Ο Γερμανός Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έφυγε, ο Αμερικανός Τζακ Λιου έρχεται. Ο νέος επίσημος επισκέπτης δεν θα στενοχωρήσει τόσο πολύ την ελληνική κυβέρνηση όσο ο αρχιτέκτονας της πολιτικής της λιτότητας, που δεν κουράζεται να λέει όχι στο κούρεμα του ελληνικού χρέους, ωστόσο, αν και εκπροσωπεί την ισχυρότερη χώρα του κόσμου, μόνο παραινέσεις μπορεί να κάνει στην Ευρωζώνη για το πώς θα χειριστεί την κρίση.
Τρία κοινά έχουν πάντως οι υπουργοί των Οικονομικών των ΗΠΑ και της Γερμανίας. Και οι δυο μιλούν για την αναγκαιότητα των μεταρρυθμίσεων, και οι δυο θεωρούν ότι η Ελλάδα έχει ακόμη δύσκολες μέρες μπροστά της, και οι δυο επαινούν την ελληνική κυβέρνηση για τις μέχρι τώρα προόδους.
Ο Λιου, που αναμένεται αύριο στην Αθήνα, ερχόμενος από τη Μόσχα όπου χθες και σήμερα συμμετείχε στη σύνοδο των G20, φρόντισε να δηλώσει εκ των προτέρων στο Bloomberg ότι η Ελλάδα «έχει κινηθεί σε μια πολύ σημαντική κατεύθυνση, υλοποιώντας αναγκαίες μεταρρυθμίσεις», χωρίς να παραλείψει να προσθέσει πως οι Έλληνες «έχουν δύσκολες αποφάσεις μπροστά τους».
Σε αντίθεση, ωστόσο, με τον Γερμανό ομόλογό του, ο Λιου δεν είναι θιασώτης της πολιτικής λιτότητας και δεν το κρύβει. Πριν ακόμη φτάσει στη Μόσχα, δήλωσε ότι θα πιέσει τους Ευρωπαίους ομολόγους του να τονώσουν την ανάπτυξη, ακολουθώντας το «επιτυχημένο παράδειγμα» της ανάκαμψης της αμερικανικής οικονομίας: «Η Ευρώπη πρέπει να εξετάσει προσεκτικά τι μπορεί να κάνει για να κινηθεί και πάλι η μηχανή της ανάπτυξης. Ο κόσμος χρειάζεται την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών.
Ο Λιου θεωρεί ότι η Ευρώπη πρέπει να δώσει μεγαλύτερη προτεραιότητα στην ενίσχυση της ζήτησης και στη μείωση της ανεργίας, «το επίπεδο της οποίας έχει φτάσει σε ιστορικά επίπεδα». Σε άρθρο του υπογραμμίζει ότι οι ΗΠΑ «έχουν τεράστιο συμφέρον» να δουν την Ευρώπη να επιτυγχάνει και επαινεί την επανεξέταση του ρυθμού δημοσιονομικής εξυγίανσης (τη χαλάρωση της λιτότητας, δηλαδή) ως «ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση».
ILO: Σήμα κινδύνου για την ανεργία
Κι ενώ ο Λιου παρεμβαίνει μάλλον διακριτικά στο θέμα της ευρωπαϊκής ύφεσης και ανεργίας, ο Γκι Ράιντερ, ο διευθυντής του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας (ILO), ξεσπάθωσε στη σύνοδο των G20, προειδοποιώντας ότι εάν οι χώρες του G20 δεν δράσουν άμεσα, τα ανησυχητικά επίπεδα ανεργίας ενδέχεται να αυξηθούν περαιτέρω. «Έχουμε γυρίσει πίσω. Είναι πολύ ανησυχητικό να βλέπει κανείς πως η ανεργία δεν έχει υποχωρήσει καθόλου, στην πραγματικότητα έχει αυξηθεί», δήλωσε και επεσήμανε ότι αυτή τη στιγμή στις χώρες των G20 93 εκατομμύρια άνθρωποι ψάχνουν δουλειά και δεν βρίσκουν.
Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές Ιουλίου ο ILO είχε ανακοινώσει πως, κατά τους τελευταίους 12 μήνες, η ανεργία υποχώρησε οριακά στις μισές χώρες του G20, ενώ αυξήθηκε στις άλλες μισές. Το ποσοστό ανεργίας υπερβαίνει το 25% στη Νότια Αφρική και την Ισπανία, ενώ βρίσκεται πάνω από το 11% στη Γαλλία, την Ιταλία και γενικότερα στην Ε.Ε.
«Το γεγονός ότι οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ για ανάπτυξη αναθεωρήθηκαν καθοδικά σημαίνει πως αν δεν αλλάξουμε άμεσα την πορεία της αγοράς εργασίας, τότε η κατάσταση θα συνεχίσει να επιδεινώνεται», κατέληξε ο Ράιντερ.
