Με τις γνωστές μεγαλοστομίες περί του κομβικού ενεργειακού ρόλου της Ελλάδας, που χτίζεται επικοινωνιακά εδώ και μήνες με αλλεπάλληλες επαφές και συναντήσεις με διάφορους Αμερικανούς «εταίρους» εντός κι εκτός συνόρων, κορυφώθηκε χθες ο κυβερνητικός πυρετός της ελληνικής εκδοχής του «drill baby drill», με αφορμή την υπογραφή των συμβάσεων μίσθωσης με την κοινοπραξία της αμερικανικής Chevron και της εγχώριας Helleniq Energy για την πιθανή εξόρυξη υδρογονανθράκων στις περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Οι αλληλοευχαριστίες και τα συγχαρητήρια περίσσεψαν κατά την χθεσινή εκδήλωση μετά τις υπογραφές, ενώ η κυβέρνηση εξαντλήθηκε σε ευχολόγια, δυνητικές εξελίξεις και υποθέσεις θετικών ειδήσεων στο μέλλον. Η ίδια κυβέρνηση από το 2019 έχει εγκαταλείψει (Πατραϊκός, Ιωάννινα) ή βαλτώσει πιο ώριμα ή δρομολογημένα έργα (οι έρευνες στις θαλάσσιες περιοχές της Κρήτης σημειώνουν νέες καθυστερήσεις, παρατάσεις στην Exxon για τις έρευνες Δυτικά της Κρήτης, προς τα πίσω και η απόφαση για ερευνητική γεώτρηση στην περιοχή ΝΔ της Κρήτης).
Και βέβαια η χθεσινή ευφορία συμπληρώθηκε από τις διακηρύξεις περί της υλοποίησης του κάθετου διαδρόμου, που δεν υπάρχει «φυσικά», και σε κάθε περίπτωση η βάση του είναι οι αθρόες εισαγωγές ακριβού, αμερικανικού LNG, για την «ενεργειακή κυριαρχία των ΗΠΑ», με δεσμευτικές εμπορικές συμφωνίες που έρχονται, υποκαθιστώντας την εξάρτηση από το ρωσικό αέριο.
Η μετατόπιση της εξάρτησης στο αμερικανικό LNG «έδειξε τα δόντια της» τις προηγούμενες εβδομάδες όταν η σφοδρή κακοκαιρία στις ΗΠΑ και διάφορες δημόσιες τοποθετήσεις Τραμπ ώθησαν σε ράλι τη χρηματιστηριακή τιμή του αερίου στην Ευρώπη (TTF) με επιπτώσεις και στην ηλεκτροπαραγωγή.
Χρονοδιάγραμμα επταετίας
Σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα των εργασιών επισημάνθηκε από τον πρόεδρο της ΕΔΕΥΕΠ (Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων), Α. Στεφάτο, ότι η έρευνα περιλαμβάνει τρεις φάσεις για την αξιολόγηση του δυναμικού υδρογονανθράκων στις συγκεκριμένες περιοχές οι οποίες αναλύονται ως εξής:
- α΄φάση: διάρκειας 3 ετών για την εκτέλεση δισδιάστατων σεισμικών διασκοπίσεων.
- β΄φάση: διάρκειας 2 ετών για την εκτέλεση τρισδιάστατων σεισμικών διασκοπίσεων.
- γ΄φάση: διάρκειας 2 ετών για ερευνητικές γεωτρήσεις και αξιολόγηση της εμπορικότητας.
Για όλα τα «οικόπεδα» συντμήθηκε ο χρόνος των τριών φάσεων σε 7 έτη, έναντι 8 ετών παλαιότερα. Οι σεισμογραφικές έρευνες θα ξεκινήσουν στο τέλος της χρονιάς και θα διαρκέσουν έως το 2030.
Στο block A2 για πρώτη φορά ξεκινούν τρισδιάστατα από την α΄φάση των ερευνών, ενώ σειρά γεωτρήσεων θα ξεκινήσει στην αρχή του επόμενου έτους και θα συνεχιστούν έως το 2032. Η περίοδος 2032-2035 είναι η κρίσιμη περίοδος για την παραγωγή εγχώριων υδρογονανθράκων, υπό την προϋπόθεση ότι τα προγράμματα εξερεύνησης θα αποδώσουν θετικά αποτελέσματα.
Θυμίζουμε ότι οι τέσσερις παραχωρήσεις αφορούν στις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Πελοποννήσου και στις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης. Ωστόσο αναφέρθηκε ότι συνολικά με την προσθήκη των νέων περιοχών, η έκταση της ελληνικής επικράτειας όπου υπάρχουν ενεργές παραχωρήσεις αυξάνεται από 47.905 τετραγωνικά χιλιόμετρα (το 2025) σε 94.094 τετραγωνικά χιλιόμετρα φέτος.
