Τα στοιχεία της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το 2025 δεν αφήνουν πια κανένα περιθώριο παρερμηνείας. Η φτωχοποίηση στην Ελλάδα δεν είναι τυχαία. Είναι αποτέλεσμα συνειδητών πολιτικών επιλογών. Όταν το 62,1% των νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας, δεν έχουμε «προσωρινή πίεση». Έχουμε καθεστώς μόνιμης οικονομικής ασφυξίας, με κυβερνητική υπογραφή.
Την ίδια στιγμή πανηγυρίζουν για πλεονάσματα, μιλούν για «επενδυτική βαθμίδα» και μοιράζουν ψίχουλα ως επιδόματα, απαιτώντας και ευγνωμοσύνη.
Για όσους ο μισθός δεν επαρκεί τα χρήματα φτάνουν μόλις για 18 ημέρες. Δηλαδή 18 ημέρες τρόφιμα, 18 ημέρες λογαριασμοί, 18 ημέρες «κανονικότητα». Τις υπόλοιπες; Δόσεις. Κάρτες. Χρέη. Αναβολές. Φόβος. Αυτή είναι η «ευρωπαϊκή Ελλάδα του 2026 του κ. Μητσοτάκη». Κατέστρεψαν και τη μεσαία τάξη και τώρα κάνουν πως απορούν.
Το 83,5% των νοικοκυριών δεν μπορεί να αποταμιεύσει ούτε ένα ευρώ. Και αυτό πια δεν αφορά μόνο τους φτωχούς. Αφορά και εισοδήματα έως 30.000 €. Για παράδειγμα, εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα παίρνει 1.200 € καθαρά. Ενοίκιο 800 €. Ρεύμα, τρόφιμα, μετακίνηση, παιδί - και βουλευτές με παχυλές αμοιβές σού λένε ότι «ο τζάμπας πέθανε».
Μηδέν αποταμίευση. Μηδέν ασφάλεια. Μηδέν μέλλον. Αυτό δεν είναι «κακή διαχείριση». Είναι αποτυχία της κυβέρνησης. Και μετά αναρωτιούνται γιατί 55,7% των πολιτών δεν μπορεί να καλύψει ένα έκτακτο έξοδο 500 €. Διότι πολύ απλά η κυβέρνηση μετέτρεψε το απρόοπτο σε κοινωνική καταδίκη.
Το 54% του πληθυσμού κόβει από βασικές ανάγκες. Δεν πάει διακοπές. Δεν κάνει πολυτέλειες. Κόβει από φαγητό, από θέρμανση, από υγεία. Και 12,1% δηλώνει ότι το εισόδημα δεν φτάνει ούτε για τα απολύτως απαραίτητα. Αυτό δεν λέγεται «ανισότητα» μόνο. Λέγεται φτώχεια και μάλιστα σε χώρα της Ε.Ε. Το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο: το 14% των νοικοκυριών ζει με τον φόβο ότι μπορεί να χάσει το σπίτι του από χρέη σε τράπεζες ή Δημόσιο.
Δουλεύεις όλη μέρα. Πληρώνεις, χρωστάς παντού και φοβάσαι. Αυτό είναι το κοινωνικό συμβόλαιο που μας επέβαλαν. Αυτή είναι η επιτυχία τους. Ο κόσμος δεν πιστεύει πια τα παραμύθια. Σχεδόν 1 στους 2 πολίτες (49,8%) περιμένει επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης το επόμενο έτος. Όχι γιατί είναι απαισιόδοξος ή μίζερος, όπως λέει ο Άδωνης, αλλά γιατί ζει την πραγματικότητα.
Και εδώ έρχεται το πιο πολιτικά ενοχλητικό συμπέρασμα για την κυβέρνηση. Οι πολίτες απορρίπτουν τα επιδόματα-ασπιρίνες, το «καλάθι του νοικοκυριού» και τα επικοινωνιακά τρικ. Ζητούν ξεκάθαρα αυξήσεις μισθών, φορολογική ελάφρυνση για τους πολλούς, έλεγχο τιμών και κερδών. Δηλαδή ζητούν σύγκρουση με τα καρτέλ και τα συμφέροντα. Κάτι που αυτή η κυβέρνηση δεν θέλει και δεν πρόκειται να κάνει.
Η φτώχεια σήμερα είναι μαζική, είναι μόνιμη και είναι πολιτικά σχεδιασμένη. Όσο η κυβέρνηση μιλά για «ανάπτυξη», η κοινωνία μετρά μέρες μέχρι να τελειώσουν τα λεφτά. Όσο μιλούν για «σταθερότητα», οι άνθρωποι φοβούνται μην χάσουν το σπίτι τους. Δεν ζούμε πάνω από τις δυνατότητές μας. Ζούμε κάτω από τις ανάγκες μας, για να αυξάνονται τα κέρδη λίγων και τα πλεονάσματα στους πίνακες.
* Η Ιωάννα Λιούτα είναι πολιτική και οικονομική αναλύτρια