Το γερμανικό φρένο
Η απάντηση των Γερμανών τόσο στις παραινέσεις του Λιου, όσο και στις προειδοποιήσεις του ILO ήταν η γνωστή. Πάγια θέση του Βερολίνου είναι ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να μειώσουν τα χρέη τους για να διασφαλίσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη. Και στόχος του Σόιμπλε σ' αυτή τη σύνοδο των G20 είναι να πείσει τους ομολόγους του να συμφωνήσουν σε συγκεκριμένους στόχους ανά χώρα για τη μείωση των επιπέδων χρέους. Καθ' οδόν προς τη Μόσχα ο Σόιμπλε δήλωσε ότι χρειάζονται «συνετές οικονομικές εξελίξεις», για να βελτιωθεί η κατάσταση στις αγορές εργασίας σε ολόκληρο τον κόσμο. «Συνετό», κατά τον Σόιμπλε και τη συνάδελφό του στο υπουργείο Εργασίας, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είναι να επενδύουν οι κυβερνήσεις τους μειωμένους -από την προσπάθεια εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών- πόρους τους σε αποτελεσματικές πολιτικές για την αγορά εργασίας.
Η εισήγηση του ΟΟΣΑ για τη φοροδιαφυγή
Πέρα από την κόντρα για τη λιτότητα μεταξύ Ευρώπης -κυρίως Γερμανίας- και Αμερικής, στην ατζέντα των G20 βρέθηκε και το σχέδιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής από πολυεθνικούς κολοσσούς, όπως η Google, η Apple και η Yahoo.
Το σχέδιο του ΟΟΣΑ έχει στόχο να διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο κανονισμών το οποίο δεν θα επιτρέπει στις πολυεθνικές επιχειρήσεις να ξεφεύγουν από φόρους χρησιμοποιώντας διάφορες τακτικές. Μεταξύ άλλων, οι Google και σία μεταβιβάζουν τις πατέντες τους σε υπεράκτιες εταιρείες και εκμεταλλεύονται τις φορολογικές εκπτώσεις σε μια χώρα, χωρίς να ανακοινώνουν τα φορολογητέα κέρδη σε άλλες χώρες.
«Η χρυσή εποχή τού 'δεν πληρώνουμε φόρους πουθενά' έχει τελειώσει», δήλωσε ο εισηγητής του ΟΟΣΑ, Πασκάλ Σαιντ Άμας, μάλλον ως ποντίκι που βρυχάται, όπως έχει δείξει η μέχρι τώρα εμπειρία με τις ψηφιακές πολυεθνικές. Πάντως, ήδη έχουν γίνει έρευνες σε ΗΠΑ και Βρετανία για τις πρακτικές αυτών των εταιρειών, που κατάφεραν να αποφύγουν φόρους δισεκατομμυρίων μεταφέροντας τα κέρδη τους σε θυγατρικές σε φορολογικούς παραδείσους όπως οι Βερμούδες και τα νησιά Κέιμαν. Και γενικά υπάρχει η πρόθεση να μπει ένα φρένο στην αιμορραγία των δημόσιων ταμείων από τη φοροδιαφυγή.
Μέρκελ: Ούτε κούρεμα ούτε πολεμικές επανορθώσεις
Ειδήσεις για την Ελλάδα έβγαλε η συνέντευξη εφ' όλης της ύλης που έδωσε χθες στους πολιτικούς συντάκτες στο Βερολίνο, η Γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, πριν ξεκινήσει τις προεκλογικές της διακοπές.
Η μία είναι... μπαγιάτικη, αλλά επιβεβαιώνει το μονότονο «όχι» του Βερολίνου σε ένα κούρεμα του ελληνικού χρέους. Είπε, λοιπόν, η Μέρκελ ότι «δεν βλέπει νέο κούρεμα». Και πρόσθεσε ότι το ζήτημα είναι τι θα ακολουθούσε κάτι τέτοιο, στην περίπτωση που και άλλες χώρες θα ήθελαν αντίστοιχη αντιμετώπιση. «Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια ανασφάλεια στους επενδυτές στην Ευρωζώνη, που θα έθετε και πάλι εν αμφιβόλω όσα έχουμε πετύχει μέχρι τώρα», είπε, ενώ επεσήμανε ότι η κρίση στην Ευρωζώνη δεν έχει τελειώσει και θα την αντιμετωπίζουμε για αρκετά χρόνια ακόμη.
Στο ερώτημα Γερμανού δημοσιογράφου τι θα γίνει με τις πολεμικές επανορθώσεις, τις οποίες εμμέσως συνέδεσε με το κούρεμα του ελληνικού χρέους η Μέρκελ απάντησε με ένα διπλό όχι: «Δεν συμμεριζόμαστε αυτήν τη νομική ερμηνεία, το έχουμε παρουσιάσει πολλές φορές σε αυτήν την αίθουσα, σε πολλές συνεντεύξεις. Από τότε δεν έχει τίποτα αλλάξει, παρά τις νέες αξιώσεις. Επίσης έχω πει επανειλημμένα ότι δεν βλέπω κούρεμα χρέους για την Ελλάδα. Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε επιχειρηματολόγησε σχετικά στην Αθήνα».
