.000 ευρώ.
Την πρωτιά έχουν τα στεγαστικά δάνεια που ανέρχονται στο 61,6% των δανείων που έχουν χορηγηθεί και ακολουθούν τα καταναλωτικά με 31,2%. Το 25% των δανειοληπτών είναι ηλικίας μεταξύ 30 και 40 ετών, το 27% 40 με 50 και το 29% από 50 έως 60 ετών. Το 66,7%, είναι έγγαμοι, το 17,9% διαζευγμένοι, το 13,3% άγαμοι και το 2% βρίσκονται εν χηρεία.
Η Ένωση υποστηρίζει επίσης ότι οι υπερχρεωμένοι συμπολίτες μας εμφανίζουν κατάθλιψη σε ποσοστό 45% στα αστικά κέντρα και σε υψηλότερο ποσοστό στην περιφέρεια.
Τι πρέπει να προσέξουν οι δανειολήπτες
Τέλος, επισημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος αποδυνάμωσης του νόμου για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά (3869/2010 Νόμος Κατσέλη) και οι δανειολήπτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι:
* Δικαστική ρύθμιση χρεών οδηγεί συχνά σε σημαντικό περιορισμό μηνιαίων δόσεων και κούρεμα.
* Ρυθμιστέα με τον «νόμο Κατσέλη» είναι και τα δάνεια από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και τον ΟΕΚ.
* Οι εν ενεργεία μικρέμποροι και πρώην έμποροι μπορούν να ενταχθούν στον «νόμο Κατσέλη» υπό προϋποθέσεις.
* Ο «νόμος Κατσέλη» δεν αφορά μόνο στεγαστικά δάνεια, αλλά κάθε είδος δανείου, ακόμα και επαγγελματικού.
* Από την κατάθεση της δικαστικής αίτησης μέχρι την εκδίκαση της προσωρινής διαταγής (ασφαλιστικά μέτρα) αναστέλλονται όλα τα καταδιωκτικά μέτρα (π.χ. κατασχέσεις).