Ως γνωστόν στη σύμπραξη Chevron-Helleniq Energy που ανακηρύχθηκε ανάδοχος έπειτα από διεθνή διαγωνιστική διαδικασία που προκήρυξε το Ελληνικό Δημόσιο το 2025, η Chevron κατέχει ποσοστό 70% και αναλαμβάνει τον ρόλο του εντολοδόχου (operator), ενώ η Helleniq Energy συμμετέχει με 30%.
Δυνητικά οικονομικά οφέλη
Παράλληλα αναφέρθηκαν τα δυνητικά και κατά προσέγγιση οφέλη, εάν βέβαια εντοπιστούν ικανά κοιτάσματα, με το ποσοστό υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου (έσοδο) να εκτιμάται σε 40% κατά μέσο όρο, αθροίζοντας μισθώματα (royalties) σε περίπτωση παραγωγής, φόρους, bonus υπογραφής συμβάσεων μίσθωσης και παραγωγής, ετήσιες στρεμματικές αποζημιώσεις και έξοδα εκπαίδευσης.
Πιο συγκριμένα, σύμφωνα με τον Α. Στεφάτο και σχετικούς υπολογισμούς, με βάση μοντέλα για κάθε σύμβαση και κάθε πεδίο που είναι δυνητικά διαφορετικό, στις συμβάσεις προβλέπονται:
- 20% εταιρικός φόρος,
- 5% περιφερειακός φόρος,
- η καταβολή royalties σε περίπτωση που υπάρχει παραγωγή που όσο κλιμακώνεται θα αυξάνονται και τα ποσοστά από 4% έως 15%,
- εξασφαλίζονται 3,45 εκατ ευρώ από τα μπόνους υπογραφής,
- για τα δικαιώματα παραχώρησης για τα τετραγωνικά χιλιόμετρα που έχουν δοθεί προς έρευνα εκτιμάται ότι θα λάβει η χώρα, ανάλογα με τα χρόνια και τις όποιες μεταβολές, από 700.000 έως 35 εκατ σε βάθος χρόνου ζωής,
- η ΕΔΕΥΕΠ θα παίρνει από την κοινοπραξία 1,2-25,3 εκατ σε έξοδα εκπαίδευσης (training fees),
- πρώτο bonus παραγωγής 5,5 εκατ,
- bonus παραγωγής 49,2 εκατ.
Συνολικά εκτιμάται ότι η επιστροφή στο ελληνικό κράτος θα είναι της τάξεως του 40% κατά μέσο όρο (38%-41%).
Επιπλέον κατά τον κ. Στεφάτο, τα τραπεζικά προγράμματα που έχουν συμφωνηθεί προβλέπουν τραπεζικές εγγυήσεις, το ύψος των οποίων για τις τέσσερις περιοχές ανέρχεται σε: 17,475 εκατ ευρώ για την α΄φάση, 24 εκατ για την β΄φάση και 100 εκατ για την γ΄φάση.
Ως προς τα οφέλη που έχει δημιουργήσει η συγκεκριμένη δραστηριότητα όλα τα προηγούμενα χρόνια στη χώρα μας συνολικά υπολογίζονται: σε 35.992.051 ευρώ η ελάχιστη εγγυημένη δαπάνη α΄φάσης (2014 έως 2025), σε 176.560.000 ευρώ το ύψος των επενδύσεων που έγιναν (από το 2014 μέχρι σήμερα), εκ των οποίων 111.081.494 ευρώ αφορούν στη χαρτογράφηση των ελληνικών θαλασσών και του υπεδάφους -σεισμικά δεδομένα, επεξεργασία και επανεπεξεργασία (από το 2012 μέχρι σήμερα).
Όπως αναφέρθηκε με τη νέα συμφωνία σήμερα, δυνητικά, προστίθενται στο ύψος των επενδύσεων: 41,475 εκατ σε δεσμεύσεις για επενδύσεις σε νέες σεισμικές έρευνες, η γεώτρηση στο block 2 εκτιμάται σε περίπου 80 εκατ ευρώ και γενικότερα η χώρα έχει εξασφαλίσει δυνητικά άλλα 790 εκατ για την εκτέλεση των γεωτρήσεων, υπό την παραδοχή ότι όλες οι περιοχές θα ωριμάσουν και θα δικαιολογήσουν την επένδυση για προχωρήσουν οι ερευνητικές γεωτρήσεις. Δηλαδή κατά τον κ. Στεφάτο, εάν τα πράγματα εξελιχθούν καλώς, η χώρα μας έχει εξασφαλίσει τους επενδυτές που είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν συνολικά 1 δισ ευρώ.
