Πλήρως ανοχύρωτοι είναι οι εργαζόμενοι μπροστά στο νέο κύμα ακρίβειας που ήδη σαρώνει την αγορά, ενώ καταρρέει πλήρως το αφήγημα της κυβέρνησης για ενίσχυση των μισθών την τελευταία εξαετία. Την ώρα που οι επιπτώσεις του πολέμου δεν έχουν αποτυπωθεί και τα (πρώτα) κυβερνητικά μέτρα αποδεικνύονται και καθυστερημένα και ανεπαρκή, η τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ που δημοσιεύτηκε τις προηγούμενες ημέρες αποκαλύπτει ότι οι μισθοί των εργαζομένων παραμένουν καθηλωμένοι σε πραγματικά επίπεδα, ενώ ο μέσος πραγματικός μισθός έχει μειωθεί. Ακόμα χειρότερα, η έκθεση αποδεικνύει ότι οι διαδοχικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό δεν βελτιώνουν τους μισθούς πάνω από τα όρια του βασικού, με αποτέλεσμα η απόσταση μεταξύ κατώτατου και μέσου μισθού να έχει μειωθεί κατά σχεδόν 70%!
Αναλυτικά σύμφωνα με τη νέα έκθεση του ΙΟΒΕ:
Στάσιμοι μισθοί
* Οι πραγματικοί μισθοί δεν ανεβαίνουν όσο οι ονομαστικοί, ενώ τα στοιχεία δείχνουν πως δεν ανεβαίνουν και καθόλου. Η αύξηση στον ονομαστικό κατώτατο μισθό την τετραετία 2022-2025 έχει υπερκαλύψει την αύξηση στο γενικό επίπεδο των τιμών την ίδια περίοδο, ωστόσο υπολείπεται του πληθωρισμού σε ορισμένα είδη πρώτης ανάγκης.
* Αντίθετα, ο μέσος πραγματικός μισθός των πλήρως απασχολούμενων στον ιδιωτικό τομέα έχει μειωθεί.
* Σε πραγματικούς όρους, ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα συγκλίνει ολοένα και περισσότερο στον μέσο μισθό τα τελευταία χρόνια. Ειδικότερα, κατά την περίοδο 2022-2025 ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα έχει αυξηθεί σωρευτικά κατά 32,7%, ενώ το γενικό επίπεδο τιμών έχει αυξηθεί σωρευτικά κατά 20,6% την ίδια περίοδο. Επικεντρωνόμενοι στο τελευταίο έτος, το 2025, το γενικό επίπεδο των τιμών έχει αυξηθεί κατά 3,2 π.μ. λιγότερο από τον κατώτατο μισθό. Ωστόσο, παρατηρείται υψηλότερος πληθωρισμός σε είδη πρώτης ανάγκης, τα οποία πλήττουν την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων καταναλωτών όπως είναι οι χαμηλόμισθοι.
* Ο σωρευτικός πληθωρισμός για τρόφιμα την περίοδο 2022-2025 ήταν της τάξης του 31,3%, παραπλήσιος της αύξησης του ονομαστικού κατώτατου μισθού, ενώ για το 2025 μόνο η αύξηση τιμών στα ενοίκια ήταν 10%, υψηλότερη της αύξησης του κατώτατου μισθού για το ίδιο έτος.
Σύγκλιση κατώτατου και μέσου μισθού
* Ενώ οι μεταβολές στον κατώτατο μισθό τα τελευταία έτη έχουν καλύψει τις αυξήσεις στο γενικό επίπεδο τιμών, δεν παρατηρείται το ίδιο και για τους μέσους μισθούς στην οικονομία. Ενδεικτικά, ο πραγματικός μέσος μισθός, σε συνέχεια σωρευτικής ανόδου κατά 25% την περίοδο 2000-2009, κατέγραψε συστηματική υποχώρηση την περίοδο 2010-2023, σωρευτικά κατά 30%, με αποτέλεσμα το 2023 να παραμένει σε πραγματικούς όρους 12,4% χαμηλότερος από το 2000. Αντίθετα, σε πραγματικούς όρους ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα το 2023 καταγράφεται 5,9% υψηλότερα από τον αντίστοιχο του 2000. Αυτό συνεπάγεται ολοένα και μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ του κατώτατου και του μέσου μισθού, σε πραγματικούς όρους τα τελευταία χρόνια.
Μισθολογικό χάσμα με Ευρώπη
Να σημειωθεί ότι η ψαλίδα ανάμεσα στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση στους μισθούς πλήρους απασχόλησης παραμένει ιδιαίτερα μεγάλη, παρά τις αυξήσεις των τελευταίων ετών. Το 2023 ο μέσος μηνιαίος μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ε.Ε. διαμορφώθηκε περίπου στα 3.155 ευρώ, ενώ στην Ελλάδα ο αντίστοιχος μέσος μισθός ανήλθε το 2025 στα 1.516 ευρώ μεικτά. Το στοιχείο αυτό σημαίνει ότι οι αποδοχές των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης στη χώρα είναι περίπου 52% χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αποτυπώνοντας με σαφήνεια το μισθολογικό χάσμα.
Τα στοιχεία του συστήματος Εργάνη δείχνουν ότι, αν και καταγράφεται μια ήπια άνοδος των μισθών, το επίπεδο των αποδοχών παραμένει χαμηλό. Ο μέσος μεικτός μισθός στον ιδιωτικό τομέα διαμορφώθηκε στα 1.362,66 ευρώ το 2025, αυξημένος μόλις κατά 20 ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης αυξήθηκε κατά 37 ευρώ σε ετήσια βάση. Παρά τις αυξήσεις αυτές, 1 στους 3 εργαζομένους εξακολουθούσε να λαμβάνει μισθό κάτω από 1.000 ευρώ μεικτά, ενώ 6 στους 10 δεν ξεπερνούσαν τα 1.200 ευρώ τον μήνα.
